Samenvatting les 11: Van stress naar veerkracht
1. Stress en gezondheid
Definitie:
Stress = aanhoudende spanning die je ervaart als je niet effectief kan reageren op een
bedreigende situatie
= onevenwicht tussen e en draaglast
Verschillende soorten stress:
1. Acute stress en chronische stress
Acute stress = klachten komen direct na de gebeurtenis of binnen enkele weken .
Chronische stress = als je continu het gevoel hebt dat je onder spanning staat, of
moet ‘vechten’ of ‘vluchten’.
2. Eustress en distress
Eustress = positieve vorm van stress > het zet je aan om de nodige actie te
ondernemen. Houdt je gemotiveerd en productief + gevoel van beloning
als je je doel bereikt.
Distress = negatieve vorm van stress > ontstaat wanneer je te veel goede stress hebt
of wanneer je niet meer kan omgaan met de goede stress. Zorgt voor
verhoogde spanning + gevoel dat je je doel niet meer kan bereiken.
Veelvoorkomende stresssignalen:
- hartkloppingen
- pijn op de borst
- zweten
- slapeloosheid
- hoofdpijn
- ….
Hoe kun je achter jouw stressbronnen komen?
Stap 1: breng jouw stress in kaart
Hoe gebruik maken van de PSS – Perceived Stress Scale
of de stresstest van Trimbos -> geeft aan hoe het echt op het moment gaat qua
stress, dus hier en nu. Hoe stressbestendig ben je?
Stap 2: maak jouw spanningsboog
Stap 3: word je bewust van jouw spanningsverhogende situaties
Verwoorden van gebeurtenis, gedrag, gedrag van anderen, gevoelens, gedachten,
eerdere ervaringen,…
De spanningsthermometer
-> stress kan voor een groot gedeelte onbewust verlopen
-> spanningsthermometer = manier om bewust te worden van jouw spannings- of
stressniveau + hulpmiddel om stressniveau te verminderen of preventief ingrijpen
Stap 1: spanningsthermometer invullen
Een week lang dagboekje bijhouden met momenten waarin je al dan niet
, gespannen was op een schaal van 0 tot 10. =
informatie voor de thermometer
Stap 2: spanning ‘temperaturen’
éen week lang jezelf temperaturen >
spanningsniveau per week duidelijk
Stap 3: nadenken over aanpak
meer bedreven > nadenken over twee
verschillende aanpakken van jouw spanning:
curatief en preventief
- Curatief aanpakken: als je op 75% spanning
zit, kun je iets zoeken dat voor ontspanning
zorgt. Is dus niet volledige spanning dat je op voorhand kunt vermijden door
iets anders te gaan doen.
- Preventief aanpakken: in specifieke situaties spanning ervaart > dingen
doen die voorkomen dat je doorschiet naar hogere niveaus.
Vb. bij een moeilijk gesprek: een lijstje maken dingen die je graag benoemt,
bedenken hoe je omgaat met verschillende opmerkingen,…
belangrijk om rekening te houden met wat voor jou werkt.
Gevolgen van stress:
Het verband tussen stress en ziekte:
1. Aantasting van immuunsysteem: stress vraagt voortdurende psychologische,
lichamelijke en sociale eisen.
2. Zowel direct effect en indirect effect
- direct effect: enkele bewijzen
1. Stress brengt fysiologische veranderingen teweeg in immuunsysteem
2. veranderingen leiden tot ontstaan van ziekte
- indirect effect: invloed op gedrag, meer op voorgrond tijdens de ziekte-
ervaring, individuele verschillen in de persoonlijkheid, …
1. Door gedragsmatige reacties op stress => hierdoor maken mensen
1. Stress en gezondheid
Definitie:
Stress = aanhoudende spanning die je ervaart als je niet effectief kan reageren op een
bedreigende situatie
= onevenwicht tussen e en draaglast
Verschillende soorten stress:
1. Acute stress en chronische stress
Acute stress = klachten komen direct na de gebeurtenis of binnen enkele weken .
Chronische stress = als je continu het gevoel hebt dat je onder spanning staat, of
moet ‘vechten’ of ‘vluchten’.
2. Eustress en distress
Eustress = positieve vorm van stress > het zet je aan om de nodige actie te
ondernemen. Houdt je gemotiveerd en productief + gevoel van beloning
als je je doel bereikt.
Distress = negatieve vorm van stress > ontstaat wanneer je te veel goede stress hebt
of wanneer je niet meer kan omgaan met de goede stress. Zorgt voor
verhoogde spanning + gevoel dat je je doel niet meer kan bereiken.
Veelvoorkomende stresssignalen:
- hartkloppingen
- pijn op de borst
- zweten
- slapeloosheid
- hoofdpijn
- ….
Hoe kun je achter jouw stressbronnen komen?
Stap 1: breng jouw stress in kaart
Hoe gebruik maken van de PSS – Perceived Stress Scale
of de stresstest van Trimbos -> geeft aan hoe het echt op het moment gaat qua
stress, dus hier en nu. Hoe stressbestendig ben je?
Stap 2: maak jouw spanningsboog
Stap 3: word je bewust van jouw spanningsverhogende situaties
Verwoorden van gebeurtenis, gedrag, gedrag van anderen, gevoelens, gedachten,
eerdere ervaringen,…
De spanningsthermometer
-> stress kan voor een groot gedeelte onbewust verlopen
-> spanningsthermometer = manier om bewust te worden van jouw spannings- of
stressniveau + hulpmiddel om stressniveau te verminderen of preventief ingrijpen
Stap 1: spanningsthermometer invullen
Een week lang dagboekje bijhouden met momenten waarin je al dan niet
, gespannen was op een schaal van 0 tot 10. =
informatie voor de thermometer
Stap 2: spanning ‘temperaturen’
éen week lang jezelf temperaturen >
spanningsniveau per week duidelijk
Stap 3: nadenken over aanpak
meer bedreven > nadenken over twee
verschillende aanpakken van jouw spanning:
curatief en preventief
- Curatief aanpakken: als je op 75% spanning
zit, kun je iets zoeken dat voor ontspanning
zorgt. Is dus niet volledige spanning dat je op voorhand kunt vermijden door
iets anders te gaan doen.
- Preventief aanpakken: in specifieke situaties spanning ervaart > dingen
doen die voorkomen dat je doorschiet naar hogere niveaus.
Vb. bij een moeilijk gesprek: een lijstje maken dingen die je graag benoemt,
bedenken hoe je omgaat met verschillende opmerkingen,…
belangrijk om rekening te houden met wat voor jou werkt.
Gevolgen van stress:
Het verband tussen stress en ziekte:
1. Aantasting van immuunsysteem: stress vraagt voortdurende psychologische,
lichamelijke en sociale eisen.
2. Zowel direct effect en indirect effect
- direct effect: enkele bewijzen
1. Stress brengt fysiologische veranderingen teweeg in immuunsysteem
2. veranderingen leiden tot ontstaan van ziekte
- indirect effect: invloed op gedrag, meer op voorgrond tijdens de ziekte-
ervaring, individuele verschillen in de persoonlijkheid, …
1. Door gedragsmatige reacties op stress => hierdoor maken mensen
