Hoofdstuk 1: De cel
Op deze foto van een cel zijn er verschillende structuren te
zien. Er is gebruik gemaakt geweest van verschillende
kleuringstechnieken.
De cel is de basiseenheid voor het leven, zowel voor een
ééncellig of meercellig levend organisme. Deze heeft twee
belangrijke eigenschappen:
• Uit definitie van het leven: een cel kan uit een andere cel
ontstaan door bevruchting of door delingen → continuïteit van
het leven.
• Een cel is altijd begrensd door een buitenmembraan, de
plasmamembraan.
• Lichtmicroscopie: wordt veel mee
gewerkt, is een makkelijke techniek om
foto’s mee te maken. Doordat de cel niet
gekleurd is, is er weinig contrast.
Doorheen de cel gaat er veel licht
doorheen, het is een groot waterige
oplossing met structuren.
• Gekleurde preparaten zorgen voor meer
contrast, de structuren beter herkennen.
• Fase contrast microscoop zorgt voor nog
meer contrast. Het maakt de
verschillende densiteit in de cel duidelijk.
→ Plaatsen waar meer moleculen zich
bevinden krijgen een donkerde kleur.
• Differentieel-interferentie-contrast microscoop is gebaseerd op densiteit, maar ook op drie
dimensionale beeld van de structuren.
• Fluorescentie microscoop: door gebruik te maken van fluorescerende moleculen die
specifiek gaan binden met bepaalde eiwitten. → Heel gericht kleuren met contrast.
De onderdelen van een cel kan je bestuderen door ze
uit elkaar te halen.
Eerst het weefsel homogeniseren. Daarna
centrifugeren, waardoor de zwaardere delen naar
beneden gaan = pellet. Het supernatant, dat
bovenaan is, wordt meerdere keren hergebruikt voor
verdere centrifugatie met grotere snelheden. → Altijd
nieuwe pellets die telkens een nieuw structuur
voorstellen.
Kleinste structuur op het einde, de ribosomen.
Pagina 1 van 106
, Prokaryote cel = bacterie cel.
Het systeem van membranen binnenin de cel is zeer
uitgebreid. Een cel bestaat niet uit een hoopje water
oplosbare moleculen en een kern, maar het is een complex
van membranen en compartimenten.
Een typische bacteriecel (prokaryoot),
geen kern, geen organellen.
In het oranje: het plasmamembraan.
In het licht oranje: celwand met
eiwitaanhangsels = fimbriae.
Het bacterieel genoom, wat groot kan
zijn, wordt niet omgeven door een
membraan. Deze is samengebracht in
een nucleaire regio, zeer compact.
Verschil met eukaryoot: geen membraan rond het bacterieel genoom & flagellen. Flagellen
zorgen voor de beweging naar voedsel toe. (Niet dezelfde flagel als bij spermatozoïde)
De grootte van een cel heeft te maken met de
oppervlakte – volume verhouding.
De middelste kubus heeft de kleinste oppervlakte –
volume verhouding.
Cellen blijven klein, ze zijn beperkt in hun grootte. Hun
oppervlakte is zeer belangrijk, er gebeuren veel
interacties via het plasmamembraan.
Een plasmamembraan bestaat uit een
dubbele fosfolipide laag met twee
hydrofobe (waterafstotende) zijden. Het
is een vetlaagje waarin eiwitten zich
bevinden.
De functie van het membraan wordt
bepaald door de eiwitten die erin zitten
en de gebonden koolwaterstoffen.
Pagina 2 van 106
,De verschillende structuren in een dierlijke cel.
Het plasmamembraan omgeeft de gehele cel.
Het cytoskelet bestaat uit:
• Microfilamenten: zorgen voor de vormverandering aan de buitenzijde van de cel. Ze kunnen
de oppervlakte vergroten. Uitstulpingen zorgen voor meer contact. Deze uitstulpingen zijn de
microvilli.
• Intermediaire filamenten
• Microtubuli
De flagel behoort tot de celinhoud, de plasmamembraan omgeeft het gehele structuur.
