Tekst Diekstra:
1. INLEDING
Er zijn verschillende factoren die de ontwikkeling beïnvloeden: opvoeden
→ Niet alles bepalend
Wat een ouder weet & begrijpt VS de manier van handelen
Spanningen en ruzies kunnen een negatieve invloed hebben op de ontwikkeling van baby’s.
→ Dit weten & begrijpen verhoogd de kans dat ouders de baby niet gaan blootstellen aan hun onderlinge spanningen
Weten wat het beste is VS het beste ook doen
→ Gedrag moet vrijwel altijd geleerd worden
De meest belangrijke factor van ontwikkelingsproblemen bij jonge kinderen zijn de psychische problemen bij 1 of beide ouders
→ Depressie bij de moeder kan de baby ‘besmetten’ (leidt tot huilerige-depressieve reacties bij hun baby)
→ Still-face-experiment = baby’s kunnen door een depressieve gezichtsuitdrukking van de moeder tot een depressief
huilerige reactie geprikkeld worden
Belang van meer kennis en begrip: vergroot het keuzerepertoire van de ouders
Liefdevolle houding: het beste willen voor hun kind
→ Weten en begrijpen niet altijd wat het beste is voor hun kind
→ Vb. ruzie tussen zussen laten uitvechten VS onderhandelen (= meest effectieve conflicthanteringsvaardigheid)
Moeten ze leren door voorbeelden van volwassenen (ouders)
Ouders moeten dit eerst zelf geleerd hebben
2. MOET OPVOEDEN GELEERD WORDEN?
= Sterk afhankelijk van degene aan wie die vraag gesteld wordt
Opvoeden = normatief proces (waarden & normen)
Opvoeden moet niet geleerd worden:
→ Ouder moet gewoon de ontwikkeling van zijn kind ‘volgen’
→ Op eigen intuïtie afgaan
Opvoeden moet geleerd worden:
→ Ouders moeten weten wat ze op een bepaalde leeftijd wel en niet kunnen verwachten & wanneer ze het best
bepaalde vermogens/mogelijkheden van hun kinderen stimuleren
= Geen onderzoek naar gedaan (alleen in ons land wel, onder de vorm van een steekproef)
→ Iets meer dan de helft van de ouders vind dat opvoeden geleerd moet worden
→ Bijna 2/3 van de ouders is van mening dat voor opvoeding geen algemene regels te geven zijn (ieder kind is anders)
Opvoedkennis en – vaardigheid = automatisch meegeleverd (kwestie van liefde en intuïtie) (evolutionair bepaalde patronen)
→ Dit komt door hormonale veranderingen: bevorderen beschermend en verzorgende gedrag
→ Bij mannen: daling van het hormoon testosteron
Interesse in seks & bereidheid om risico’s te nemen = verminderd
Hun geneigdheid tot aandacht voor en verzorging en bescherming = bevorderd
2.1 OF IS LIEFDE TOCH GENOEG?
Gevolg: we doen niet automatisch het goede of meest gunstige
(Door de evolutie in elkaar gezet onder omstandigheden die sterk verschillen van de omstandigheden waaronder we vandaag leven)
→ Door het aanpassingsvermogen kunnen we op basis van trial-and-error (uitproberen), toch leren wat minder goed
werkt onder bepaalde veranderde omstandigheden (duurt lang)
→ Vb. actief en passief roken is schadelijk voor de ontwikkeling van het ongeboren kind tijdens de zwangerschap (48.6%)
(achterblijven geboortegewicht en lengtegroei)
(ouders moeten correct geïnformeerd zijn)
, Wat je als ouder niet weet, kan je kind wel degelijk schaden
Evolutionair bepaald toewijding (liefde en intuïtie) kan tekortschieten/falen als ze niet vergezeld gaan van kennis van opvoeding
en ontwikkeling
2.2 WAT KINDEREN NOG MEER NODIG HEBBEN
Kinderen hebben meer dan liefde nodig
Uit onderzoek: moeders die meer kennis van opvoeding en ontwikkeling van kinderen hebben, gaan de ontwikkeling van hun
kind beter stimuleren + leren hun kind een beter zelfbeheersing (disciplineren van gedrag)
4/5 jaar en al goed zichzelf kan beheersen + controleren: voorspelt hoe succesvol het als jongere later op school, …
→ + voorspelt hoe goed het ‘nee’ leer te zeggen op verleiding (drugs, alcohol)
Manier van onderzoek = marshmallowtest (onderzoek naar vertraagde bevrediging)
2.3 EEN OUDERLIJKE LEERPLICHT?
Opvoeden we/niet leren?
→ Dit lijdt tot heftige discussies in het parlement, de media, …
Bijna helft van de ouders wijst z’n plicht af
Geen belang voor info over opvoeding en ontwikkeling
Geen belang dat de mogelijkheid bestaat om advies, ondersteuning of hulp in te roepen
→ Aantal van deze ouders overschat hun vaardigheden als ouder. Ze hebben een te groot parental selfefficacy belief
Combinatie: weinig kennis van opvoeding en ontwikkeling + sterk geloof in de eigen zelfredzaamheid als ouder
→ Kan ongunstig uitpakken op de ontwikkeling van kinderen
2.4 EEN GEMEENSCHAPPELIJKE LEERPLICHT?
Essentiële vragen: hebben wij als samenleving de plicht dat ouders zo goed en makkelijk mogelijk toegang krijgen tot info en
ondersteuning bij het de ontwikkeling en opvoeding van hun kinderen?
3. IS OPVOEDING COPRODUCTIE?
Hillary Clinton = boek: ‘It takes a village to raise a child’
→ Met kinderen gaat het alleen dan goed als het met hun gezinnen goed gaat & als de hele gemeenschap om hun
welzijn en ontwikkeling geeft
Opvoeding = coproductie
→ Altijd en overal gegolden en geldt ook in een steeds complexer wordende samenleving als de onze
→ Kinderen staan aan veel invloeden bloot (sociale media, …) (ouders kunnen niet/nauwelijks filteren en sturen)
→ Ouders, grootouders, familie, politieke verantwoordelijken, … zelfs ‘toevallige’ voorbijgangers
4. NAAR DE ‘EENVOUDIGSTE’ DEFINITIE VAN OPVOEDING
Tal van definities van opvoeden doen de ronde = verwarring (verschillende meningen)
‘Opvoeding is iedere invloed die mensen, bedoeld of onbedoeld, uitoefenen op de ontwikkeling van kinderen’
Implicatie:
- Ouders die vinden dat je opvoeding moet leren + ouders die vinden dat dit niet hoeft, worden in zekere zin in het gelijk gesteld
→ Bedoelde invloed = iets willen bereiken met of bij je kind (moet meestal geleerd worden)
→ Onbedoelde invloed = gebeurt gewoon, je hoeft hiervoor niks te doen of te leren
Opvoeden en ontwikkeling zijn voor een deel maakbaar, stuurbaar, en voor een deel niet
- Opvoeden is mensenwerk
→ Een aardbeving kan grote invloed hebben op de ontwikkeling van kinderen in het getroffen gebied (= geen opvoeder)
→ De manier waarop mensen in het gebied of daarbuiten kinderen opvangen en helpen (= opvoeder)
1. INLEDING
Er zijn verschillende factoren die de ontwikkeling beïnvloeden: opvoeden
→ Niet alles bepalend
Wat een ouder weet & begrijpt VS de manier van handelen
Spanningen en ruzies kunnen een negatieve invloed hebben op de ontwikkeling van baby’s.
→ Dit weten & begrijpen verhoogd de kans dat ouders de baby niet gaan blootstellen aan hun onderlinge spanningen
Weten wat het beste is VS het beste ook doen
→ Gedrag moet vrijwel altijd geleerd worden
De meest belangrijke factor van ontwikkelingsproblemen bij jonge kinderen zijn de psychische problemen bij 1 of beide ouders
→ Depressie bij de moeder kan de baby ‘besmetten’ (leidt tot huilerige-depressieve reacties bij hun baby)
→ Still-face-experiment = baby’s kunnen door een depressieve gezichtsuitdrukking van de moeder tot een depressief
huilerige reactie geprikkeld worden
Belang van meer kennis en begrip: vergroot het keuzerepertoire van de ouders
Liefdevolle houding: het beste willen voor hun kind
→ Weten en begrijpen niet altijd wat het beste is voor hun kind
→ Vb. ruzie tussen zussen laten uitvechten VS onderhandelen (= meest effectieve conflicthanteringsvaardigheid)
Moeten ze leren door voorbeelden van volwassenen (ouders)
Ouders moeten dit eerst zelf geleerd hebben
2. MOET OPVOEDEN GELEERD WORDEN?
= Sterk afhankelijk van degene aan wie die vraag gesteld wordt
Opvoeden = normatief proces (waarden & normen)
Opvoeden moet niet geleerd worden:
→ Ouder moet gewoon de ontwikkeling van zijn kind ‘volgen’
→ Op eigen intuïtie afgaan
Opvoeden moet geleerd worden:
→ Ouders moeten weten wat ze op een bepaalde leeftijd wel en niet kunnen verwachten & wanneer ze het best
bepaalde vermogens/mogelijkheden van hun kinderen stimuleren
= Geen onderzoek naar gedaan (alleen in ons land wel, onder de vorm van een steekproef)
→ Iets meer dan de helft van de ouders vind dat opvoeden geleerd moet worden
→ Bijna 2/3 van de ouders is van mening dat voor opvoeding geen algemene regels te geven zijn (ieder kind is anders)
Opvoedkennis en – vaardigheid = automatisch meegeleverd (kwestie van liefde en intuïtie) (evolutionair bepaalde patronen)
→ Dit komt door hormonale veranderingen: bevorderen beschermend en verzorgende gedrag
