FICHE 2 – VERDRAGENRECHT
Verdrag
• = internationaal juridisch bindende overeenkomst tussen staten beheerst door het volkenrecht.
• Staten zijn alleen gebonden als ze hebben ingestemd
• Staten moeten het verdrag te goeder trouw uitvoeren (‘pacta sunt servanda’)
Verdrag van Wenen (VW)
• Bevat alle regels over verdragsrecht: legt uit wat een verdrag is, hoe ze tot stand komen,…
• Biedt een houvast aan de opstellers à wanneer bepaalde zaken niet geregeld zijn in een concreet
verdrag, dan geldt het VW
• Art. 1 VW
o Alleen van toepassing op verdragen tussen staten
• Art. 2 VW
o Definitie
• Art. 3 VW
o De VW regels worden ook gebruikt voor andere internationale overeenkomsten tussen Staten
en andere partijen (internationale organisaties, private actoren) die er voor kiezen om het
internationaal recht op hun overeenkomst van toepassing te verklaren
§ Bv. D28
D28: EU/ILO/BANGLADESH SUSTAINABILITY COMPACT NA RANA PLAZA
Geschil: Fabriek (Rhana plaza) ingestort in de hoofdstad van Bangladesh waar kleren werden gemaakt, doordat
een generator naast het gebouw werd aangezet, hierdoor kwamen er trillingen tegen het gebouw, waardoor
de ontploffing werd getriggerd. Barst in gebouw springt open en gebouw stort in. Er waren veel slachtoffers.
• Wat in Bangladesh geproduceerd wordt is voor EU.
• Want Eu hoeft geen invoerrechten te betalen op de producten die ingevoerd worden van Bangladesh.
• Er komt een internationale campagne: slechte werkomstandigheden, laag loon tegengaan.
• De landen en de EN bedrijven moeten een actie ondernemen.
• Er wordt een verdrag gesloten op basis van art. 3VW.:
o Partijen: Europese Unie – internationale abeidsorganisatie- Bangladesh.
o Er worden verplichtingen opgenomen in het akkoord:
§ Bescherming van arbeidsrechten.
§ Bescherming van de gebouwen.
§ Regels over de verantwoordelijkheid van bedrijven die daar als buitenlandse
investeerders aanwezig zijn.
o Het verdrag is niet juridisch bindend, een intentieverklaring, waarbij de voornaamste
verantwoordelijkheid bij Bangladesh (GoB) ligt.
o Het GoB Igovernment of BangladeshO neem teen aantal initiatieven op om arbeidswetgeving
aan te nemen, inspectiesystemen van gebouwen uit te breiden en om beter in kaart te
brengen welke bedrijven in de RMG (Ready Made Garment = sectie productie kleding)
aanzewig zijn.
o EU neemt initiatieven om bij de toekenning van ontwikkelingshulp meer fondsen vrij te maken
om de overheid van Bangladesh daarin te ondersteunen
o Internationale Arbeidsorganisatie biedt expertise voor de opleiding v/d inspecteurs en een
programma dat ze samen hebben met de IFC om bedrijven ertoe aan te zetten de
arbeidsomstandigheden van werknemers te verbeteren
o Verwachting (soft law) à de bedrijven gebruiken de middelen die ter beschikking zijn gesteld
door de EU en ALO bv. OESO-richtlijnen
o Er ontstaan toezichtsmechanismen (ondanks soft law)
§ EU die jaar na jaar een rapport schrijft of Bangladesh het nog goed doet (‘Technical
Status reports’)
, § Jaarlijkse vergadering van alle betrokken partijen (ook met ngo’s erbij) waarbij men
opnieuw een stand van zaken opmaakt en vaststelt in hoeverre het Compact leidt tot
verbetering van de arbeidsomstandigheden en veiligheid.
o Bangladesh aanvaardt toezicht.
Het verdragenrecht wordt geregeld in het verdrag van Wenen 1969 – D6.
Totstandkoming verdrag (art 6-18) D6, p.308:
1. Het opstellen. Aan het einde van de onderhandelingen wordt de tekst aangenomen (met een van te
voren afgesproken meerderheid): dan ligt de tekst vast; het verdrag is ‘gesloten’.
2. De ondertekening. Een Staat die ondertekent moet zich onthouden van handelingen die het doel en
voorwerp van het verdrag schenden.; ondertekening = de intentie van de onderhandelingsdelegatie
om de tekst voor te leggen aan de nationale bekrachtigingsprocedure
3. De bekrachtiging (of ‘ratificatie’) volgt na een nationaalrechtelijke procedure (vaak vastgelegd in de
grondwet), b.v. vereist goedkeuring door het parlement (of in België parlementen!)); na de
goedkeuring, vindt de bekrachtiging formeel plaats door het sturen van een brief naar de depositaris
van het verdrag (voor VN verdragen: het secretariaat van de VN)
4. De inwerkingtreding (of ‘het van kracht worden’): gebeurt zoals voorzien in het relevante verdrag:
vaak is een minimum aantal Staten dat ratificeert + een korte overgangsperiode vereist (voor b.v. VW
zelf, zie art. 84 VW: het verdrag wordt van kracht 30 dagen na de 35ste ratificatie)
Voorbehoud
• Art. 19 VW
• Staten aanzetten veel internationale verdragen te ratificeren (partij worden bij verdrag)
• Verdrag alleen succes wanneer staten dit daadwerkelijk naleven
• Bij het opstellen van een verdrag wil je dat zoveel mogelijk landen meedoen
• à Dit vraag flexibiliteit
• Vanaf ratificatie: mogelijkheid voorbehoud maken bij bepalingen
o “wij willen dit niet naleven zoals hier staat”
o Alleen mogelijk op moment dat je partij wordt
o Bv. ik schrap, voor mij, deze bepaling
o Bv. ik accepteer bepaling maar geef extra uitleg (hoe ik deze bepaling begrijp)
o Bv. akkoord in overeenstemming Sharia
• VW zegt dat een voorbehoud mogelijk is tenzij:
o Verdrag uitdrukkelijk stelt dat voorbehoud niet mogelijk is
o Verdrag bepaalt dat er enkele voorbehouden mogelijk zijn en jou optie staat er niet tussen
o Geen voorbehoud dat ingaat tegen het doel en voorwerp van het verdrag (object and purpose)
§ Tegen essentie van het verdrag
§ Opent discussie: wat voorwerp en doel? Wat essentieel en wat niet?
Voorbeeld van de aangehaalde instrumenten. D28
Sustainability compact: D28, p. 505:
Is een akkoord tussen:
- Europese Unie (regionale intergoevrenementele organisatie);
- ILO (internationale arbeidsorganisatie, gespecialiseerde organisatie van de Verenigde naties);
- Bangladesh (staat)
Er zitten engagementen in langst alle partijen en er wordt een toezichtsmechanisme vermeld “monitoring” van
de Europese Unie, jaarlijks, of op het terein voldoende vooruitgang is geboekt.
Gaat over verschillende onderwerpen:
1. H1: De bescherming van de arbeidsrechten van de mensen die in de textiel in Bangladesh tewerk
gesteld zijn.
2. H2: De veiligheid van de gebouwen
Verdrag
• = internationaal juridisch bindende overeenkomst tussen staten beheerst door het volkenrecht.
• Staten zijn alleen gebonden als ze hebben ingestemd
• Staten moeten het verdrag te goeder trouw uitvoeren (‘pacta sunt servanda’)
Verdrag van Wenen (VW)
• Bevat alle regels over verdragsrecht: legt uit wat een verdrag is, hoe ze tot stand komen,…
• Biedt een houvast aan de opstellers à wanneer bepaalde zaken niet geregeld zijn in een concreet
verdrag, dan geldt het VW
• Art. 1 VW
o Alleen van toepassing op verdragen tussen staten
• Art. 2 VW
o Definitie
• Art. 3 VW
o De VW regels worden ook gebruikt voor andere internationale overeenkomsten tussen Staten
en andere partijen (internationale organisaties, private actoren) die er voor kiezen om het
internationaal recht op hun overeenkomst van toepassing te verklaren
§ Bv. D28
D28: EU/ILO/BANGLADESH SUSTAINABILITY COMPACT NA RANA PLAZA
Geschil: Fabriek (Rhana plaza) ingestort in de hoofdstad van Bangladesh waar kleren werden gemaakt, doordat
een generator naast het gebouw werd aangezet, hierdoor kwamen er trillingen tegen het gebouw, waardoor
de ontploffing werd getriggerd. Barst in gebouw springt open en gebouw stort in. Er waren veel slachtoffers.
• Wat in Bangladesh geproduceerd wordt is voor EU.
• Want Eu hoeft geen invoerrechten te betalen op de producten die ingevoerd worden van Bangladesh.
• Er komt een internationale campagne: slechte werkomstandigheden, laag loon tegengaan.
• De landen en de EN bedrijven moeten een actie ondernemen.
• Er wordt een verdrag gesloten op basis van art. 3VW.:
o Partijen: Europese Unie – internationale abeidsorganisatie- Bangladesh.
o Er worden verplichtingen opgenomen in het akkoord:
§ Bescherming van arbeidsrechten.
§ Bescherming van de gebouwen.
