Gerechtelijk Privaatrecht samenvatting

Gerechtelijk privaatrecht
Hoofdstuk 1: inleiding

Definitie
Het gerechtelijk privaatrecht kan omschreven worden als de rechtstak die betrekking heeft
op de beslechting van de geschillen door de gewone rechter, met uitsluiting van de straf- en
tuchtprocedures. (Komt niet op examen)




WETGEVENDE MACHT UITVOERENDE MACHT



Regering (‘Koninklijk Besluit of
HET NATIONALE NIVEAU Parlement (‘Wet’)
Ministerieel Besluit’)

DE GEMEENSCHAPPEN / De gemeenschapsraad
De executieve (‘Besluit’)
GEWESTEN De gewestraad (‘Decreet’)

De bestendige deputatie
DE PROVINCIE De Provincieraad (‘Reglement’)
(‘Besluit’)


Het college van Burgemeester
DE GEMEENTE De Gemeenteraad (‘Reglement’)
en schepenen (‘Besluit’)



Gemeenschap = persoonsgebonden materies
Gewesten = territoriaal gebonden materies


Grondwettelijk hof
= als je als burger niet akkoord bent met een wet kan je die aanvechten bij het GwH als die
strijdig is met de grondwet
(bv: mensen met een bril moeten dubbel zoveel belastingen betalen, niet fair dus je kan dat
aanklagen bij het GwH, is in strijd met de grondwet)

1

,Raad van state
= uitvoerende macht
Die vernietigen besluiten, of ze overeenstemt met de principes van de grondwet. De
beoordelen niet de specifieke zaak maar kijken alleen of het overeenkomt met de grondwet.


Soorten rechtsregels
(Heel belangrijk!!!voorbeelden kunnen geven, verschil en gelijkenis geven)

A een regel van openbare orde en goede zeden
Mag je nooit van afwijken! Het systeem aanvaard nooit een afwijking hierop
 Ook niet als er toestemming is
 Sanctie: absolute nietigheid
 Gaat altijd over de grondslagen van de maatschappij
Bv: je mag niet trouwen met u broer

B een regel van dwingend recht
 Voor contracten tussen 2 partijen
 Om de ‘zwakke’ partij te beschermen
 Je mag in principe afwijken maar de ‘zwakke’ kan altijd terugwijzen naar de regel
ookal is hij al akkoord gegaan
 Relatieve nietigheid (= alleen jij kan de nietigheid opwerpen, niet iedereen)
Bv: als je iets online besteld heb je 14 dagen tijd om te retours
Bv: als je iets besteld op een website waar 3x staat dat je niet mag terugsturen en je koopt
iets heb je toch het recht om het terug betaald krijgen: dwingend recht beschermd in dit
geval de consument

C een regel van aanvullend recht
 Meeste regels
 Je mag eigenlijk doen wat je wilt, maar als je niks hebt is er wel een regeling
Bv: je maakt een contract waarbij je afwijkt van de wet, kan je niet meer terug naar de wet,
de afwijking geld altijd




2

,Burgerlijke zaken
Rechter = leidelijkheid
 Hij luistert gewoon
 Laat partijen zijn verhaal doen
 Partijen kiezen argumenten
 Rechter mag geen juridische argumentering opwerpen
 Rechter mag geen enkele partij helpen (door bv te zeggen dat een onderdeeltje
verjaard is)
Bij strafzaken is de rechter een actieve rechter
 Hij moet de wet toepassen
 Ook al wordt het niet opgeworpen door 1 van de partijen


Bronnen van gerechtelijk recht
A de grondwet
Rechters zijn benoemd voor het leven (kan niet worden afgezet omdat hij slecht is, uitz:
fouten zoals bv misdrijven)
Scheiding der machten
 Rechterlijke macht mag nooit ondervraagt worden door uitvoerende macht
 Dus als rechter mag je niet ondervraagd worden door de politie

B Het Gerechtelijk Wetboek
 Volledig overzicht over de burgerlijke procedure
 Moeder alle procedure
 Spelers rechtszaken
o Magistraat (zittende en de staande)
o Rechter
o Griffier (moet ook elk vonnis ondertekenen)
o Procureur als het gaat over jeugdzaken
o Eisende partij (linkerkant)
o Verwerende partij




3

, C bijzondere wetten
D algemene beginselen van behoorlijke
rechtspraak
Kunnen uitleggen
De als ‘algemeen’ erkende beginselen zijn:
1. De onafhankelijkheid van de rechter
2. De onpartijdigheid van de rechter
3. De eerlijke behandeling
4. De motiveringsplicht


Onderscheid met andere rechtsprekende
organen
Kennen,

Het Contentieux van de subjectieve rechten
Dit zijn rechten die een rechtssubject rechtstreeks uit de wet put en die door anderen
geëerbiedigd moeten worden

Het Objectief Contentieux
In het objectief contentieux draait het geschil enkel rond
 De wettigheid van een bepaalde handeling (meestal een overheidshandeling)
 Het gaat niet om een vraag naar een subjectief recht
o Wel de vraag of een handeling geldig tot stand is gekomen

Het Disciplinair Contentieux of tuchtrechtspraak
Valt niet onder bevoegdheid van de gewone rechtsmacht doch onder de tuchtraden.

Het Strafrechtelijk Contentieux
In het strafrechtelijk contentieux gaat het om
 Het toetsen van gedragingen aan een strafrechtelijke norm
 Gaat het niet om subjectieve rechten

Het contentieux van de Voorlopige Maatregelen
In het contentieux van de voorlopige maatregelen
4