OCULAIRE PATHOLOGIE
PATHOLOGIE VAN DE CORNEA
ANATOMIE
1) epitheel
2) Membraan van Bowman
3) Stroma
4) Membraan van Descemet
5) Endotheel
VERSCHILLENDE ONDERZOEKEN
- Spleetlamp: verschillende structuren van de cornea bekijken→ verschillende belichtingsmethodes:
• Diffuse belichting
• Optic section
• Parrallel piped
• Sclerotic scatter
• Retro – illuminatie direct/indirect
• Speculaire reflectie
• Fluoriscentie, bengaal rood, lissamine groen
- Pachymetrie: bepaling van de corneale dikte
- Keratometrie/topografie:
• Javal
• Placido ringen
• Scheimflug tomography
• Profilometrie
- Speculaire microscopie: tellen van het aantal endotheelcellen
OPPERVLAKKIGE TEKENS
PUNCTATA EPITHELIELE EROSIES
= Oppervlakkige tekens ter hoogte van het epitheel
- Superior:
• vernale conjunctivitis: allergische aandoening aan bovenste deel van het oog→ ernstige vorm van
GPC ontwikkelen
• superior limbische keratoconjunctivitis/SLK: wrijving van het bovenste ooglid tegen cornea
• floppy oogleden
• GPC
, - Interpalpebraal:
• droogte
• UV exposure: bv. Bij mensen die lassen→ cornea reageert op te veel aan UV
• verminderde cornea gevoeligheid: minder knipperen en daardoor droogte van het epitheel
- Inferior:
• chronische blefaritis
• lagofthalmie: oog kan niet volledig sluiten waardoor onderste deel van de cornea blijft uitdrogen
• droogte exposure
• toxiciteit van bepaalde stoffen: bv. Druppeltjes beschadigen epitheel vna mensen die niet goed
tegen stoffen kunnen die erin verwerkt zitten
• afwijkende wimpers: schuren tegen cornea
• entropion: naar binnen geslagen onderste ooglid
- Diffuus: toxiciteit, sommige virale/bateriële conjunctivitis
- Centraal: soms bij lang dragen van contactlenzen
PUNCTATA EPITHELIALE KERATITIS = PEK
Oorzaak = virale infectie waarbij de patiënt klaagt van wazig zicht en waterige afscheiding uit de ogen
= besmettelijk!
Geen aankleuring met fluo MAAR granulaire, ondoorzichtige gezwollen epitheelcellen
SUPERFICIAL PUNCTATA KERATITIS = SPK
= verzamelnaam om enige niet-specifieke puntvormingen epitheliale onregelmatigheid te beschrijven
= verzamelnaam voor alle puntjes die we zien aankleuren
FILAMENTAIRE KERATITIS
Oorzaak: droge ogen, superior limbic keratoconjuncitivits
Strengen van de mucus gemixt met epitheel handen nog met 1 eind vast aan het cornea oppervlak→ deel dat
niet vasthangt, beweegt bij het knipperen→ doet pijn
Behandeling:
- Je doet er niet echt iets aan: gewoon kunsttranen om droge ogen te voorkomen
- Mucusdraadjes weghalen zodat pijn tijdelijk minder is en druppelen zodat het niet terugkomt
EPITHELIAAL OEDEEM
Oorzaak: endotheliale decompensatie, acute oogdrukstijging
Symptomen: verandering van glans cornea en als het ernstig is zijn er bullea→ dit geeft een troebele cornea en
wazig zicht
Reflexbeeld = niet mooi, eerder onregelmatig→ oedeem in epitheel: cellen zijn opgezwollen en fluo komt
hierrond te zitten (cellen worden zelf niet gekleurd)
,NEOCASCULARISATIE EN PANNUSVORMING
Oppervlakkige neovascularisatie:
- Contactlensdrager ten gevolge van hypoxie/mechanische irritatie
- Pannusvorming beschrijft oppervlakkige neovascularisatie in combo met subepitheliale veranderingen
BV groeien naar probleem toe, want WBC willen probleem gaan nakijken→ cornea heeft zelf geen bloed, dus
moeten er BV groeien
Pannusvorming = degeneratieverandering van de cornea zelf→ bij contactlensdragers vaak onder het bovenste
ooglid en dit zorgt voor verandering in helderheid van de cornea
EROSIE
= schaafwond op het epitheel
Oorzaken: trauma, contactlens, chirurgie
Symptomen: pijn, wazig zicht, tranende ogen
Onderzoeken met fluo:
- Direct kijken na fluo in te brengen: erosie is mooi afgelijnd
- Even wachten na inbrengen van fluo: diffuse verspreiding door opname van fluo in stroma
DIEPERE TEKENS
STERIELE VS. INFECTIEUZE CORNEALE INFILTRATEN
Infiltraat = gele/grijze opaciteit in het anterieure stroma→ vaak in combo met limbale conjunctivale hyperemie
- Steriele infiltraten: hypersensitieve respons op antigen→ bv. Contactlensdragers, kan door iets
mechanisch of door hypoxie
- Infectieuze infiltraten: veroorzaakt door actieve infectie met bacteriën/schimmels/protozoa/virussen
Vergelijking tussen infectieus en steriele infiltraten:
, CORNEALE ULCUS
Erosie geneest niet/wordt niet behandeld→ beschadiging van dieper gelegen lagen van de cornea→ onstaan
van cornea ulcer
Ulceratie = weefselverdunning geassocieerd met epitheeldefect, meestal met infiltratie en necrose tot gevolg
- Steriel: verbranding/Mooren ulcus (auto-immuun)/…
- Infectieus: viraal/bacterieel/schimmelinfectie
Vergelijking tussen steriele en infectieuze corneale ulcus:
Infiltraat zelf = ontstekingsreactie→ trekt als
eerste weg→ epitheel heeft moeite met het
dichten van de erosie→ er wordt een litteken
gevormd die ervoor zorgt dat de patiënt in dat
deel minder goed kan zien
CORNEALE MELTING
Bij bepaalde aandoeningen/infecties: enzymen die vrijkomen tassen
collageenmatrix aan→ corneaal weefsel verdunt en smelt weg
Als hier niets aan gedaan wordt: corneale perforatie met protrusie van iris
weefsel = iris wordt naar buiten gezogen om het gat in de cornea te dichten
➔ Medische urgentie!
NEOVASCULARISATIE
Oorzaken: droogte, infectie en inflammatie
Oog zal proberen BV te laten groeien naar het probleem MAAR dit zorgt voor vertroebeling van de cornea/…→
soms wordt hiervoor cortizone gebruikt (is niet ideaal)
PATHOLOGIE VAN DE CORNEA
ANATOMIE
1) epitheel
2) Membraan van Bowman
3) Stroma
4) Membraan van Descemet
5) Endotheel
VERSCHILLENDE ONDERZOEKEN
- Spleetlamp: verschillende structuren van de cornea bekijken→ verschillende belichtingsmethodes:
• Diffuse belichting
• Optic section
• Parrallel piped
• Sclerotic scatter
• Retro – illuminatie direct/indirect
• Speculaire reflectie
• Fluoriscentie, bengaal rood, lissamine groen
- Pachymetrie: bepaling van de corneale dikte
- Keratometrie/topografie:
• Javal
• Placido ringen
• Scheimflug tomography
• Profilometrie
- Speculaire microscopie: tellen van het aantal endotheelcellen
OPPERVLAKKIGE TEKENS
PUNCTATA EPITHELIELE EROSIES
= Oppervlakkige tekens ter hoogte van het epitheel
- Superior:
• vernale conjunctivitis: allergische aandoening aan bovenste deel van het oog→ ernstige vorm van
GPC ontwikkelen
• superior limbische keratoconjunctivitis/SLK: wrijving van het bovenste ooglid tegen cornea
• floppy oogleden
• GPC
, - Interpalpebraal:
• droogte
• UV exposure: bv. Bij mensen die lassen→ cornea reageert op te veel aan UV
• verminderde cornea gevoeligheid: minder knipperen en daardoor droogte van het epitheel
- Inferior:
• chronische blefaritis
• lagofthalmie: oog kan niet volledig sluiten waardoor onderste deel van de cornea blijft uitdrogen
• droogte exposure
• toxiciteit van bepaalde stoffen: bv. Druppeltjes beschadigen epitheel vna mensen die niet goed
tegen stoffen kunnen die erin verwerkt zitten
• afwijkende wimpers: schuren tegen cornea
• entropion: naar binnen geslagen onderste ooglid
- Diffuus: toxiciteit, sommige virale/bateriële conjunctivitis
- Centraal: soms bij lang dragen van contactlenzen
PUNCTATA EPITHELIALE KERATITIS = PEK
Oorzaak = virale infectie waarbij de patiënt klaagt van wazig zicht en waterige afscheiding uit de ogen
= besmettelijk!
