Gezondheidspsychologie
HOOFDSTUK 1: wat is gezondheid?
1.1.1 Relatie tussen lichaam en geest
Hippocrates → lichaam en geest = 1 eenheid
- ziekte = een verstoord evenwicht tussen 4 circulerende lichaamsvloeistoffen
1. gele gal
2. slijm
3. bloed
4. zwarte gal
- genezing = opnieuw balans brengen via aderlaten, vasten, dieet, geneesmiddelen
Galenus → geest speelt geen rol
- etiologische basis voor ziekten: lichamelijk
4 lichamelijke humores → 4 temperamenten → aanleiding tot specifieke ziekten
Vroege middeleeuwen: geloof en spiritualiteit
- ziekte = straf van God of gevolg van kwade geesten die de ziel binnendringen
(verbod wetenschappelijk onderzoek)
Descartes (autopsie werd toegelaten, want geest verlaat het lichaam bij dood)
- ziekte op celniveau gelokaliseerd: lichaam = machine → mechanistisch standpunt
→ dualisme: geest en lichaam apart
1.1.2 Biomedisch ziektemodel
→ ziekten en symptomen hebben achterliggende fysiologische verklaring
(gezondheid = afwezigheid van ziekten)
model = reductionistisch
- negeert dat verschillende mensen op totaal andere wijze reageren op dezelfde ziekte
→ ze zeggen hier dat als de bacterie weg is, ook de ziekte weg is (maar depressie??)
1.1.3 Vraagtekens bij dualisme: psychosociale modellen voor gezondheid & ziekte
veel ziekten hebben organische oorzaak, maar veroorzaken individuele reacties. Rol van geest is
hier belangrijk → bidirectionele reactie (niet dualistisch)
1.1.4 Biopsychosociaal ziektemodel
geïntegreerde benadering voor assessment van:
- biologische/fysiologische
- psychologische/gedragsmatige dragen bij aan de gezondheid en ziekte
- sociale/omgevingsfactoren
1.1.5 Gedrag, dood en ziekte
- stijging levensverwachting: vooruitgang medische technologieën en verbeterde behandelingen
- daling mortaliteit (medicijn, vaccins,...) → oorzaken anders dan vroeger
→ gedrag draagt bij aan onze gezondheid en onze kans op overlijden
HOOFDSTUK 1: wat is gezondheid?
1.1.1 Relatie tussen lichaam en geest
Hippocrates → lichaam en geest = 1 eenheid
- ziekte = een verstoord evenwicht tussen 4 circulerende lichaamsvloeistoffen
1. gele gal
2. slijm
3. bloed
4. zwarte gal
- genezing = opnieuw balans brengen via aderlaten, vasten, dieet, geneesmiddelen
Galenus → geest speelt geen rol
- etiologische basis voor ziekten: lichamelijk
4 lichamelijke humores → 4 temperamenten → aanleiding tot specifieke ziekten
Vroege middeleeuwen: geloof en spiritualiteit
- ziekte = straf van God of gevolg van kwade geesten die de ziel binnendringen
(verbod wetenschappelijk onderzoek)
Descartes (autopsie werd toegelaten, want geest verlaat het lichaam bij dood)
- ziekte op celniveau gelokaliseerd: lichaam = machine → mechanistisch standpunt
→ dualisme: geest en lichaam apart
1.1.2 Biomedisch ziektemodel
→ ziekten en symptomen hebben achterliggende fysiologische verklaring
(gezondheid = afwezigheid van ziekten)
model = reductionistisch
- negeert dat verschillende mensen op totaal andere wijze reageren op dezelfde ziekte
→ ze zeggen hier dat als de bacterie weg is, ook de ziekte weg is (maar depressie??)
1.1.3 Vraagtekens bij dualisme: psychosociale modellen voor gezondheid & ziekte
veel ziekten hebben organische oorzaak, maar veroorzaken individuele reacties. Rol van geest is
hier belangrijk → bidirectionele reactie (niet dualistisch)
1.1.4 Biopsychosociaal ziektemodel
geïntegreerde benadering voor assessment van:
- biologische/fysiologische
- psychologische/gedragsmatige dragen bij aan de gezondheid en ziekte
- sociale/omgevingsfactoren
1.1.5 Gedrag, dood en ziekte
- stijging levensverwachting: vooruitgang medische technologieën en verbeterde behandelingen
- daling mortaliteit (medicijn, vaccins,...) → oorzaken anders dan vroeger
→ gedrag draagt bij aan onze gezondheid en onze kans op overlijden
