Verstandelijke beperking: volwassenen
1. Hoofdstuk 1: hulpverlening aan mensen met een
verstandelijke beperking
1.1 Hulpverlening
1.1.1 Een normaal leven
- MVB: vraag tot ondersteuning
Ernst
Leeftijdsfase
Wensen naar kansrijk leven
Mogelijkheden
- Ondersteuning
Heel divers: methodieken, en dergelijke
Afhankelijk: mensbeeld ban de begeleider/samenleving
1.1.2 Visie ontwikkeling, van afwijkend naar gewoon
- Mensen met een beperking:
Lang geleden: weinig kans tot overleven
Voedselschaarste
Slechte gezondheid
Rond 1900: ontstaan van de zorg voor ‘zwakzinnigen’
Benamingen: evolutie
Zwakzinnigen
Geestelijke gehandicapten
Verstandelijke gehandicapten
Mensen met een verstandelijke handicap
Mensen met een verstandelijke beperking
,- 1900: segregatie buiten de maatschappij gezet
Abnormale individuen = waardeloos
- Nazi regime
Letterlijk: zalig de armen der geest, aan hen behoort het rijk der hemelen
- 1948: kentering
Universele verklaring rechten van de mens
- 2007: een belangrijke evolutie
Verdrag inzake de rechte van personen met een handicap
1.2 Ontwikkeling in de hulpverlening
- Opvattingen over mensen met handicap -> staan niet eenmalig vast, niet statisch
Opvattingen zijn ontwikkeld tot op dit moment
- De geboden zorg en ondersteuning ook aan verandering onderling
- Paradigmaverschuivingen
Van ‘zorgen voor’ naar een situatie waar persoon met verstandelijke beperking eigen
rechten en zeggenschap heeft
- Theorie vs praktijk
Theorie:
Personen met een verstandelijke beperking krijgt ondersteuning bij de wijze
waarop hij zijn leven wil leiden
Naar … van de beperking
Op basis van de kwaliteit van leven
Praktijk:
Verandering is nog voortdurend gaande
Alle vormen tussen verzorging en ondersteuning aanwezig in de
opvattingen van cliënten, ouders, begeleiders -> en dus ook in de
dienstverlening aan mensen met een verstandelijke beperking
,1.2.1 Paradigmaverschuiving -> 3 modellen
1.2.1.1 Medisch model = defectparadigma
- Tot 1970
- Mens met beperking
- Patiënt
- Behandelen/verzorgen
- Instituut -> stoornis compenseren
- Segregatie -> in een instelling
1.2.1.2 Ontwikkelingsmodel = normalisatieparadigma
- Tijdsperiode 1970-1990
- Mens met mogelijkheden -> aanvankelijk -> licht verstandelijke beperking
- Leerling -> trainen
- Ontwikkelen/trainen -> kunnen deelnemen aan maatschappij: recht
- Speciale voorzieningen
- Normalisatie -> zullen normaler worden
Fysiek in maatschappij opgenomen, geen sociale integratie
Omgeving weet niet hoe om te gaan met de persoon met de verstandelijke
beperking
Knelpunt: vraagt attitudeverandering
Geen positieve invloed voor mensen met ernstige verstandelijke beperking
1.2.1.3 Burgerschapsmodel = ondersteuningsparadigma
- Sinds 1990
, - Mens met rechten en plichten
- Burger
- Ondersteunen
- Gewone voorziening
- Integratie
- Kenmerken:
Volwaardig burgerschap (inclusie)
Keuze en controle (zeggenschap)
Mensen met een verstandelijke beperking mogen keuzes maken
Zo doelen en wensen bereiken
Ondersteuning
Sociaal netwerk speelt hier een belangrijke rol
Kwaliteit van leven
- Grote evolutie sinds “zorgen voor”
- Vermaatschappelijking van de zorg
- Mensen met een verstandelijk beperking stijgen op de participatieladder -> hoogste trede:
zelf beslissen
1.3 Waar staan we nu
- Ondersteuning aan volwassenen met een verstandelijke beperking
