H8: voeding en spijsvertering
Bemachtigen van voedsel
Aquatische voedingswijzen
o Filteren
- Passieve filtering: door voort te bewegen en te ademen, water over de kieuwen heen laten
bewegen
- Pompmechanisme: water actief over de filters heen te bewegen, dit kan bv door de mond
wijd open te houden en snel uit te halen
o Happen en vastklemmen
- Kaken uitgerust met tanden of hoornige randen
- Door protractiele kaken: naar voor brengen van de kaken waardoor de prooi sneller
opgeslokt kan worden en de mondholte groter wordt
Bemachtigen van voedsel aan land
o Aanzuigen van prooien in het water
o Snelheid (herbivoren: met een kleine beweging gras in de mond brengen, roofdieren: alles uit de
kast halen om prooi in te halen)
o Wachten verscholen tot de prooi voorbij komt en dan aanvallen
o Tanden, tong en een goed aangepaste snavel zijn ook heel belangrijk
Types voedsel
o Dierlijk materiaal
- Verteerd goed
- Vaak grote prooien
- Geen zekerheid op voedsel
o Plantaardig materiaal
- Verteerbaar materiaal omhult door onverteerbaar materiaal
- Ruwvezelig
- Cellulose verteerbaar door bacteriën
- Bacterie heeft volume en tijd nodig voor de verwerking
o Invertebraten
- Goed verteerbaar materiaal binnenin, omhult in onverteerbaar materiaal
- Mechanisch afbreken
o Omnivoren
- Ergens tussenin
Mechanische verwerking van voedsel
Alternatieven voor het kauwen
o Voedsel verkleinen voordat het in de mondholte komt
o Keeltanden die ervoor zorgen dat er niet hoeft gekauwd te worden maar dat die tanden in de
keel zorgen voor het malen
o Prooi volledig inslikken en starten met de chemische vertering zonder de prooi te verkleinen
o Beweeglijke schedel: mond weid open te sperren
o Krachtige spierachtige maag: grind en stenen opnemen om in de maag zelf het voedsel te malen
Kauwen
o Het gebit
- Homodont / isodont: alle tanden hebben dezelfde vorm en wisselen niet
- Heterodont / anisodont: alle tanden hebben een verschillende vorm en functies
Incisivi: snijtand
Bemachtigen van voedsel
Aquatische voedingswijzen
o Filteren
- Passieve filtering: door voort te bewegen en te ademen, water over de kieuwen heen laten
bewegen
- Pompmechanisme: water actief over de filters heen te bewegen, dit kan bv door de mond
wijd open te houden en snel uit te halen
o Happen en vastklemmen
- Kaken uitgerust met tanden of hoornige randen
- Door protractiele kaken: naar voor brengen van de kaken waardoor de prooi sneller
opgeslokt kan worden en de mondholte groter wordt
Bemachtigen van voedsel aan land
o Aanzuigen van prooien in het water
o Snelheid (herbivoren: met een kleine beweging gras in de mond brengen, roofdieren: alles uit de
kast halen om prooi in te halen)
o Wachten verscholen tot de prooi voorbij komt en dan aanvallen
o Tanden, tong en een goed aangepaste snavel zijn ook heel belangrijk
Types voedsel
o Dierlijk materiaal
- Verteerd goed
- Vaak grote prooien
- Geen zekerheid op voedsel
o Plantaardig materiaal
- Verteerbaar materiaal omhult door onverteerbaar materiaal
- Ruwvezelig
- Cellulose verteerbaar door bacteriën
- Bacterie heeft volume en tijd nodig voor de verwerking
o Invertebraten
- Goed verteerbaar materiaal binnenin, omhult in onverteerbaar materiaal
- Mechanisch afbreken
o Omnivoren
- Ergens tussenin
Mechanische verwerking van voedsel
Alternatieven voor het kauwen
o Voedsel verkleinen voordat het in de mondholte komt
o Keeltanden die ervoor zorgen dat er niet hoeft gekauwd te worden maar dat die tanden in de
keel zorgen voor het malen
o Prooi volledig inslikken en starten met de chemische vertering zonder de prooi te verkleinen
o Beweeglijke schedel: mond weid open te sperren
o Krachtige spierachtige maag: grind en stenen opnemen om in de maag zelf het voedsel te malen
Kauwen
o Het gebit
- Homodont / isodont: alle tanden hebben dezelfde vorm en wisselen niet
- Heterodont / anisodont: alle tanden hebben een verschillende vorm en functies
Incisivi: snijtand