§ Regels over de verantwoordelijkheid van bedrijven die daar als buitenlandse
investeerders aanwezig zijn.
o Het verdrag is niet juridisch bindend, een intentieverklaring, waarbij de voornaamste
verantwoordelijkheid bij Bangladesh (GoB) ligt.
o Het GoB Igovernment of BangladeshO neem teen aantal initiatieven op om arbeidswetgeving
aan te nemen, inspectiesystemen van gebouwen uit te breiden en om beter in kaart te
brengen welke bedrijven in de RMG (Ready Made Garment = sectie productie kleding)
aanzewig zijn.
o EU neemt initiatieven om bij de toekenning van ontwikkelingshulp meer fondsen vrij te maken
om de overheid van Bangladesh daarin te ondersteunen
o Internationale Arbeidsorganisatie biedt expertise voor de opleiding v/d inspecteurs en een
programma dat ze samen hebben met de IFC om bedrijven ertoe aan te zetten de
arbeidsomstandigheden van werknemers te verbeteren
o Verwachting (soft law) à de bedrijven gebruiken de middelen die ter beschikking zijn gesteld
door de EU en ALO bv. OESO-richtlijnen
o Er ontstaan toezichtsmechanismen (ondanks soft law)
§ EU die jaar na jaar een rapport schrijft of Bangladesh het nog goed doet (‘Technical
Status reports’)
, § Jaarlijkse vergadering van alle betrokken partijen (ook met ngo’s erbij) waarbij men
opnieuw een stand van zaken opmaakt en vaststelt in hoeverre het Compact leidt tot
verbetering van de arbeidsomstandigheden en veiligheid.
o Bangladesh aanvaardt toezicht.
Het verdragenrecht wordt geregeld in het verdrag van Wenen 1969 – D6.
Totstandkoming verdrag (art 6-18) D6, p.308:
1. Het opstellen. Aan het einde van de onderhandelingen wordt de tekst aangenomen (met een van te
voren afgesproken meerderheid): dan ligt de tekst vast; het verdrag is ‘gesloten’.
2. De ondertekening. Een Staat die ondertekent moet zich onthouden van handelingen die het doel en
voorwerp van het verdrag schenden.; ondertekening = de intentie van de onderhandelingsdelegatie
om de tekst voor te leggen aan de nationale bekrachtigingsprocedure
3. De bekrachtiging (of ‘ratificatie’) volgt na een nationaalrechtelijke procedure (vaak vastgelegd in de
grondwet), b.v. vereist goedkeuring door het parlement (of in België parlementen!)); na de
goedkeuring, vindt de bekrachtiging formeel plaats door het sturen van een brief naar de depositaris
van het verdrag (voor VN verdragen: het secretariaat van de VN)
4. De inwerkingtreding (of ‘het van kracht worden’): gebeurt zoals voorzien in het relevante verdrag:
vaak is een minimum aantal Staten dat ratificeert + een korte overgangsperiode vereist (voor b.v. VW
zelf, zie art. 84 VW: het verdrag wordt van kracht 30 dagen na de 35ste ratificatie)
Voorbehoud
• Art. 19 VW
• Staten aanzetten veel internationale verdragen te ratificeren (partij worden bij verdrag)
• Verdrag alleen succes wanneer staten dit daadwerkelijk naleven
• Bij het opstellen van een verdrag wil je dat zoveel mogelijk landen meedoen
• à Dit vraag flexibiliteit
• Vanaf ratificatie: mogelijkheid voorbehoud maken bij bepalingen
o “wij willen dit niet naleven zoals hier staat”
o Alleen mogelijk op moment dat je partij wordt
o Bv. ik schrap, voor mij, deze bepaling
o Bv. ik accepteer bepaling maar geef extra uitleg (hoe ik deze bepaling begrijp)
o Bv. akkoord in overeenstemming Sharia
• VW zegt dat een voorbehoud mogelijk is tenzij:
o Verdrag uitdrukkelijk stelt dat voorbehoud niet mogelijk is
o Verdrag bepaalt dat er enkele voorbehouden mogelijk zijn en jou optie staat er niet tussen
o Geen voorbehoud dat ingaat tegen het doel en voorwerp van het verdrag (object and purpose)
§ Tegen essentie van het verdrag
§ Opent discussie: wat voorwerp en doel? Wat essentieel en wat niet?
Voorbeeld van de aangehaalde instrumenten. D28
Sustainability compact: D28, p. 505:
Is een akkoord tussen:
- Europese Unie (regionale intergoevrenementele organisatie);
- ILO (internationale arbeidsorganisatie, gespecialiseerde organisatie van de Verenigde naties);
- Bangladesh (staat)
Er zitten engagementen in langst alle partijen en er wordt een toezichtsmechanisme vermeld “monitoring” van
de Europese Unie, jaarlijks, of op het terein voldoende vooruitgang is geboekt.
Gaat over verschillende onderwerpen:
1. H1: De bescherming van de arbeidsrechten van de mensen die in de textiel in Bangladesh tewerk
gesteld zijn.
2. H2: De veiligheid van de gebouwen