Minister Wouter Beke -> VAPH
1. Hoofdstuk 1: hulpverlening aan mensen met een
verstandelijke beperking
1.1 Hulpverlening
1.1.1 Een normaal leven
- MVB: vraag tot ondersteuning
Ernst
Leeftijdsfase
Wensen naar kansrijk leven
Mogelijkheden
- Ondersteuning
Heel divers: methodieken, en dergelijke
Afhankelijk: mensbeeld ban de begeleider/samenleving
1.1.2 Visie ontwikkeling, van afwijkend naar gewoon
- Mensen met een beperking:
Lang geleden: weinig kans tot overleven
Voedselschaarste
Slechte gezondheid
Rond 1900: ontstaan van de zorg voor ‘zwakzinnigen’
Benamingen: evolutie
Zwakzinnigen
Geestelijke gehandicapten
Verstandelijke gehandicapten
Mensen met een verstandelijke handicap
Mensen met een verstandelijke beperking
,- 1900: segregatie buiten de maatschappij gezet
Abnormale individuen = waardeloos
- Nazi regime
Letterlijk: zalig de armen der geest, aan hen behoort het rijk der hemelen
- 1948: kentering
Universele verklaring rechten van de mens
- 2007: een belangrijke evolutie
Verdrag inzake de rechte van personen met een handicap
1.2 Ontwikkeling in de hulpverlening
- Opvattingen over mensen met handicap -> staan niet eenmalig vast, niet statisch
Opvattingen zijn ontwikkeld tot op dit moment
- De geboden zorg en ondersteuning ook aan verandering onderling
- Paradigmaverschuivingen
Van ‘zorgen voor’ naar een situatie waar persoon met verstandelijke beperking eigen
rechten en zeggenschap heeft
- Theorie vs praktijk
Theorie:
Personen met een verstandelijke beperking krijgt ondersteuning bij de wijze
waarop hij zijn leven wil leiden
Naar … van de beperking
Op basis van de kwaliteit van leven
Praktijk:
Verandering is nog voortdurend gaande
Alle vormen tussen verzorging en ondersteuning aanwezig in de
opvattingen van cliënten, ouders, begeleiders -> en dus ook in de
dienstverlening aan mensen met een verstandelijke beperking
,1.2.1 Paradigmaverschuiving -> 3 modellen
1.2.1.1 Medisch model = defectparadigma
- Tot 1970
- Mens met beperking
- Patiënt
- Behandelen/verzorgen
- Instituut -> stoornis compenseren
- Segregatie -> in een instelling
1.2.1.2 Ontwikkelingsmodel = normalisatieparadigma
- Tijdsperiode 1970-1990
- Mens met mogelijkheden -> aanvankelijk -> licht verstandelijke beperking
- Leerling -> trainen
- Ontwikkelen/trainen -> kunnen deelnemen aan maatschappij: recht
- Speciale voorzieningen
- Normalisatie -> zullen normaler worden
Fysiek in maatschappij opgenomen, geen sociale integratie
Omgeving weet niet hoe om te gaan met de persoon met de verstandelijke
beperking
Knelpunt: vraagt attitudeverandering
Geen positieve invloed voor mensen met ernstige verstandelijke beperking
1.2.1.3 Burgerschapsmodel = ondersteuningsparadigma
- Sinds 1990
, - Mens met rechten en plichten
- Burger
- Ondersteunen
- Gewone voorziening
- Integratie
- Kenmerken:
Volwaardig burgerschap (inclusie)
Keuze en controle (zeggenschap)
Mensen met een verstandelijke beperking mogen keuzes maken
Zo doelen en wensen bereiken
Ondersteuning
Sociaal netwerk speelt hier een belangrijke rol
Kwaliteit van leven
- Grote evolutie sinds “zorgen voor”
- Vermaatschappelijking van de zorg
- Mensen met een verstandelijk beperking stijgen op de participatieladder -> hoogste trede:
zelf beslissen
1.3 Waar staan we nu
- Ondersteuning aan volwassenen met een verstandelijke beperking
Minister Wouter Beke -> VAPH