Leerdoelen thema 5
- Beschrijf mono-, di- en polysachariden.
Monosachariden is de basis van een koolhydraat. Glucose, fructose en galactose. C6H12O6.
Absorbering van glucose kan voor 3 dingen zorgen.
- Energie in de vorm van ATP
- Vormt glycogeen voor opslag in lever en spieren
- Verandert in vet om later voor energie te zorgen
Disachariden/oligosachariden
2 tot 10 monosachariden. Moeilijker te transporteren doordat het grotere suikers zijn.
- Sucrose (glucose + fructose) Bieten, bruine suiker, honing
- Lactose (glucose + galactose) minst zoet, zit in melk als melksuiker
- Maltose (glucose + glucose) bier en ontbijtgranen.]
Polysachariden
3 of meer suikermoleculen. Gevormd tijdens dehydratatiesynthese. Zetmeel is de meest
voorkomende. 2 vormen zetmeel
- Amylose (breekt langzaam af)
- Amylopectine. (Breekt snel af)
- Beschrijf de rol van koolhydraten voor het lichaam.
5 functies van koolhydraten
- Energiebron
- Behoudt weefseleiwit. (Repareren en groeien van weefsel)
- Activering vetverbranding
, - Brandstof voor het centrale zenuwstelsel
- Enige brandstof voor rode bloedcellen
- Beschrijf de rol van voedingsvezels voor de gezondheid.
Vezels zijn moeilijk afbreekbaar voor enzymen. Je hebt 2 soorten vezels:
- Fermenteerbare vezels: leveren een klein beetje energie en bevorderen de
stoelgang. Deze vezels trekken water aan, vandaar de bevordering van de
stoelgang.
- Niet-fermenteerbare vezels: Leveren geen energie op, bevorderen wel de
stoelgang. Werken verzadigend (minder hongergevoel) Verlagen LDL
cholesterol.
Vezels zorgen voor een trage vertering van koolhydraten en dus minder glucose pieken.
Gevolgen van glucosepieken:
- Stimuleert overproductie van insuline. Gevolg hiervan is dat je lichaam
gewend raakt aan het effect van insuline waardoor het geen effect meer
heeft. Alvleesklier kan hierdoor niet genoeg insuline maken. Dit is het gevolg
van Diabetes Type 2
- Verhoogt triacylglycerol concentratie in het bloedplasma
- Versnelt het maken van vet.
- Beschrijf de dynamica van koolhydraatmetabolisme tijdens inspanningen van
verschillende intensiteit.
- Lage intensiteit: vooral vetten.
- Middelmatige intensiteit: zowel vetten als koolhydraten.
- Hoge intensiteit: vooral koolhydraten.
- Beschrijf het effect van dieet op de glycogeenvoorraad.
, Via gluconeogenese kan er glucose worden gemaakt. Dit gebeurt bij een te lage
koolhydraatinname. Bij gluconeogenese wordt glycogeen omgezet in glucose. Hierbij
wordt er ten koste van eiwitten glucose gemaakt. Het zou kunnen dat de nieren hierbij
verslechteren door de eiwitten die ze moeten produceren.
- Beschrijf het effect van dieet op duurinspanning.
Bij duurinspanning heeft koolhydraten stapelen effect op de manier dat je langer met je
koolhydraten kan gaan doen en dus meer energievoorraad hebt voorafgaan de wedstrijd.
Niet per se gezond. Bij te weinig eten heb je te weinig energie en kan je de marathon niet
uitlopen of krijg je de hongerklop.
- Beschrijf wat de hongerklop is.
Hierbij is de glycogeenvoorraad plotseling volledig op. Hierdoor ga je over op
vet/eiwitverbranding en hiermee kan je een lagere intensiteit aan. Dit voelt als heel erg
vermoeid.
- Benoem de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid koolhydraten voor actieve en niet actieve
personen.
40 – 50% van je voeding in koolhydraten is ADH
- Beschrijf de verschillende vetzuren en hun fysiologische functie.
3 Soorten vetten
1. Enkelvoudige vetten, bestaan uit 3 vetzuren:
- Verzadigde vetzuren: Geen dubbele binding. Kunnen een maximaal aantal
watermoleculen binden. Harde vetten: Jus: zorgen voor aderverkalking.
- Onverzadigde vetzuren: een of meer dubbele bindingen. Minder plekken voor
binding met H atoom. Minder compact, vloeibare vetten: olien
- Transvetzuren: Slechtste soort vetzuren. Gedeeltelijk gehydrogeneerd.
Verhoogt soorten lipoproteinen.
2. Samengestelde vetten: triacylglycerol + andere chemicalien. Fosfolopiden, glycolipiden
en lipoproteinen.
4 typen lipoproteinen:
- Chylomicronen. Vervoeren vet-oplosbare vitamines, triacylglycerolen,
fosfolopiden en vrije vetzuren.
