Virologische testen
Direct/rechtstreeks onderzoek
-virus zelf / wat ga je doen? / hoe het virus aantonen?
Antigenen detectie
-immunofluorescentie, ELISA,..
-antigenen (=bepaalde eiwitten die v/h virus zijn, bv.: spikes) detecteren in het staal -> met
fluorescentie
-immunofluorescentietests van nasofaryngeale aspiraten voor respiratoire virussen -> bv. RSV /
griep A / griep B / adenovirussen / opsporing van rotavirusantigeen in faeces / de pp65 CMV-
antigenemietest / de opsporing van HSV en VZV in huidafkrabsels / de opsporing van HBsAg in serum
-voordeel= snel en gemakkelijk kunnen worden uitgevoerd + dat het resultaat binnen een paar uur
beschikbaar is
-nadeel= vaak moeilijk af te lezen + te interpreteren + mindere gevoeligheid + mindere specificiteit
-de kwaliteit van het verkregen specimen = van het grootste belang voor een goede werking van de
test
-ELISA: Enzyme-Linked-Immunosorbent-Assay (ELISA)
Detecteren van virale antigenen/antilichamen
Werken met gecoate platen waar antistoffen op gebonden zijn -> daarop staal aanbrengen
Virale antigenen in staal aanwezig -> aantonen met gelabelde antilichamen (figuur a)
Antilichamen in het serum van de patiënt aantonen (figuur b)
-figuur 1: detectie van CMV (cytomagalie virus)
Met fluorescerende antilichamen aangetoond
pp65 = speciale eiwitten typisch voor het CMV virus -> als
men deze kan aantonen: dan is de cel wel degelijk
besmet met het CMV virus
-figuur 2: diagnose van HVS (herpes simplex virus)
aantonen met immunofluorescentie
cel licht fluorescerend op -> dus monoklonale eiwitten
effectief gebonden op virale eiwitten
rechtstreeks de aanwezigheid van virus aantonen
-> door eiwitten van virus zelf aan te tonen
, Elektronenmicroscoop
-morfologie van de viruspartikels
-rechtstreeks virus bekijken onder de elektronenmicroscoop
-bijna niet meer gebruikt
-nadeel: heel moeilijk + niet aanwezig in elk labo + men moet al weten hoe het virus eruit ziet + niet
gevoelig
Viraal genoom detectie
-hybridisatie met specifieke nucleïnezuur probes
-polymerasekettingreactie (PCR)
-detecteren van het viraal erfelijk materiaal (meest gebruikte techniek) -> zowel RNA als DNA
-meest gevoelige manier + meest gebruikte manier
-reversed transcriptase (qPCR): want erfelijk materiaal van coronavirus is RNA dus eerst omzetten
naar cDNA -> dat via qPCR gedetecteerd wordt
nadeel: 24u wachten tot resultaat
fluorescentie gaat toenemen: hoe meer startmateriaal -> hoe sneller de piek toeneemt
-coronavirus (ssRNA virus): eerst cDNA van maken -> RT-PCR aflezen
omicron variant detecteren: S-gene niet mee gekopieerd (dropout)
-ct = cycle treshold
zegt iets over de virale load
nummer van de cyclus waarbij een bepaalde drempelwaarde is overschreden
hoe lager ct waarde, hoe meer virusmateriaal er in uw startsuspensie zat
hoe hoger de ct waarde, hoe minder viraal materiaal
Indirect/onrechtstreeks onderzoek
-niet naar het virus zelf MAAR naar aanwijzingen van zijn aanwezigheid kijken
Celcultuur
-Als virus aanwezig is, zal het vermenigvuldigen + aanleiding geven tot cytopathogeen effect (CPE) =>
elk virus zijn eigen pathogeen effect (RSV: reuscellen, loskomen adherende cellen van platbodemfles;
inclusion body’s)
-Hemadsorptie: virus met specifieke virale spikes aan oppervlakte die ervoor zorgen
dat RBC samenklonteren -> na toebrengen van staal: RBC blijven plakken op
geïnfecteerde cellen van de cellen van uw celcultuur => dan virus aanwezig (wel niet
bij alle virussen)
-Immunofluorescentie technieken: met specifieke gelabelde antilichamen die gaan
binden op de spikes
-soorten cellen:
Direct/rechtstreeks onderzoek
-virus zelf / wat ga je doen? / hoe het virus aantonen?
