Voedingskundige analyses
VITAMINES
- Vitamine A
- Vitamine E
- Fosfor/fosfaat
- Ijzer
- Folaat (foliumzuur/vitamine B11)
- Vitamine B12
- Zink
De volgende gegevens zijn per vitamine beschreven:
- Wat is het?
- Functie
- (evt) Wisselwerking met andere voedingsstoffen
- Voedingsmiddelen waarin de vitamine voorkomt
- Gemiddelde behoefte, ADH en AI
- (evt risico op tekorten)
- Te lage inname
- Te hoge inname
- Inname volgens VCP
, Evi Aldenzee Voedingsleer
VITAMINE A (EN DE CAROTENOÏDEN / PROVITAMINE A)
Er zijn twee formules die de efficiëntie van conversie van carotenoïden (provitamine A) in retinol
(vitamine A) weergeven. Deze formules gaan uit van verschillende efficiënties. Om verwarring te
voorkómen wordt in het ene geval de uiteindelijke totale vitamine A-activiteit in RE (retinol
equivalenten) uitgedrukt en in het andere geval in RAE (retinol activiteit equivalenten):
1 RE = 1 μg retinol = 6 μg ß-caroteen = 12 μg overige carotenoiden (EFSA)
µg RE = µg retinol + (µg β-caroteen/6) + (µg overige carotenoïden/12) + (µg β-caroteen supplement/2)
1 RAE = 1 μg retinol = 12 μg ß-caroteen = 24 μg overige crotenoïden (GR)
µg RAE = µg retinol + (µg β-caroteen/12) + (µg overige carotenoïden/24) + (µg β-caroteen
supplement/2)
De conversie bij RAE is half zo efficiënt t.o.v. RE: dubbel zoveel carotenoïden nodig voor eenzelfde
hoeveelheid retinol.
IE: Internationale Eenheid = 1 IE = 0,3 µg retinol
De volgende carotenoïden kunnen worden omgezet in retinol: α-caroteen en ß-cryptoxanthine
FUNCTIE
Vitamine A kennen we ook als retinol, een vitamine die weleens in dagcrème-commercials genoemd
wordt. Vitamine A:
- ondersteunt je weerstand
- helpt je goed te kunnen zien
- houdt je huid gezond
- helpt bij het behoud van normale slijmvliezen
In dierlijke producten zit vitamine A in de vorm van retinol of retinylesters. In groente en fruit zitten
carotenoïden. Carotenoïden worden ook wel provitamine A genoemd, omdat het lichaam deze stoffen
kan omzetten in vitamine A. Er bestaan verschillende vormen carotenoïden: alfa- en betacaroteen en
betacryptoxanthine.
In supplementen komt vitamine A voor als retinylacetaat of palmitaat. Er zijn ook supplementen op de
markt met alleen bètacaroteen.
Vitamine A is een vetoplosbare vitamine en is met name in het vet van voedingsmiddelen te vinden.
De vitamines worden in je darmen opgenomen en je lichaam slaat ze vervolgens op in je lever en je
weefsels, totdat je lichaam ze nodig heeft.
WISSELWERKING
Voor een goede opname van vitamine A in het lichaam is vet nodig. Van het retinol neemt het lichaam
70 tot 90% op en van de carotenoïden maar 9 tot 22%. Het lichaam slaat vitamine A op in de lever.
Een teveel aan vitamine A wordt ook gedeeltelijk opgeslagen in vet.
VOEDINGSMIDDELEN
- Vlees en vleeswaren
- Zuivelproducten
- Vis
- Eidooier
Groenten en fruit bevatten bètacaroteen. Dit wordt door het lichaam omgezet in vitamine A.
Als toevoeging in margarine, halvarine en bak- en braadproducten Carotenoïden (provitamine A)
komen veel voor in verschillende soorten groenten, zoals wortel, boerenkool, spinazie en andijvie.