- Beschrijf mono-, di- en polysachariden.
Monosachariden is de basis van een koolhydraat. Glucose, fructose en galactose. C6H12O6.
Absorbering van glucose kan voor 3 dingen zorgen.
- Energie in de vorm van ATP
- Vormt glycogeen voor opslag in lever en spieren
- Verandert in vet om later voor energie te zorgen
Disachariden/oligosachariden
2 tot 10 monosachariden. Moeilijker te transporteren doordat het grotere suikers zijn.
- Sucrose (glucose + fructose) Bieten, bruine suiker, honing
- Lactose (glucose + galactose) minst zoet, zit in melk als melksuiker
- Maltose (glucose + glucose) bier en ontbijtgranen.]
Polysachariden
3 of meer suikermoleculen. Gevormd tijdens dehydratatiesynthese. Zetmeel is de meest
voorkomende. 2 vormen zetmeel
- Amylose (breekt langzaam af)
- Amylopectine. (Breekt snel af)
- Beschrijf de rol van koolhydraten voor het lichaam.
5 functies van koolhydraten
- Energiebron
- Behoudt weefseleiwit. (Repareren en groeien van weefsel)
- Activering vetverbranding
, - Brandstof voor het centrale zenuwstelsel
- Enige brandstof voor rode bloedcellen
- Beschrijf de rol van voedingsvezels voor de gezondheid.
Vezels zijn moeilijk afbreekbaar voor enzymen. Je hebt 2 soorten vezels:
- Fermenteerbare vezels: leveren een klein beetje energie en bevorderen de
stoelgang. Deze vezels trekken water aan, vandaar de bevordering van de
stoelgang.
- Niet-fermenteerbare vezels: Leveren geen energie op, bevorderen wel de
stoelgang. Werken verzadigend (minder hongergevoel) Verlagen LDL
cholesterol.
Vezels zorgen voor een trage vertering van koolhydraten en dus minder glucose pieken.
Gevolgen van glucosepieken:
- Stimuleert overproductie van insuline. Gevolg hiervan is dat je lichaam
gewend raakt aan het effect van insuline waardoor het geen effect meer
heeft. Alvleesklier kan hierdoor niet genoeg insuline maken. Dit is het gevolg
van Diabetes Type 2
- Verhoogt triacylglycerol concentratie in het bloedplasma
- Versnelt het maken van vet.
- Beschrijf de dynamica van koolhydraatmetabolisme tijdens inspanningen van
verschillende intensiteit.
- Lage intensiteit: vooral vetten.
- Middelmatige intensiteit: zowel vetten als koolhydraten.
- Hoge intensiteit: vooral koolhydraten.
- Beschrijf het effect van dieet op de glycogeenvoorraad.
, Via gluconeogenese kan er glucose worden gemaakt. Dit gebeurt bij een te lage
koolhydraatinname. Bij gluconeogenese wordt glycogeen omgezet in glucose. Hierbij
wordt er ten koste van eiwitten glucose gemaakt. Het zou kunnen dat de nieren hierbij
verslechteren door de eiwitten die ze moeten produceren.
- Beschrijf het effect van dieet op duurinspanning.
Bij duurinspanning heeft koolhydraten stapelen effect op de manier dat je langer met je
koolhydraten kan gaan doen en dus meer energievoorraad hebt voorafgaan de wedstrijd.
Niet per se gezond. Bij te weinig eten heb je te weinig energie en kan je de marathon niet
uitlopen of krijg je de hongerklop.
- Beschrijf wat de hongerklop is.
Hierbij is de glycogeenvoorraad plotseling volledig op. Hierdoor ga je over op
vet/eiwitverbranding en hiermee kan je een lagere intensiteit aan. Dit voelt als heel erg
vermoeid.
- Benoem de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid koolhydraten voor actieve en niet actieve
personen.
40 – 50% van je voeding in koolhydraten is ADH
- Beschrijf de verschillende vetzuren en hun fysiologische functie.
3 Soorten vetten
1. Enkelvoudige vetten, bestaan uit 3 vetzuren:
- Verzadigde vetzuren: Geen dubbele binding. Kunnen een maximaal aantal
watermoleculen binden. Harde vetten: Jus: zorgen voor aderverkalking.
- Onverzadigde vetzuren: een of meer dubbele bindingen. Minder plekken voor
binding met H atoom. Minder compact, vloeibare vetten: olien
- Transvetzuren: Slechtste soort vetzuren. Gedeeltelijk gehydrogeneerd.
Verhoogt soorten lipoproteinen.
2. Samengestelde vetten: triacylglycerol + andere chemicalien. Fosfolopiden, glycolipiden
en lipoproteinen.
4 typen lipoproteinen:
- Chylomicronen. Vervoeren vet-oplosbare vitamines, triacylglycerolen,
fosfolopiden en vrije vetzuren.