De mitochondriën produceren ATP en zorgt voor de ademhaling van de cel. Peroxisomen en
mitochondriën zijn organellen, ze zijn namelijk omgeven door een of meerdere membranen.
De kern wordt omgeven door een dubbele membraan, dat is het nucleaire enveloppe. Het
kernmembraan vloeit over in het endoplasmatisch reticulum (ER). Het endoplasmatisch reticulum
zijn de compartimenten die gevormd worden uit blaasjes van vetfilmen waarin ribosomen kunnen
voorkomen.
• Ruw endoplasmatisch reticulum is het begin stadium waarbij er ribosomen aanwezig zijn.
• Glad endoplasmatisch reticulum is een verdere stadium, hierbij zijn er geen ribosomen
aanwezig.
In de kern zit er gecondenseerde DNA in de nucleolus. Deze zijn lussen van DNA die bestemd zijn
voor transcriptie en translatie in de chromatine regio.
Golgi apparaat komt uit het glad endoplasmatisch reticulum. Het golgi apparaat bevat veel
afsnoeringen en vesikels.
Lysosomen hebben als functie: het verteren van andere cellen.
Pagina 3 van 106
, De verschillende structuren in een plantaardige cel.
Een plantaardige cel is zeer rigide. Dit komt door de celwand, wat cellulose bevat, daardoor is het
een heel stevige structuur.
De plasmodesma zorgt voor de communicatie met andere cellen. De plasmamembraan loopt door
de plasmodesma en loopt dus door andere cellen.
Het cytoskelet zorgt voor stevigheid en bevat hier ook:
• Microfilamenten
• Intermediaere filamenten
• Microtubuli
De kern is dezelfde als bij de dierlijke cel.
Een verschil met de dierlijke cel is de centrale vacuole. Dit is een blaasje omgeven door een
membraan, de tonoplast. De vloeistof in de centrale vacuole zorgt voor een druk waardoor de plant
rechtop staat.
Chloroplasten kunnen hun eigen energie aanmaken.
Pagina 4 van 106
Op deze foto van een cel zijn er verschillende structuren te
zien. Er is gebruik gemaakt geweest van verschillende
kleuringstechnieken.
De cel is de basiseenheid voor het leven, zowel voor een
ééncellig of meercellig levend organisme. Deze heeft twee
belangrijke eigenschappen:
• Uit definitie van het leven: een cel kan uit een andere cel
ontstaan door bevruchting of door delingen → continuïteit van
het leven.
• Een cel is altijd begrensd door een buitenmembraan, de
plasmamembraan.
• Lichtmicroscopie: wordt veel mee
gewerkt, is een makkelijke techniek om
foto’s mee te maken. Doordat de cel niet
gekleurd is, is er weinig contrast.
Doorheen de cel gaat er veel licht
doorheen, het is een groot waterige
oplossing met structuren.
• Gekleurde preparaten zorgen voor meer
contrast, de structuren beter herkennen.
• Fase contrast microscoop zorgt voor nog
meer contrast. Het maakt de
verschillende densiteit in de cel duidelijk.
→ Plaatsen waar meer moleculen zich
bevinden krijgen een donkerde kleur.
• Differentieel-interferentie-contrast microscoop is gebaseerd op densiteit, maar ook op drie
dimensionale beeld van de structuren.
• Fluorescentie microscoop: door gebruik te maken van fluorescerende moleculen die
specifiek gaan binden met bepaalde eiwitten. → Heel gericht kleuren met contrast.
De onderdelen van een cel kan je bestuderen door ze
uit elkaar te halen.
Eerst het weefsel homogeniseren. Daarna
centrifugeren, waardoor de zwaardere delen naar
beneden gaan = pellet. Het supernatant, dat
bovenaan is, wordt meerdere keren hergebruikt voor
verdere centrifugatie met grotere snelheden. → Altijd
nieuwe pellets die telkens een nieuw structuur
voorstellen.
Kleinste structuur op het einde, de ribosomen.
Pagina 1 van 106
, Prokaryote cel = bacterie cel.
