Samenvatting 'De mens': Psychologie voor sociaal werk

De mens: psychologie



1.Geschiedenis en onderzoeksmethoden van de
psychologie

Doel sociaal werk

 Ondersteunen van mensen die moeite hebben hun weg te vinden in de samenleving
 Stimuleren van mensen
 Individueel welzijn creëren
 Individuele ontplooiing mogelijk maken
 Sociale rechtvaardigheid nastreven & sociale uitsluiting tegengaan


Belang psychologie

 Kennis van de psychologie is om 2 redenen van belang voor een hulpverlener
1. Kennis van psychologie kan je handvaten bieden om de situaties van een
cliënt te verklaren.
2. Als je kennis van de psychologie hebt, kun je deze kennis aanwenden om
te verklaren waarom zij dat effect op je hebben en hoe je als hulpverlener
een beeld van iemand vormt.


De studie psychologie

 Psychologie is de wetenschap van gedrag en geestelijke processen
o Wetenschap waarbij het zich verplaatsen in een ander een belangrijke rol speelt.
 Psychologie is een heel breed veld met verschillende richtingen:
o Arbeids en organisatiepsychologie
o Klinische psychologie
o Sociale psychologie (hoe mensen zich gedragen/voelen)
o Ontwikkelingspsychologie
o Neuropsychologie (alles wat met hersenen te maken heeft)
 Contact met mensen
 Raamwerk voor beter begrip voor situaties waar mensen in zitten
 Maatschappelijke fenomenen helpen begrijpen
o Vb: baby Pia, mensen storten een bedrag ook al kennen ze Pia niet. Er is genoeg
medeleven om mensen te overtuigen om geld te storten.
 Behandeling van mensen vanuit een psychologische invalshoek




1

,De mens: psychologie

Het belang van interpretatie

 Er zijn 2 wekelijkheden:
1. Objectieve werkelijkheid: wat er echt gebeurd, deze is bij iedereen hetzelfde
2. Subjectieve werkelijkheid: de interpretatie die je geeft aan de objectieve
werkelijkgeid, deze is dus bij iedereen anders.
 Dit wijst erop dat de objectieve werkelijkheid niet altijd bepaald wat we doen, ook onze
interpretatie van de situatie speelt een rol.


De 3 thema’s van de psychologie

 Er is een wisselwerking tussen gedachten, emoties en gedrag. De psychologie houd zich
bezig met deze wisselwerking.
 Psychologie: de wetenschap die zich richt op het beschrijven, verklaren en voorspellen
van het gedrag, de gedachten en de emoties van mensen.
 Een variant van de psychologie is de klinische psychologie. Hier ligt de focus op
stoornissen en wordt bekeken hoe emoties, gedachten en gedrag afwijken van wat
normaal is.


Geschiedenis van de psychologie: het begon met fylosofie

 Het begin van de psychologie wordt toegeschreven aan René Descartes.
o Hij is een filosoof
o Onderzocht de aard van de waarheid: je moet altijd twijfelen aan je
opvattingen/waarheid.
 Mensen geven over dezelfde dingen altijd andere interpretaties (subjectieve
waarneming) hierdoor moet je altijd twijfelen aan je eigen opvattingen.
o Aard van de mens = combinatie van lichaam en geest.
o De geest is een onderdeel van goddelijke ziel
 Menselijk gedrag daarom buiten bereik van de wetenschap.
o Automatische reflexen -> dierlijke ziel -> voor wetenschap vatbaar
 Opening voor onderzoek naar menselijk gedrag
 Wel dierlijke ziel, geen goddelijke ziel
o Invloed van katholieke kerk verdwijnt naar achtergrond
 Hierdoor werd het onderzoeken/nadenken over gedrag van de mens mogelijk.




2

, De mens: psychologie

Een goddelijke ziel in een sterfelijk lichaam

 Het dualisme: volgens Descartes bestond ieder mens uit een ziel en een lichaam en was
de ziel in staat het lichaam aan te sturen.
o Sluit aan bij het idee van telekinese (voorwerpen met geest kunnen verplaatsen,
gedachten/ziel sturen lichaam van de mens aan)
o Tot op de dag van vandaag is de vraag hoe lichaam en geest met elkaar in
interactie gaan zeer relevant.


Aangeboren eigenschappen

 Verschillen tussen mens en dier is het bestaan van de goddelijke ziel
o Mensen kunnen taken uitvoeren die dieren niet kunnen uitvoeren. Deze
eigenschappen moesten zijn aangeboren. Het nature verhaal werd hiermee
geboren en dit is iets wat in de psychologie veel onderocht werd/wordt
 Het uitgangspunt dat mensen met bestaande eigenschappen worden geboren, wordt
binnen de psychologie nature genoemd
o Nature: aangeboren eigenschappen


Een blanco blad

 In tegenstelling tot Descartes beweerd Jhon Locke dat de mens alleen door ervaringen
dingen leert = Nuture
o Volgens Locke wordt iedereen geboren met een blanco blad (= tabula rasa)
o Locke onderbouwde zijn opvatting door 3 principes die nog altijd onderzocht
worden:
1. Leren dmv associaties (klassieke conditionering)
2. Leren dmv straffen en belonen
3. Leren dmv imiteren

Leren door associatie

 klassieke conditionering
 Bekend onderzoek van baby Albert van jhon Watson

Leren door straffen en belonen

 Operante conditionering
 Skinner
 Veel interventies zijn hierop gebaseerd


3