Samenvatting Recht

RECHT
Deel 1: Inleiding tot het recht
Hoofdstuk 1: Algemene inleiding
Je burgerlijke partij stellen = schadevergoeding vragen

Verantwoording
 Recht = zaak van alle burgers
 Iedereen wordt ermee geconfronteerd
 Moraal en godsdienst er buiten houden

1. Wat is recht?
= geheel van algemeen geldende normatieve regels
 Verbods-, gebods-, toelatings-, en organieke regels
- Verbods- of gebodsregels: je moet of je mag niet
- Toelatingsregels: je mag
- Organieke regels: regels die iets organiseren (niets met gedraging te maken)
 Aanvullend of dwingend recht
- Aanvullend recht: het recht geldt enkel als je geen (andere) regeling hebt getroffen
vb: waarborg betalen
- Dwingend recht: moet nageleefd worden anders sanctie
 Openbare orde
I.v.m. de gemeenschap, staat, orde van de maatschappelijke rust
Zo belangrijk  afwijken niet mogelijk
 Goede zeden
Gaat over fundamentele principes van de maatschappij
vb: kledij, mensenhandel, wildplassen,…
 Beschermen van zwakkere personen
vb: consumenten, werknemers, minderjarigen, geestzieken,…
 Algemene of individuele normen
- Algemeen: gelden voor alle personen in dezelfde omstandigheden
- Individueel: het recht geldt anders voor bv de Koning
= door de staat opgelegde of ontvangen en bekrachtigde normen
 Regels opgesteld door de staat
 door gewesten, gemeenschappen, provincies, gemeentes,… (zie dia 14)
= afdwingbare normen
 Verplicht na te komen.
Als iemand zijn verplichting niet nakomt, wordt die alsnog door de overheid verplicht
die na te komen.
= normen die de ordening van het maatschappelijke leven beogen

, RECHT
Hoofdstuk 2: Indelingen van het recht
2. Privaatrecht vs publiekrecht
2.1. Privaatrecht
 Regelt verhouding tussen burgers onderling
vb: schadevergoeding
Soorten privaatrecht:
- Burgerlijk recht
1. Personenrecht
= regels met betrekking tot de persoon als enkeling
vb: naamgeving, burgerlijke stand, bekwaamheid
2. Goederenrecht
= regels met betrekking tot de persoon en objecten
vb: eigendomsrecht, mede-eigendom,…
3. Familierecht
= regels met betrekking tot de persoon en zijn verwanten
vb: huwelijk, wettelijke samenwoning, echtscheiding
4. Familiaal vermogensrecht
= erfrecht & huwelijksvermogensrecht
5. Verbintenissenrecht
= vrijwillig aangegane verplichtingen
- Internationaal privaatrecht
= regelt voor de grensoverschrijdende gevallen de overheid en rechter over de situatie
2.2. Publiekrecht
 Regelt verhouding tussen burgers en de overheid
vb: belastingen betalen
Soorten publiekrecht:
- Grondwettelijk/constitutioneel recht
= regels i.v.m. vestiging, structuur en uitoefening soevereine gezag
- Administratief/bestuursrecht
= regels i.v.m. de uitvoerende macht (de regering en ambtenaren)
- Strafrecht
1. Materiële strafrecht
= beschrijft strafbare feiten (misdrijven) + hun straffen
2. Formele strafrecht
= wijze hoe de procedure moet verlopen, de rechtszaak, hoe de straf wordt
uitgevoerd
- Fiscaal recht
= regels i.v.m. het heffen en innen van belastingen

, RECHT
2.3. Gemengde takken
- Ondernemings- en economisch recht
= regels i.v.m. met de economie zoals prijsbeleid maar het is ook in verband met
ondernemers
- Vennootschapsrecht
= regelt de oprichting, structuur, werking en verantwoordelijk van vennootschappen
- Burgerlijk procesrecht
= regels i.v.m. met de rechterlijke macht, bevoegdheid v/d rechtbank in verband met
privégeschillen
- Sociaal recht
1. Arbeidsrecht
= regelingen tussen arbeider en werkgever i.v.m. werkprestaties, zondagsrust,…
2. Socialezekerheidsrecht
= burgers die genieten van vergoeding i.v.m. pensioen, ziekte, werkloosheid,…

3. Internationaal vs nationaalrecht
3.1. Internationaal recht
= Europees recht, geldt voor heel Europa
3.2. Nationaal recht
= Belgisch recht, geldt voor de gemeenschappen/gewesten en provincies/gemeenten

4. Objectief vs subjectief recht
4.1. Objectief recht
= het is zoals het is neergeschreven (theorie)
4.2. Subjectief recht
= de regel toegepast in de realiteit (praktijk)
Soorten subjectief recht:
- Burgerlijke subjectieve rechten
 Vermogensrechten
= een persoon zijn vermogen, geld uitgedrukt in rechten en plichten
Soorten vermogensrechten
 Vorderingsrechten
= de schuldeiser mag een prestatie eisen van de schuldenaar
 Zakelijke rechten
= een bevoegdheid krijgen over een bepaalde zaak, jouw eigendom
 Intellectuele rechten
= de schepper heeft recht op bescherming van zijn creatie
vb: octrooien, auteursrechten
 Persoonlijkheidsrechten
= rechten over het individu i.v.m. zijn fysieke, morele en psychische integriteit
(leven, lichamelijke integriteit, recht op onderwijs, meningsuiting)

, RECHT
= rechten waarover een natuurlijke persoon beschikt i.v.m. familie
(huwen, scheiden, rechten als echtgenote, ouder en kind)
4.3. Rechtsmisbruik
 Altijd proberen het op de minst schadelijke manier op te lossen
Vb: anderen schaden met je recht, zonder nut recht uitoefenen, schadelijkste manier
uitoefenen van het recht,…

5. Materieel vs formeel recht
5.1. Materieel recht
= regels over rechten en plichten, over wat gaat het?
5.2. Formeel recht
= het proces, hoe alles te werk gaat



Hoofdstuk 3: Bronnen van het recht
6. Wetgeving sensu lato (materiële wet)
6.1. Internationale verdragen en secundair internationaal recht
Soorten verdragen:
 Bilaterale verdragen
= verdragen tussen 2 landen
 Multilaterale verdragen
= verdragen tussen meer dan 2 landen
Recht van de Europese Unie
 Richtlijnen
= het resultaat waarvoor elke lidstaat bestemd is
 Verordeningen
= van toepassing in elke lidstaat
 Besluiten
= is bindend. Je kan besluiten maken voor lidstaten apart, maar bindend
Bij tegenstrijdigheid: internationaal recht > nationaal recht
!!!Bindend!!!
6.2. De Grondwet
 Belangrijke nationale wet
 Inrichting machten binnen staat
 Wijziging is niet gemakkelijk
 Bindend


Niveau Wetgevende macht Uitvoerende macht Rechterlijke