→ Bij mannen: daling van het hormoon testosteron
Interesse in seks & bereidheid om risico’s te nemen = verminderd
Hun geneigdheid tot aandacht voor en verzorging en bescherming = bevorderd
2.1 OF IS LIEFDE TOCH GENOEG?
Gevolg: we doen niet automatisch het goede of meest gunstige
(Door de evolutie in elkaar gezet onder omstandigheden die sterk verschillen van de omstandigheden waaronder we vandaag leven)
→ Door het aanpassingsvermogen kunnen we op basis van trial-and-error (uitproberen), toch leren wat minder goed
werkt onder bepaalde veranderde omstandigheden (duurt lang)
→ Vb. actief en passief roken is schadelijk voor de ontwikkeling van het ongeboren kind tijdens de zwangerschap (48.6%)
(achterblijven geboortegewicht en lengtegroei)
(ouders moeten correct geïnformeerd zijn)
, Wat je als ouder niet weet, kan je kind wel degelijk schaden
Evolutionair bepaald toewijding (liefde en intuïtie) kan tekortschieten/falen als ze niet vergezeld gaan van kennis van opvoeding
en ontwikkeling
2.2 WAT KINDEREN NOG MEER NODIG HEBBEN
Kinderen hebben meer dan liefde nodig
Uit onderzoek: moeders die meer kennis van opvoeding en ontwikkeling van kinderen hebben, gaan de ontwikkeling van hun
kind beter stimuleren + leren hun kind een beter zelfbeheersing (disciplineren van gedrag)
4/5 jaar en al goed zichzelf kan beheersen + controleren: voorspelt hoe succesvol het als jongere later op school, …
→ + voorspelt hoe goed het ‘nee’ leer te zeggen op verleiding (drugs, alcohol)
Manier van onderzoek = marshmallowtest (onderzoek naar vertraagde bevrediging)
2.3 EEN OUDERLIJKE LEERPLICHT?
Opvoeden we/niet leren?
→ Dit lijdt tot heftige discussies in het parlement, de media, …
Bijna helft van de ouders wijst z’n plicht af
Geen belang voor info over opvoeding en ontwikkeling
Geen belang dat de mogelijkheid bestaat om advies, ondersteuning of hulp in te roepen
→ Aantal van deze ouders overschat hun vaardigheden als ouder. Ze hebben een te groot parental selfefficacy belief
Combinatie: weinig kennis van opvoeding en ontwikkeling + sterk geloof in de eigen zelfredzaamheid als ouder
→ Kan ongunstig uitpakken op de ontwikkeling van kinderen
2.4 EEN GEMEENSCHAPPELIJKE LEERPLICHT?
Essentiële vragen: hebben wij als samenleving de plicht dat ouders zo goed en makkelijk mogelijk toegang krijgen tot info en
ondersteuning bij het de ontwikkeling en opvoeding van hun kinderen?
3. IS OPVOEDING COPRODUCTIE?
Hillary Clinton = boek: ‘It takes a village to raise a child’
→ Met kinderen gaat het alleen dan goed als het met hun gezinnen goed gaat & als de hele gemeenschap om hun
welzijn en ontwikkeling geeft
Opvoeding = coproductie
→ Altijd en overal gegolden en geldt ook in een steeds complexer wordende samenleving als de onze
→ Kinderen staan aan veel invloeden bloot (sociale media, …) (ouders kunnen niet/nauwelijks filteren en sturen)
→ Ouders, grootouders, familie, politieke verantwoordelijken, … zelfs ‘toevallige’ voorbijgangers
4. NAAR DE ‘EENVOUDIGSTE’ DEFINITIE VAN OPVOEDING
Tal van definities van opvoeden doen de ronde = verwarring (verschillende meningen)
‘Opvoeding is iedere invloed die mensen, bedoeld of onbedoeld, uitoefenen op de ontwikkeling van kinderen’
Implicatie:
- Ouders die vinden dat je opvoeding moet leren + ouders die vinden dat dit niet hoeft, worden in zekere zin in het gelijk gesteld
→ Bedoelde invloed = iets willen bereiken met of bij je kind (moet meestal geleerd worden)
→ Onbedoelde invloed = gebeurt gewoon, je hoeft hiervoor niks te doen of te leren
Opvoeden en ontwikkeling zijn voor een deel maakbaar, stuurbaar, en voor een deel niet
- Opvoeden is mensenwerk
→ Een aardbeving kan grote invloed hebben op de ontwikkeling van kinderen in het getroffen gebied (= geen opvoeder)
→ De manier waarop mensen in het gebied of daarbuiten kinderen opvangen en helpen (= opvoeder)
