MSK 4 PRAKTIJK LUMBO-PLEVISCHE REGIO D. LAMBEETS
Dwarse rek
Altijd afvragen waarom doe ik dit, en wat brengt dit te weeg? dwarse rek voeren we uit
voor spierontspanning en bij hypertonie. Hypertonie kunnen we klinisch vaststellen door
inspectie en palpatie: je gaat met je duim paravertebraal van craniaal naar caudaal lichte
druk geven zowel links en recht. Bij spanning kan deze druk een gevoeligheid te weeg
brengen. Het is lokale stretchen van de spier. Vaak zie je contracturen in heel de spier, maar
ze kunnen ook lokaal.
Dwarse rek omdat we dwars op het vezelverloop werken
m. erector spinae
- iliocostalis (lat)
- longissimus (med)
- spinalis (med)
kennis van functie en verloop
pars lumborum
- Sacrum tot L1 (van sacrum rad en 1 wervel naar boven is L1)
Uitgangshouding:
- Laat de patiënt op de buik liggen met het hoofd in de hoofdsteun en de armen ook
ondersteunt. De patiënt moet zo comfortabel mogelijk liggen: normaal een voetrol
en een kussen onder de buik. De patiënt zal meestal gaan tegenwringen indien hij/zij
niet meer comfortabel ligt
- Hoofduiteinde iets onder de horizontale zodat de spieren goed ontspannen
Voorkeurshouding
- Houding aangepast naar comfort van de patiënt
- Inbrengen van flexie
o Kussen onder de lendenbuik
o Nadeel: vanuit lichte flexie druk inbrengen geeft een neutrale positie wat
minder provocerend is dan vanuit neutraal (brengt extensie)
- Lateroflexie
o Banaanhouding
- Rotatie
o Afspraak bij beschrijving van rotatie: hoe de bovenste beweegt t.o.v. de
onderste. Je kan beschrijven wat de bovenste t.o.v. de onderste doet maar
ook wat de onderste t.o.v. de bovenste doet. Bij dit laatste moet je de
relatieve beweging van de bovenste t.o.v. de onderste beschrijven.
o Links proc spinosus draait naar rechts!
kussen onder het rechterbovenbeen brengen
uitvoering
- duim paravertebraal net lateraal van proc spinosi (= de duim aan de mediale rand
van de pars lumborum plaatsen) druk naar ventraal en duim naar lateraal
verplaatsen.
, - Hoe lang? Hangt af van de reactiviteit van de patiënt. Hetzelfde met de druk die dat
je geeft. Als iemand veel pijn heeft doe je voorzichtig en ga je niet zo ver mobiliseren.
Je gaat de druk naar ventraal aanpassen als de patiënt hoog reactief is
- Belangrijk is ook om de druk langzaam op te bouwen en te kijken hoe de patiënt
reageert op de druk.
- Het kan zijn dat de huid gevoelig is: huidrol uitvoeren (= Kippler test) ≠ aan roodheid.
Dat de huid na een tijdje rood wordt is normaal.
- Heb je te weinig kracht?
o Gebruik je andere duim/hand ter ondersteuning
o Duimmuis gebruiken is ook een optie maar dan heb je minder gevoel en werk
je minder lokaal
o Werken met een gestrekte arm zal er ook voor zorgen dat je je
lichaamsgewicht kan inzetten
- Maak ter verzorging van je eigen rug de hoog-laag tafel
o Sta dicht genoeg tegen de tafel zodat de hefboom kleiner wordt
o Houdt een lichte spreidstand aan
m. quadratus lumborum
- loopt van de crista tot de ribbenboog. De mediale rand van de quadratus lumborum
is de erector spinae.
- op deze spier is er meer subcutaan weefsel waardoor je sowieso meer druk gaat
moeten zetten naar ventraal
Uitgangshouding
- Idem
- Als we hier een lateroflexie als voorkeurshouding aannemen zal er voorspanning zijn.
Dit is pas gewenst in verdere behandeling maar nog niet in de eerste fases
Uitvoering
- Van mediaal naar lateraal met de duim en druk naar ventraal geven
- Druk langzaam opvoeren en wanneer dit niet meer voldoende wordt ga je
voorspanning inbrengen
- Er is geen richtlijn naar hoe lang je dit moet doen, maar normaal voel je wel wanneer
de spier begint te ontspannen
Zijlig als uitganghouding:
kussen onder het hoofd en ervoor zorgend dat de wk op een lijn en neutraal ligt (= zonder
rotaties). De benen licht gebogen met /- 45° heupflexie, de patiënt ligt zo stabieler.
In zijlig gebruiken we onze vingertoppen net lateraal van de proc spinose waarna we een
druk naar ventraal geven welke wa aanhouden. Nadien verplaatsen we onze vingers
langzaam naar lateraal, ongeveer 4cm.
Het voordeel van zijlig is dat je onderarmen kan gebruiken om voorspanning in te brengen:
bekken en thorax uitelkaar drukken terwijl je de dwarse rek uitvoert. Het makkelijkste is om
je armen te abduceren en met je thorax op de patiënt te gaan leunen.
Dwarse rek
Altijd afvragen waarom doe ik dit, en wat brengt dit te weeg? dwarse rek voeren we uit
voor spierontspanning en bij hypertonie. Hypertonie kunnen we klinisch vaststellen door
inspectie en palpatie: je gaat met je duim paravertebraal van craniaal naar caudaal lichte
druk geven zowel links en recht. Bij spanning kan deze druk een gevoeligheid te weeg
brengen. Het is lokale stretchen van de spier. Vaak zie je contracturen in heel de spier, maar
ze kunnen ook lokaal.
Dwarse rek omdat we dwars op het vezelverloop werken
m. erector spinae
- iliocostalis (lat)
- longissimus (med)
- spinalis (med)
kennis van functie en verloop
pars lumborum
- Sacrum tot L1 (van sacrum rad en 1 wervel naar boven is L1)
Uitgangshouding:
- Laat de patiënt op de buik liggen met het hoofd in de hoofdsteun en de armen ook
ondersteunt. De patiënt moet zo comfortabel mogelijk liggen: normaal een voetrol
en een kussen onder de buik. De patiënt zal meestal gaan tegenwringen indien hij/zij
niet meer comfortabel ligt
- Hoofduiteinde iets onder de horizontale zodat de spieren goed ontspannen
Voorkeurshouding
- Houding aangepast naar comfort van de patiënt
- Inbrengen van flexie
o Kussen onder de lendenbuik
o Nadeel: vanuit lichte flexie druk inbrengen geeft een neutrale positie wat
minder provocerend is dan vanuit neutraal (brengt extensie)
- Lateroflexie
o Banaanhouding
- Rotatie
o Afspraak bij beschrijving van rotatie: hoe de bovenste beweegt t.o.v. de
onderste. Je kan beschrijven wat de bovenste t.o.v. de onderste doet maar
ook wat de onderste t.o.v. de bovenste doet. Bij dit laatste moet je de
relatieve beweging van de bovenste t.o.v. de onderste beschrijven.
o Links proc spinosus draait naar rechts!
kussen onder het rechterbovenbeen brengen
uitvoering
- duim paravertebraal net lateraal van proc spinosi (= de duim aan de mediale rand
van de pars lumborum plaatsen) druk naar ventraal en duim naar lateraal
verplaatsen.
, - Hoe lang? Hangt af van de reactiviteit van de patiënt. Hetzelfde met de druk die dat
je geeft. Als iemand veel pijn heeft doe je voorzichtig en ga je niet zo ver mobiliseren.
Je gaat de druk naar ventraal aanpassen als de patiënt hoog reactief is
- Belangrijk is ook om de druk langzaam op te bouwen en te kijken hoe de patiënt
reageert op de druk.
- Het kan zijn dat de huid gevoelig is: huidrol uitvoeren (= Kippler test) ≠ aan roodheid.
Dat de huid na een tijdje rood wordt is normaal.
- Heb je te weinig kracht?
o Gebruik je andere duim/hand ter ondersteuning
o Duimmuis gebruiken is ook een optie maar dan heb je minder gevoel en werk
je minder lokaal
o Werken met een gestrekte arm zal er ook voor zorgen dat je je
lichaamsgewicht kan inzetten
- Maak ter verzorging van je eigen rug de hoog-laag tafel
o Sta dicht genoeg tegen de tafel zodat de hefboom kleiner wordt
o Houdt een lichte spreidstand aan
m. quadratus lumborum
- loopt van de crista tot de ribbenboog. De mediale rand van de quadratus lumborum
is de erector spinae.
- op deze spier is er meer subcutaan weefsel waardoor je sowieso meer druk gaat
moeten zetten naar ventraal
Uitgangshouding
- Idem
- Als we hier een lateroflexie als voorkeurshouding aannemen zal er voorspanning zijn.
Dit is pas gewenst in verdere behandeling maar nog niet in de eerste fases
Uitvoering
- Van mediaal naar lateraal met de duim en druk naar ventraal geven
- Druk langzaam opvoeren en wanneer dit niet meer voldoende wordt ga je
voorspanning inbrengen
- Er is geen richtlijn naar hoe lang je dit moet doen, maar normaal voel je wel wanneer
de spier begint te ontspannen
Zijlig als uitganghouding:
kussen onder het hoofd en ervoor zorgend dat de wk op een lijn en neutraal ligt (= zonder
rotaties). De benen licht gebogen met /- 45° heupflexie, de patiënt ligt zo stabieler.
In zijlig gebruiken we onze vingertoppen net lateraal van de proc spinose waarna we een
druk naar ventraal geven welke wa aanhouden. Nadien verplaatsen we onze vingers
langzaam naar lateraal, ongeveer 4cm.
Het voordeel van zijlig is dat je onderarmen kan gebruiken om voorspanning in te brengen:
bekken en thorax uitelkaar drukken terwijl je de dwarse rek uitvoert. Het makkelijkste is om
je armen te abduceren en met je thorax op de patiënt te gaan leunen.
