DEEL 3: AARDAPPELEN EN GRAANPRODUCTEN
, DEEL 1: VOEDINGSMIDDELEN INDELEN IN GROEPEN
Voedingswaarde Productgroep Gezondheidswaarde
Menugroep of Aspecten van duurzaamheid
assortimentsgroepen
ONREALISTISCHE AFBEELDING
Vaak worden producten afgebeeld met 100g of 100ml.
BELANGRIJKE MICRO’S/MACRO’S
Dit is vaak onrealistisch want je eet soms veel minder
en soms veel meer. Mineralen: natrium, ijzer, calcium.
Bv. 100ml olijfolie = 900 kcal à 1 eetlepel = 90 kcal Vitamines: vit. B, (Vnl. B1, B2 en vit B12), Vit A en
Vit C
Dat wil niet zeggen dat de andere niet belangrijk
zijn.
VETOPLOSBARE VITAMINES EN DE WATEROPLOSBARE VITAMINES?
Vetoplosbare (ADEK) langer aanwezig in het lichaam dan wateroplosbaar. Vetoplosbare kunnen het lichaam
verlaten via urine of gal.
Wateroplosbaar kunnen het lichaam nauwelijks of niet opslaan. Een teveel wordt ook door de urine
uitgescheden.
NATRIUM CALCIUM IJZER
• Beperkt aanwezig in bijna alle • = meest voorkomende • Zowel in dierlijke (heem-ijzer
natuurlijke voedingsmiddelen mineraal in ons lichaam en niet heem-ijzer) als
• Vooral als onderdeel van NaCl • Stevigheid skelet samen met plantaardige
= keukenzout fosfor voedingsmiddelen (enkel niet
heem-ijzer)
Grootte dag-tot-dag variatie Deficiëntie: IJzerdepletie:
gelinkt aan variabele consumptie • Osteoporose: bot afbraak door • = laag ferritine gehalte
van zoutrijke voedingsmiddelen te kort aan calcium
VITAMINE B VITAMINE A VITAMINE C
• Vit. B1 = thiamine • = retinol • = ascorbinezuur
Energieproductie & • Functies: • Functies:
koolhydraatstofwisseling
Normale groei Antioxidant
• Vit. B2 = riboflavine
Energievoorziening Gezonde huid, haar en nagels Vorming van bindweefsel
• Vit. B12 = cobalime Goede werking ogen Opname van ijzer
Aanmaak van RBC & goede
werking van ZS Goede werking afweersysteem In stand houden van weerstand
, DEEL 2: RISICOFACTOREN GEBASEERD OP HGR 2019
RELATIE VOEDING EN ZIEKTEN BEKEND
UITKOMSTEN
TE WEINIG FRUIT TE WEINIG GROENTEN
Kanker van de lip, mondholte, neus, long,… Slokdarmkanker, IHZ (= Ischemische hartziekte, IS
(= Ischemische stroke), HS (= acne)
TE VEEL NATRIUM TE VEEL ROOD VLEES
Colorectale kanker, IHZ Colorectale kanker, DM (= diabetisch)
RISICOFACTOREN DIE MET VOEDING VERBAND HOUDEN
DEFINITIES
TE WEINIG FRUIT TE WEINIG GROENTEN
Minder dan 3 porties (<300g) per dag. Inclusief vers, Minder dan 4 porties (<400g per dag). Inclusief vers,
ingevroren, gekookt, in blik of gedroogd fruit. ingevroren, gekookt, in blik of gedroogde groenten.
Exclusief fruitsap en gezouten of ingelegd fruit. Exclusief gezouten of ingelegde groenten.
TE VEEL NATRIUM TE VEEL ROOD VLEES
> 1000mg natrium per dag (=2,5g zout) > 1 portie (totaal 115g) rood vlees per week.
(Inclusief rund, varken, lam en geit. Exclusief
gevogelte, vis, eieren en bereid vlees.
THEORETISCHE AANBEVELINGEN MET MINIMAAL RISICO
Fruit 200-300 g/dag
Groenten 290-400 g/dag
Peulvruchten 50-70 g/dag
Volle granen 100-150 g/dag
Noten en zaden 15-25 g/dag
Voedingsvezels 19-28 g/dag
Omega-3 vetzuren uit vis 200-300 g/dag
PUFA’s 9-13% van de totale
energie opname
Calcium 1-1,5 g/dag
Melk 350-520 g/dag
Rood vlees 18-27 g/dag
Bereiden vleeswaren 0-4 g/dag
, DEEL 1: VOEDINGSMIDDELEN INDELEN IN GROEPEN
Voedingswaarde Productgroep Gezondheidswaarde
Menugroep of Aspecten van duurzaamheid
assortimentsgroepen
ONREALISTISCHE AFBEELDING
Vaak worden producten afgebeeld met 100g of 100ml.