Geen aankleuring met fluo MAAR granulaire, ondoorzichtige gezwollen epitheelcellen
SUPERFICIAL PUNCTATA KERATITIS = SPK
= verzamelnaam om enige niet-specifieke puntvormingen epitheliale onregelmatigheid te beschrijven
= verzamelnaam voor alle puntjes die we zien aankleuren
FILAMENTAIRE KERATITIS
Oorzaak: droge ogen, superior limbic keratoconjuncitivits
Strengen van de mucus gemixt met epitheel handen nog met 1 eind vast aan het cornea oppervlak→ deel dat
niet vasthangt, beweegt bij het knipperen→ doet pijn
Behandeling:
- Je doet er niet echt iets aan: gewoon kunsttranen om droge ogen te voorkomen
- Mucusdraadjes weghalen zodat pijn tijdelijk minder is en druppelen zodat het niet terugkomt
EPITHELIAAL OEDEEM
Oorzaak: endotheliale decompensatie, acute oogdrukstijging
Symptomen: verandering van glans cornea en als het ernstig is zijn er bullea→ dit geeft een troebele cornea en
wazig zicht
Reflexbeeld = niet mooi, eerder onregelmatig→ oedeem in epitheel: cellen zijn opgezwollen en fluo komt
hierrond te zitten (cellen worden zelf niet gekleurd)
,NEOCASCULARISATIE EN PANNUSVORMING
Oppervlakkige neovascularisatie:
- Contactlensdrager ten gevolge van hypoxie/mechanische irritatie
- Pannusvorming beschrijft oppervlakkige neovascularisatie in combo met subepitheliale veranderingen
BV groeien naar probleem toe, want WBC willen probleem gaan nakijken→ cornea heeft zelf geen bloed, dus
moeten er BV groeien
Pannusvorming = degeneratieverandering van de cornea zelf→ bij contactlensdragers vaak onder het bovenste
ooglid en dit zorgt voor verandering in helderheid van de cornea
EROSIE
= schaafwond op het epitheel
Oorzaken: trauma, contactlens, chirurgie
Symptomen: pijn, wazig zicht, tranende ogen
Onderzoeken met fluo:
- Direct kijken na fluo in te brengen: erosie is mooi afgelijnd
- Even wachten na inbrengen van fluo: diffuse verspreiding door opname van fluo in stroma
DIEPERE TEKENS
STERIELE VS. INFECTIEUZE CORNEALE INFILTRATEN
Infiltraat = gele/grijze opaciteit in het anterieure stroma→ vaak in combo met limbale conjunctivale hyperemie
- Steriele infiltraten: hypersensitieve respons op antigen→ bv. Contactlensdragers, kan door iets
mechanisch of door hypoxie
- Infectieuze infiltraten: veroorzaakt door actieve infectie met bacteriën/schimmels/protozoa/virussen
Vergelijking tussen infectieus en steriele infiltraten:
, CORNEALE ULCUS
Erosie geneest niet/wordt niet behandeld→ beschadiging van dieper gelegen lagen van de cornea→ onstaan
van cornea ulcer
Ulceratie = weefselverdunning geassocieerd met epitheeldefect, meestal met infiltratie en necrose tot gevolg
- Steriel: verbranding/Mooren ulcus (auto-immuun)/…
- Infectieus: viraal/bacterieel/schimmelinfectie
Vergelijking tussen steriele en infectieuze corneale ulcus:
Infiltraat zelf = ontstekingsreactie→ trekt als
eerste weg→ epitheel heeft moeite met het
dichten van de erosie→ er wordt een litteken
gevormd die ervoor zorgt dat de patiënt in dat
deel minder goed kan zien
CORNEALE MELTING
Bij bepaalde aandoeningen/infecties: enzymen die vrijkomen tassen
collageenmatrix aan→ corneaal weefsel verdunt en smelt weg
Als hier niets aan gedaan wordt: corneale perforatie met protrusie van iris
weefsel = iris wordt naar buiten gezogen om het gat in de cornea te dichten
➔ Medische urgentie!
NEOVASCULARISATIE
Oorzaken: droogte, infectie en inflammatie
Oog zal proberen BV te laten groeien naar het probleem MAAR dit zorgt voor vertroebeling van de cornea/…→
soms wordt hiervoor cortizone gebruikt (is niet ideaal)
