Samenvatting Medische wetenschappen 1 (farmacologie) - Hfst 13 - GM bij aandoeningen aan het ademhalingsstelsel

Medische wetenschappen – Farmacologie

Hoofdstuk 13 – GM bij aandoeningen van het
ademhalingsstelsel

Ziektebeelden:



Hooikoorts:

 Seizoensgebonden overgevoeligheidsreactie op pollen (stuifmeel) van grassen of bomen
 Brengt een lokale ontstekingsreactie teweeg (allergische rhinitis)
 Gekenmerkt door een loopneus, jeukende ogen en niezen

Astma:

 Omkeerbaar obstructief proces van de onderste luchtwegen, meestal uitgelokt door
allergenen (immunologische reactie)
 Soms ook door andere uitlokkende factoren zoals temperatuurverschillen in de lucht,
stress, fysieke inspanning

Astma – bronchiale allergie:

 Reversibele obstructie in de bronchi (brionchioli)  aanvallen met normale
tussenperiodes

COPD:

 De vernauwing van de luchtwegen is niet reversibel en dus niet (zoals bij astma)
aanvalsgewijs optredend, maar is blijvend en progressief toenemend in de tijd
 Ontstaat meestal door roken of blootstelling aan ongezonde omgevingslucht

Type 1 overgevoeligheidsreactie

 1ste contact met het allergeen  productie van IgE’s binden zich aan mestcellen =
sensibbilisatie
 Bij volgende contacten met allergeen (via het allergeen) brug-vorming tussen aan
mestcel geonden IgE’s  mestcel degranuleert
 De granuli (korrels) barsten open
 Er komen allerlei stoffen vrij die de omliggende weefsels beïnvloeden  eerst histamine,
later ook leukotriënen
 Vasodilatatie, permeabiliteit haarvaten stijgt, contractie gladde spiercellen  zwelling
(oedeem) van slijmvliezen, toename mucussecretie door kliercellen, bronchoconstrictie
Medische wetenschappen – Farmacologie – Hfst 13 – GM bij aandoeningen van
1 het ademhalingsstelsel

, Meestal is de reactie orgaangebonden

 In neusslijmvlies  hooikoorts
 In bronchi  astma
 In huid  urticaria

Soms is er een gegeneraliseerde reactie  anafylactische reactie

 Jeuk, rood worden, darmkrampen, bloeddrukval, dyspnoe door bronchoconstrictie en
glottisoedeem
 Snel ingrijpen is nodig, zo niet overlijdt de patiënt door anafylactische shock

Hier bij astma lokt blootstelling aan deze allergenen, een klassieke astma-aanval uit, met
een reactie ter hoogte van de bronchi

 Er ontstaat een benauwdheid ten gevolge van een vernauwing van de bronchi,
bronchoconstrictie genoemd

Pathofysiologie van astma aanval

Snelle reactie/fase  histamine komt vrij door degranulattie  bronchoconstrictie door:

 Samentrekking van de gladde spiertjes in de wand
 Oedeem door vasodilatatie  verhoogde permeabiliteit
 Hypersecretie

Latere fase (na 6 à 8 u)  leukotriënen worden na synthese vrij gezet  benauwdheid
blijft

 Infiltratie van slijmvlies door ontstekingscellen (neutrofielen en eosinofielen)
 Vernauwing door chronische ontstekingsreactie
 Verlaagt de drempel voor volgende aanvallen  patiënt is niet enkel gevoeliger voor
allergeen, maar tevens voor vele andere prikkels zoals uitlaatgassen, mist, rook,
temperatuurschommelingen, …
 Bronchiale hyperreactiviteit  dit is het te actief reageren van de bronchiale (grote
lagere) luchtwegen op prikkels door samentrekken




COPD – Chronic obstructive pulmonary disease:

 Vernauwing van de luchtwegen is blijvend en progressief toenemend in de tijd
 2 aandoeningen  chronische bronchitis en emfyseem
Medische wetenschappen – Farmacologie – Hfst 13 – GM bij aandoeningen van
2 het ademhalingsstelsel