Het systeem van membranen binnenin de cel is zeer
uitgebreid. Een cel bestaat niet uit een hoopje water
oplosbare moleculen en een kern, maar het is een complex
van membranen en compartimenten.
Een typische bacteriecel (prokaryoot),
geen kern, geen organellen.
In het oranje: het plasmamembraan.
In het licht oranje: celwand met
eiwitaanhangsels = fimbriae.
Het bacterieel genoom, wat groot kan
zijn, wordt niet omgeven door een
membraan. Deze is samengebracht in
een nucleaire regio, zeer compact.
Verschil met eukaryoot: geen membraan rond het bacterieel genoom & flagellen. Flagellen
zorgen voor de beweging naar voedsel toe. (Niet dezelfde flagel als bij spermatozoïde)
De grootte van een cel heeft te maken met de
oppervlakte – volume verhouding.
De middelste kubus heeft de kleinste oppervlakte –
volume verhouding.
Cellen blijven klein, ze zijn beperkt in hun grootte. Hun
oppervlakte is zeer belangrijk, er gebeuren veel
interacties via het plasmamembraan.
Een plasmamembraan bestaat uit een
dubbele fosfolipide laag met twee
hydrofobe (waterafstotende) zijden. Het
is een vetlaagje waarin eiwitten zich
bevinden.
De functie van het membraan wordt
bepaald door de eiwitten die erin zitten
en de gebonden koolwaterstoffen.
Pagina 2 van 106
,De verschillende structuren in een dierlijke cel.
Het plasmamembraan omgeeft de gehele cel.
Het cytoskelet bestaat uit:
• Microfilamenten: zorgen voor de vormverandering aan de buitenzijde van de cel. Ze kunnen
de oppervlakte vergroten. Uitstulpingen zorgen voor meer contact. Deze uitstulpingen zijn de
microvilli.
• Intermediaire filamenten
• Microtubuli
De flagel behoort tot de celinhoud, de plasmamembraan omgeeft het gehele structuur.
De mitochondriën produceren ATP en zorgt voor de ademhaling van de cel. Peroxisomen en
mitochondriën zijn organellen, ze zijn namelijk omgeven door een of meerdere membranen.
De kern wordt omgeven door een dubbele membraan, dat is het nucleaire enveloppe. Het
kernmembraan vloeit over in het endoplasmatisch reticulum (ER). Het endoplasmatisch reticulum
zijn de compartimenten die gevormd worden uit blaasjes van vetfilmen waarin ribosomen kunnen
voorkomen.
• Ruw endoplasmatisch reticulum is het begin stadium waarbij er ribosomen aanwezig zijn.
• Glad endoplasmatisch reticulum is een verdere stadium, hierbij zijn er geen ribosomen
aanwezig.
In de kern zit er gecondenseerde DNA in de nucleolus. Deze zijn lussen van DNA die bestemd zijn
voor transcriptie en translatie in de chromatine regio.
Golgi apparaat komt uit het glad endoplasmatisch reticulum. Het golgi apparaat bevat veel
afsnoeringen en vesikels.
Lysosomen hebben als functie: het verteren van andere cellen.
Pagina 3 van 106
, De verschillende structuren in een plantaardige cel.
Een plantaardige cel is zeer rigide. Dit komt door de celwand, wat cellulose bevat, daardoor is het
een heel stevige structuur.
De plasmodesma zorgt voor de communicatie met andere cellen. De plasmamembraan loopt door
de plasmodesma en loopt dus door andere cellen.
Het cytoskelet zorgt voor stevigheid en bevat hier ook:
• Microfilamenten
• Intermediaere filamenten
• Microtubuli
De kern is dezelfde als bij de dierlijke cel.
Een verschil met de dierlijke cel is de centrale vacuole. Dit is een blaasje omgeven door een
membraan, de tonoplast. De vloeistof in de centrale vacuole zorgt voor een druk waardoor de plant
rechtop staat.
Chloroplasten kunnen hun eigen energie aanmaken.
Pagina 4 van 106
