Samenvatting Oriëntatie Op Het Orthopedagogisch Werkveld 2022

Samenvatting oriëntatie op het
orthopedagogisch werkveld:
Thema 1: groeien in identiteit als opvoeder-begeleider
‘Een mens is een mens door zijn medemens’

 Een mens wordt gevormd door de relatie die hij vormt met zijn medemens.
 Inzoomen op: jezelf, omgeving, interactie.

Deel 1: Het circulair denken
1.1 Lineair denken versus circulair denken.
 Oefening:
Minne (3-4 jaar) zegt voortdurend ‘neen’ als je haar iets vraagt.
Hoe zou dit komen?
o Ze begrijpt de vraag niet.
o Koppigheidsfase
o Iets wat ze hoort van thuis uit
o Leuk woord voor haar
o Omgeving
o Leeftijd
o …
 Wat is lineair denken?
o Een manier van denken die gericht is op oorzaak-gevolg (lineair causaal).
o Deze manier van denken is mogelijks gericht op de pathologie van een individu.
o In de westerse cultuur zijn we van nature geneigd te denken in oorzaak-gevolg. We
kijken hierbij vooral wie, wie wat aandeed.
o 1 reden
o 1 uitleg geven vanuit 1 invalshoek van de cliënt.
o Je geeft de persoon een eticket.
o Alles wat te maken heeft met eticketeren/ stigmatiseren heeft te maken met lineair
denken.
o Bv. Ella schopt Roza. Ella is de schuldige.

 Er zijn verschillende perspectieven/ visies om naar de werkelijkheid te kijken of de
werkelijkheid te benaderen. In deze opleiding kiezen we voor het circulair denken. Dus niet
eenzijdig voor het lineair denken.
 Circulair of systeemdenken
 Lineair denken en circulair denken zijn dus met andere woorden 2 verschillende visies om
naar jullie toekomstige praktijk te kijken.
 -> beslis voor jezelf welke visie je kiest! (er bestaat geen ‘goede’ of ‘foute’ visie – er zijn nog
andere visies)
 Je hebt altijd een voorkeur.

, Oefening:

Vandaag is het onderwijsgroep. Je hebt je voorbereiding niet mee.

o Wat zijn de mogelijke beïnvloedbare factoren?
- Vergeten
- Slordigheid
- Vermoeid
- Opdracht niet duidelijk
- Was niet op de hoogte gebracht
- Geen wifi
- Laptop kapot
- …
o Besluit:
Binnen het circulair denken wordt er naar meerdere factoren gezocht die een bepaald
gedrag beïnvloeden.

 Verder inzoemen… We gaan nu proberen te voelen wat ‘het effect is van circulair denken’.
 Wat voelen onze cliënten wanneer zij lineair worden benaderd/ wanneer zij circulair worden
benaderd?
 WAT ZIJN DE EFFECTEN?
 Zie ook Watzlawick: axioma 1 (verschil tussen intenties en effecten)

 Oefening: Voorbereiding niet mee voor onderwijsgroep… (examenvraag)
Probeer je nu eens in te leven…
o Vraag 1: Hoe zou jij je voelen wanneer er 1 reden wordt aangegeven? (lineair)
- Aangevallen voelen
- Niet gehoord voelen
- Geen empathie
- Beoordeeld
- Op tenen getrapt voelen
- Zich alleen voelen
- Niet serieus genomen worden
- Minimaliseren
- Geen kans om je verhaal te doen
- ..
o Vraag 2: Hoe zou jij je voelen wanneer er wordt gezocht naar verschillende
beïnvloedbare factoren? (circulair)
- Je wordt begrepen als je eens iets fout doet
- Niet voor de snelle manier kiezen, maar tijd nemen om te luisteren naar jou
- Opluchting
- Begrepen worden
- Samen zoeken naar het waarom
- Respectvol
- Zorgdragen voor de relatie
- Je zorgt ervoor dat je in veilig klimaat met elkaar omgaat
- …
 Als opvoeder-begeleider zorgdragen voor iedereen. En als je zorgdraagt voor beiden, dan
zullen de andere cliënten dit ook opmerken en zich ook veilig voelen.

, Bv. pester en gepeste ondersteunen.

 Wat kunnen we leren vanuit deze gevoelens?
o Vanuit het kijken of bekijken van het effect van ons handelen (Watzlawick- axioma 1)
o Vanuit het reflecteren, dit leermoment,..
 We leren hieruit dat we als praktijkgericht orthopedagoog circulair proberen
na te denken.
 We zorgen goed voor onze medemens door niet te stigmatiseren.
o BELANGRIJK!
 Axioma 1 (je kunt niet niet communiceren.
 We doen een poging om circulair te denken.
 Meestal als je niet circulair denkt, dan spelen je emoties een rol.
o Definitie:
 Er is een permanente gelijktijdige beïnvloeding.
 Bij het circulair denken wordt niet gezocht naar een mogelijke oorzaak in de
levensgeschiedenis van iemand, maar wordt er een beeld gevormd van alle
beïnvloedbare factoren die het probleem in stand houden.
 Er zijn meerdere waarheden (interpuncties). DE waarheid bestaat niet. Het
ordenen van de werkelijkheid kan op verschillende manieren.
 Als opvoeder begeleider ga je voortdurend in interactie en beïnvloed je
voortdurend de ander.
 Iedereen kan zich op elk moment vergissen.
 Je kunt bijvoorbeeld met 2 docenten een student begeleiden. Dan kan het
zijn dat de ene docent zegt ‘ik vindt dat de student dit en dit goed doet’ en
de ander zegt ‘dat hij dat juist niet zo goed vind’.
 Het is een illusie om te denken dat iedereen alles op dezelfde manier doet.



1.2 Effecten op de hulpverleningsrelatie:


De effecten voor de hulpverlening bij lineair denken:




eenzijdig oordelend hiërarchisch


creëert werkelijkheid
afstand wordt statisch