BELANGRIJKE MICRO’S/MACRO’S
Dit is vaak onrealistisch want je eet soms veel minder
en soms veel meer. Mineralen: natrium, ijzer, calcium.
Bv. 100ml olijfolie = 900 kcal à 1 eetlepel = 90 kcal Vitamines: vit. B, (Vnl. B1, B2 en vit B12), Vit A en
Vit C
Dat wil niet zeggen dat de andere niet belangrijk
zijn.
VETOPLOSBARE VITAMINES EN DE WATEROPLOSBARE VITAMINES?
Vetoplosbare (ADEK) langer aanwezig in het lichaam dan wateroplosbaar. Vetoplosbare kunnen het lichaam
verlaten via urine of gal.
Wateroplosbaar kunnen het lichaam nauwelijks of niet opslaan. Een teveel wordt ook door de urine
uitgescheden.
NATRIUM CALCIUM IJZER
• Beperkt aanwezig in bijna alle • = meest voorkomende • Zowel in dierlijke (heem-ijzer
natuurlijke voedingsmiddelen mineraal in ons lichaam en niet heem-ijzer) als
• Vooral als onderdeel van NaCl • Stevigheid skelet samen met plantaardige
= keukenzout fosfor voedingsmiddelen (enkel niet
heem-ijzer)
Grootte dag-tot-dag variatie Deficiëntie: IJzerdepletie:
gelinkt aan variabele consumptie • Osteoporose: bot afbraak door • = laag ferritine gehalte
van zoutrijke voedingsmiddelen te kort aan calcium
VITAMINE B VITAMINE A VITAMINE C
• Vit. B1 = thiamine • = retinol • = ascorbinezuur
Energieproductie & • Functies: • Functies:
koolhydraatstofwisseling
Normale groei Antioxidant
• Vit. B2 = riboflavine
Energievoorziening Gezonde huid, haar en nagels Vorming van bindweefsel
• Vit. B12 = cobalime Goede werking ogen Opname van ijzer
Aanmaak van RBC & goede
werking van ZS Goede werking afweersysteem In stand houden van weerstand
, DEEL 2: RISICOFACTOREN GEBASEERD OP HGR 2019
RELATIE VOEDING EN ZIEKTEN BEKEND
UITKOMSTEN
TE WEINIG FRUIT TE WEINIG GROENTEN
Kanker van de lip, mondholte, neus, long,… Slokdarmkanker, IHZ (= Ischemische hartziekte, IS
(= Ischemische stroke), HS (= acne)
TE VEEL NATRIUM TE VEEL ROOD VLEES
Colorectale kanker, IHZ Colorectale kanker, DM (= diabetisch)
RISICOFACTOREN DIE MET VOEDING VERBAND HOUDEN
DEFINITIES
TE WEINIG FRUIT TE WEINIG GROENTEN
Minder dan 3 porties (<300g) per dag. Inclusief vers, Minder dan 4 porties (<400g per dag). Inclusief vers,
ingevroren, gekookt, in blik of gedroogd fruit. ingevroren, gekookt, in blik of gedroogde groenten.
Exclusief fruitsap en gezouten of ingelegd fruit. Exclusief gezouten of ingelegde groenten.
TE VEEL NATRIUM TE VEEL ROOD VLEES
> 1000mg natrium per dag (=2,5g zout) > 1 portie (totaal 115g) rood vlees per week.
(Inclusief rund, varken, lam en geit. Exclusief
gevogelte, vis, eieren en bereid vlees.
THEORETISCHE AANBEVELINGEN MET MINIMAAL RISICO
Fruit 200-300 g/dag
Groenten 290-400 g/dag
Peulvruchten 50-70 g/dag
Volle granen 100-150 g/dag
Noten en zaden 15-25 g/dag
Voedingsvezels 19-28 g/dag
Omega-3 vetzuren uit vis 200-300 g/dag
PUFA’s 9-13% van de totale
energie opname
Calcium 1-1,5 g/dag
Melk 350-520 g/dag
Rood vlees 18-27 g/dag
Bereiden vleeswaren 0-4 g/dag
