Samenvatting farmacokinetiek

3 Farmacokinetiek
 Wat doet het lichaan met het GM?
9 Hoe het opneemt, omzet en uitscheidt
 GM hebben daardoor meestal een niet onmiddellijk effect
 Het legt uit waarom sommige GM direct in het bloedbaan toegedient moet worden
9 Andere via de mond (tablet/vloeibare vorm)
 Legt uit waarom sommige 1 X per dag andere meerder keren per dag
 Tijdens de ontwikkeling veel aandacht aan de farmacokinetiek
 Voor een goede werking moet een bepaalde tijd in het lichaam blijven
9 Ook niet langer dan nodig
 Ziekte en leeftijd speken een grote invloed op het metabolisme van GM

3.1 ADME
 Absorptie, Distributie, Metabolisme en Excretie
3.1.1 Absorptie
 GM moet in het bloed worden opgenomen = absoptie
 Kan langs verschillende toedingsvormen gebeurden
9 Parentale toediening
9 Orale toediening
o Passief transport
o Actief transport
9 Lokale, enterale toediening

3.1.1.1 Parentale toediening
 Rechtstreeks in bloedbaan (IV) er is geen absorptiestap nodig
 Indien:
9 GM niet bestand is tegen maagzuur of spijsvertegingsenzymen (insuline)
9 GM snel werkzaam moet zijn
9 Hoeveelheid GM gecontroleerd moet worden (morfine)

3.1.1.2 Orale toediening
 Absorptie vanuit maag – darmkanaal (vooral in dunne darm)
9 Absorptie oppervlak van de maag is veel kleiner en duur is korter
 GM moet verschillende membranen passeren voor het de circulatie bereikt

Passief transport
 Filtratie
 Passieve diffusie
 Gefaciliteerde diffusie (complexvorming)

Filtratie
 Belangrijk in glomerulaire membraan en capillaire vaten
 Water met opgeloste stoffen wordt door drukverschil door de poriën
getransporteerd
9 Poriën in de celwand of tussen de cellen

, Passieve diffusie
 GM diffundeerd door (oplossen in) membraan oiv concentratiegradiënt
9 Beweegt van plaats met hoge concentratie  plaats met lage concentratie
(darm  bloed)
 Diffusiesnelheid wordt bepaald door:
9 Concentratiegradiënt
9 Eigenschappen membraan (dikte/opp.)
9 Eigenschappen GM (hydrofiel/lipofiel)
 Lipofiele stoffen passeren gemakkelijk de lipide membraan, hydrofiele niet
9 Enkel niet–geïoniseerde deel van GM kan diffunderen doorheen membraan
( lipofiel)
 Absorptie van zwakke zuren en basen
9 Afhankelijk van pH en pKa: al dan niet geïoniseerd
9 Niet geïoniseerd: tamelijk lipofiel  gemakkelijkere absorptie)

Henderson – Hasselbalch vergelijking:
 Voor zuren: pH = pKa + log ( geïoniseerd
niet−geïoniseerd )
 Voor basen: pOH = pKb + log ( geïoniseerd
niet−geïoniseerd )
 pH = pKa + log

(
niet−geïoniseerd
geïoniseerd )
pH speelt een belangrijke rol in de opname van het GM
 Lage pH (maag)
9 Zwakke zuren weinig geïoniseerd  lipofiel  absorptie
(hoe zwakker, hoe minder, hoe gemakkelijker)
9 Zwakke basen sterk geïoniseerd  moeilijke absorptie
 pH = 7,4 (bloed – hersenbarrière)
9 zwakke zuren en basen geïoniseerd  moeilijk opgenomen door BH–barrière
 Hoge pH
9 Zwakke zuren sterk geïoniseerd  moeilijke resorptie dooe lipide membraan
(gemakkelijke eliminatie (urine))
9 Zwakke basen weinig geïoniseerd  gemakkelijke resorptie door lipide
membraan
 Alkaliniseren van de urine  verhinderen van tubulaire reabsorptie van zuren
9 Bij intoxicaties met zure GM

Complexvorming (gefaciliteerde diffusie)
 Vorming van complex tussen weinig liposolubel product en component membraan
(carrier)
 Vorming liposolubel complex
 Diffussie door het membraan
 Carrier laat het GM los aan andere zijde van de membraan

Actief transport
 Energie nodig (ATP) waardoor transport tegen concentratiegradiënt mogelijk is