Antigenen detectie
-immunofluorescentie, ELISA,..
-antigenen (=bepaalde eiwitten die v/h virus zijn, bv.: spikes) detecteren in het staal -> met
fluorescentie
-immunofluorescentietests van nasofaryngeale aspiraten voor respiratoire virussen -> bv. RSV /
griep A / griep B / adenovirussen / opsporing van rotavirusantigeen in faeces / de pp65 CMV-
antigenemietest / de opsporing van HSV en VZV in huidafkrabsels / de opsporing van HBsAg in serum
-voordeel= snel en gemakkelijk kunnen worden uitgevoerd + dat het resultaat binnen een paar uur
beschikbaar is
-nadeel= vaak moeilijk af te lezen + te interpreteren + mindere gevoeligheid + mindere specificiteit
-de kwaliteit van het verkregen specimen = van het grootste belang voor een goede werking van de
test
-ELISA: Enzyme-Linked-Immunosorbent-Assay (ELISA)
Detecteren van virale antigenen/antilichamen
Werken met gecoate platen waar antistoffen op gebonden zijn -> daarop staal aanbrengen
Virale antigenen in staal aanwezig -> aantonen met gelabelde antilichamen (figuur a)
Antilichamen in het serum van de patiënt aantonen (figuur b)
-figuur 1: detectie van CMV (cytomagalie virus)
Met fluorescerende antilichamen aangetoond
pp65 = speciale eiwitten typisch voor het CMV virus -> als
men deze kan aantonen: dan is de cel wel degelijk
besmet met het CMV virus
-figuur 2: diagnose van HVS (herpes simplex virus)
aantonen met immunofluorescentie
cel licht fluorescerend op -> dus monoklonale eiwitten
effectief gebonden op virale eiwitten
rechtstreeks de aanwezigheid van virus aantonen
-> door eiwitten van virus zelf aan te tonen
, Elektronenmicroscoop
-morfologie van de viruspartikels
-rechtstreeks virus bekijken onder de elektronenmicroscoop
-bijna niet meer gebruikt
-nadeel: heel moeilijk + niet aanwezig in elk labo + men moet al weten hoe het virus eruit ziet + niet
gevoelig
Viraal genoom detectie
-hybridisatie met specifieke nucleïnezuur probes
-polymerasekettingreactie (PCR)
-detecteren van het viraal erfelijk materiaal (meest gebruikte techniek) -> zowel RNA als DNA
-meest gevoelige manier + meest gebruikte manier
-reversed transcriptase (qPCR): want erfelijk materiaal van coronavirus is RNA dus eerst omzetten
naar cDNA -> dat via qPCR gedetecteerd wordt
nadeel: 24u wachten tot resultaat
fluorescentie gaat toenemen: hoe meer startmateriaal -> hoe sneller de piek toeneemt
-coronavirus (ssRNA virus): eerst cDNA van maken -> RT-PCR aflezen
omicron variant detecteren: S-gene niet mee gekopieerd (dropout)
-ct = cycle treshold
zegt iets over de virale load
nummer van de cyclus waarbij een bepaalde drempelwaarde is overschreden
hoe lager ct waarde, hoe meer virusmateriaal er in uw startsuspensie zat
hoe hoger de ct waarde, hoe minder viraal materiaal
Indirect/onrechtstreeks onderzoek
-niet naar het virus zelf MAAR naar aanwijzingen van zijn aanwezigheid kijken
Celcultuur
-Als virus aanwezig is, zal het vermenigvuldigen + aanleiding geven tot cytopathogeen effect (CPE) =>
elk virus zijn eigen pathogeen effect (RSV: reuscellen, loskomen adherende cellen van platbodemfles;
inclusion body’s)
-Hemadsorptie: virus met specifieke virale spikes aan oppervlakte die ervoor zorgen
dat RBC samenklonteren -> na toebrengen van staal: RBC blijven plakken op
geïnfecteerde cellen van de cellen van uw celcultuur => dan virus aanwezig (wel niet
bij alle virussen)
-Immunofluorescentie technieken: met specifieke gelabelde antilichamen die gaan
binden op de spikes
-soorten cellen:
