Sociologie
1 Inleiding
1.1 Wat is sociologie?
- Socius = metgezel, kameraad, partner
- Logos = kennis, kunde, wetenschap
- Sociologie = samenlevingskunde
- Mensen leven met elkaar samen en worden daardoor beïnvloed
Sociologie:
- = de wetenschap van het menselijk samenleven
- = de wetenschap van het sociale
- = de studie van de sociale relaties tussen mensen
Het begrip “sociaal” uit de bovenstaande omschrijving heeft alles te maken met wat zich
tussen mensen afspeelt
Daarom bestuderen sociologen alle terreinen en thema’s van het menselijk samenleven:
vriendschappen, conflicten, sport, kunst, bedrijven, gezondheidszorg,…
Verschil met psychologie?
- Men neemt niet het individu als referentiekader bij de verklaring van het gedrag, maar de
sociale omgeving en relaties
o Bv. anorexia nervosa
o Psycholoog: bekijkt de identiteitsontwikkeling
o Socioloog: kijkt naar het slankheidsideaal in de samenleving
De sociologie probeert een antwoord te formuleren op 2 vragen:
- Hoe worden mensen in hun gedrag beïnvloed door het feit dat zij deel uitmaken van grotere
sociale eenheden of groeperingen? (micro-, meso-, macroniveau)
o Microniveau: het gezin, vriendengroep
o Mesoniveau: een wijk, een school
o Macroniveau: de hele maatschappij waarin we leven
Hangen samen met elkaar als 1 groot geheel
- Hoe zit de samenleving in elkaar? Hoe zitten de onderdelen (vb. gezondheidszorg) van die
maatschappij in elkaar?
1.2 Wat doen sociologen?
- Iedereen is een amateursocioloog
- Iedereen heeft wel een eigen idee van hoe de samenleving in elkaar zit
Deze opvattingen zijn subjectief en niet gebaseerd op feitelijke gegevens
Bv. tienermoeders: vaak een tabou, we denken vaak aan een probleemgroep, publieke
miskenning
- De sociologie daagt ons uit na te gaan of de algemeen aanvaarde opvattingen juist zijn
, Wat doen sociologen?
- Bestuderen het sociaal gedrag en het sociaal handelen van de mens in de samenleving
- Verklaren het gedrag vanuit de samenlevingsverbanden die mensen met elkaar vormen
Ze doen onderzoek, verzamelen gegevens om objectief vast te stellen hoe de
maatschappelijke werkelijkheid in elkaar zit
Voorbeelden van mogelijke onderzoeksvragen:
- Hoe komt het dat vandaag > 1/3 huwelijken uitdraait op een echtscheiding?
- Zijn jongens agressiever dan meisjes?
- Waarom kiezen vrouwen voor een thuis-/ziekenhuisbevalling?
- Waarom is de dood taboe in onze moderne samenleving en kan er wel “open en bloot” over
seks worden gesproken?
- Waarom blijft een miskraam zo’n taboeonderwerp?
Sociologie: een wetenschap:
- Sociologie is een EMPIRISCHE WETENSCHAP (Gedrags- en maatschappij wetenschap)
o = kennis komt voort uit een systematische waarneming van feiten
- De sociologie zal de samenleving objectief bestuderen. Vanuit de verzamelde gegevens gaat
de socioloog zoeken naar verklaringen om dan patronen in kaart te brengen.
1.3 Sociologie en vroedkunde
- Als vroedvrouw komen we continu in contact met andere mensen
- Basis van goede zorg = kennis van het menselijk gedrag + alle factoren die gedrag
beïnvloeden
- Soms vertonen cliënten en collega’s vreemd en/of ongezond gedrag veroordeel dit niet
onmiddellijk!
2 Sociologische begrippen
Mensen zijn op 3 manieren met elkaar verbonden:
- Interactie
- Cultuur
- Interdependentie
2.1 Interactie
Interactie:
- Ontstaat wanneer 2 of meer mensen een gedeelde/complementaire betekenis aan elkaars
handelen geven
- Sociale interactie = wijze waarop mensen & groepen t.o.v. elkaar handelen, op elkaar
reageren en elkaar proberen te beïnvloeden
Wisselwerking tussen personen
- A stelt een gedrag B interpreteert of vormt een subjectieve definitie van de situatie B
reageert
- Mensen reageren dus niet op elkaars gedragingen, maar op de betekenis en bedoelingen die
eraan worden toegekend
1 Inleiding
1.1 Wat is sociologie?
- Socius = metgezel, kameraad, partner
- Logos = kennis, kunde, wetenschap
- Sociologie = samenlevingskunde
- Mensen leven met elkaar samen en worden daardoor beïnvloed
Sociologie:
- = de wetenschap van het menselijk samenleven
- = de wetenschap van het sociale
- = de studie van de sociale relaties tussen mensen
Het begrip “sociaal” uit de bovenstaande omschrijving heeft alles te maken met wat zich
tussen mensen afspeelt
Daarom bestuderen sociologen alle terreinen en thema’s van het menselijk samenleven:
vriendschappen, conflicten, sport, kunst, bedrijven, gezondheidszorg,…
Verschil met psychologie?
- Men neemt niet het individu als referentiekader bij de verklaring van het gedrag, maar de
sociale omgeving en relaties
o Bv. anorexia nervosa
o Psycholoog: bekijkt de identiteitsontwikkeling
o Socioloog: kijkt naar het slankheidsideaal in de samenleving
De sociologie probeert een antwoord te formuleren op 2 vragen:
- Hoe worden mensen in hun gedrag beïnvloed door het feit dat zij deel uitmaken van grotere
sociale eenheden of groeperingen? (micro-, meso-, macroniveau)
o Microniveau: het gezin, vriendengroep
o Mesoniveau: een wijk, een school
o Macroniveau: de hele maatschappij waarin we leven
Hangen samen met elkaar als 1 groot geheel
- Hoe zit de samenleving in elkaar? Hoe zitten de onderdelen (vb. gezondheidszorg) van die
maatschappij in elkaar?
1.2 Wat doen sociologen?
- Iedereen is een amateursocioloog
- Iedereen heeft wel een eigen idee van hoe de samenleving in elkaar zit
Deze opvattingen zijn subjectief en niet gebaseerd op feitelijke gegevens
Bv. tienermoeders: vaak een tabou, we denken vaak aan een probleemgroep, publieke
miskenning
- De sociologie daagt ons uit na te gaan of de algemeen aanvaarde opvattingen juist zijn
, Wat doen sociologen?
- Bestuderen het sociaal gedrag en het sociaal handelen van de mens in de samenleving
- Verklaren het gedrag vanuit de samenlevingsverbanden die mensen met elkaar vormen
Ze doen onderzoek, verzamelen gegevens om objectief vast te stellen hoe de
maatschappelijke werkelijkheid in elkaar zit
Voorbeelden van mogelijke onderzoeksvragen:
- Hoe komt het dat vandaag > 1/3 huwelijken uitdraait op een echtscheiding?
- Zijn jongens agressiever dan meisjes?
- Waarom kiezen vrouwen voor een thuis-/ziekenhuisbevalling?
- Waarom is de dood taboe in onze moderne samenleving en kan er wel “open en bloot” over
seks worden gesproken?
- Waarom blijft een miskraam zo’n taboeonderwerp?
Sociologie: een wetenschap:
- Sociologie is een EMPIRISCHE WETENSCHAP (Gedrags- en maatschappij wetenschap)
o = kennis komt voort uit een systematische waarneming van feiten
- De sociologie zal de samenleving objectief bestuderen. Vanuit de verzamelde gegevens gaat
de socioloog zoeken naar verklaringen om dan patronen in kaart te brengen.
1.3 Sociologie en vroedkunde
- Als vroedvrouw komen we continu in contact met andere mensen
- Basis van goede zorg = kennis van het menselijk gedrag + alle factoren die gedrag
beïnvloeden
- Soms vertonen cliënten en collega’s vreemd en/of ongezond gedrag veroordeel dit niet
onmiddellijk!
2 Sociologische begrippen
Mensen zijn op 3 manieren met elkaar verbonden:
- Interactie
- Cultuur
- Interdependentie
2.1 Interactie
Interactie:
- Ontstaat wanneer 2 of meer mensen een gedeelde/complementaire betekenis aan elkaars
handelen geven
- Sociale interactie = wijze waarop mensen & groepen t.o.v. elkaar handelen, op elkaar
reageren en elkaar proberen te beïnvloeden
Wisselwerking tussen personen
- A stelt een gedrag B interpreteert of vormt een subjectieve definitie van de situatie B
reageert
- Mensen reageren dus niet op elkaars gedragingen, maar op de betekenis en bedoelingen die
eraan worden toegekend
