aRecht: hoofdstuk 1: inleiding tot
het recht
doelstellingen
wat de vier kenmerken van het recht zijn;
wat het liberalisme, de christen democratie, het socialisme,
het nationalisme en het ecologisme is;
welke politieke partijen deze stromingen belichamen;
wat deze politieke partijen hebben betekend doorheen de
geschiedenis;
wat juridisering is;
hoe men de wil van het volk kan meten;
welke wisselwerking er is tussen gezag en dwang en tussen
regels en gezag.
1 Wat is recht
1.1 Definitie
Recht is het geheel der regels die op een bepaald tijdstip, in een bepaalde gemeenschap gelden en
op haar gezag zijn vastgesteld.
4 elementen
- Geheel der regels: tussen de mensen en het apparaat dat deze regels maakt
- Op een bepaald tijdstip
- In een bepaalde gemeenschap
- Op haar gezag vastgesteld
2 kenmerken van het recht
2.1 het recht is een geheel van regels, regelingen en instellingen
1. Gebodsbepalingen: "je moet"
• Opkomstplicht
• Leerplicht
• Aangifteplicht van geboorte
, • Dienstplicht
• Belastingplicht
2. Verbodsbepalingen: dingen die je niet mag doen
• Verbod op bigamie
• Oneerlijke handelspraktijken
• Strafrecht
3. Verlofbepalingen: je mag kiezen of je het gebruikt
• Indexering van woninghuur
• Huwelijksrecht
• Technisch regels: leggen plichten op met het oog op uniformiteit
• Dagvaarding, identiteitskaart, akten van de burgerlijke stand
• Individuele beslissingen: geen algemene draagwijdte
Vonnissen of arresten, bouwvergunningen, benoemingen
2.2 Variëren in tijd en plaats
Recht en regels zijn een instrument in handen van machthebbers om ons in een bepaalde richting te
sturen om de samenleving op een bepaalde manier te ordenen, volgens hun inzichten.
Bv: elektrische wagens, zonnepanelen
standenmaatschappij waarbij de adel alle privileges hadden, de mensen lager in de stand hadden
niets te zeggen en hierbij wou men komaf maken
2.2.1 Liberté of liberalisme
streven naar zoveel mogelijk vrijheid van het individu
voorbeelden:
De ministers in de federale regering hiervan
1. Alexander De Croo: premier, open vld
2. Vincent van Quickenborne: open vld, minister justitie
3. Sofie Wilmès: MR, minister van buitenlandse zaken, op een na de belangrijkste post binnen
federale regering
De ministers binnen de Vlaamse regering
1. Bart Somers: vice minister president van de vlaamse regering, minister van
binnelandsbestuur, bestuurszaken, inborgering en gelijke kansen
, 2. Lydia Peters inister van mobiliteit en openbare werken
- 1831: Hoofdstuk 'Rechten en vrijheden' in de Grondwet
- Stokpaardje doorheen de jaren: belastingverlaging
2.2.2 Fraternitè
= broederschap/ solidariteit/ naastenliefde
De band tussen deze zusterpartijen is niet zo goed want:
Cd&v is iets meer centrumrechtsgezind en cdh neigt eerder naar de linkerzijde
Christen Democratie: christelijke opvattingen, oog voor gemeenschapszin en naastenliefde
Federale regering
1. Vincent Van Peteghem: vice eerste minister (vicepremier) , minister van financiën (belast met
coördinatie van fraudebestrijding)
2. Annelies Verlinden: minister van binnelandse zaken, institutionele hervormingen en
democratische verneming
3. Sammy Mahdi: staatssecretarisch voor asiel en migratie
Vlaamse regering
1. Hilde Crevits: vice minister president van de vlaamse regering en vlaams minister voor
economie, innovatie, werk, sociale economie en landbouw
2. Wouter beke: minister van welzijn: volksgezondheid, gezin en armoedebestrijding
3. Benjamin dalle: minister voor Brussel, jeugd en media
= einde van het monopolie van de christendemocratische leer binnen de Belgische politiek
Kindergeld: voor elk kind evenveel nu, terwijl vroeger het meer was per kind= ‘hoe meer christelijke
kinderen, hoe meer we op wereldvlak kunnen domineren’ <> china: one child politiek: meer dan 1
kind= boete
2.3 Egalitè
Socialisme: ieder moet dezelfde mogelijkheden krijgen
Federale regering
, 1. Frank van den Broucke (smeergeld verbrand): (vicepremier) en minister van sociale zaken en
volksgezondheid
2. Meryame kitir: minister van ontwikkelingssamenwerking
3. Pierre-Yves Dermagne: PS: vicepremier en minister van werk
4. Karine Lalieux: minister van pensioen en maatschappelijke integratie
5. Ludivine Dedonder: PS: minister van defensie
6. Thomas Dermine: staatssecretaris voor relance en strategische investeringen
≠ Communisme: iedereen moet helemaal gelijk behandeld worden
- Eind 19de eeuw:
- Invloed van Karl Marx - tijd van Daens
Grondlegger van het socialisme
- Arbeiders verenigen zich: oprichting van de Spaarkas en het Syndicaat
- 1893: algemeen meervoudig stemrecht voor mannen
Hoeveelheid stemmen per man werd afhankelijk gemaakt van de studies van hoeveel
belastingen je betaalde >> kiezers van socialisme: 1stem dus hun succes bleef beperkt
Begin 20ste eeuw:
- Tijdens WOI groot ongenoegen over de denegrerende verhoudingen in het leger tussen de
Franstalige elite en de Vlaamse soldaten
- 1917: Russische revolutie - Bolsjewieken (communisten) komen aan de macht
- Belgische overheid gaat samenzitten met de socialisten om een Russisch scenario uit vrees
voor een Russisch scenario -> invoering algemeen enkelvoudig stemrecht voor mannen ->
eerstkomende verkiezingen meer socialisten in het parlement -> ontwikkeling van
arbeidsrecht en sociaal recht
- One man one vote
2.3.1 Andere politieke stromingen
- Nationalisme: het volk moet zichzelf kunnen besturen
Hoe waren de politieke verhoudingen in de regering over de jaren
- Oorspronkelijk liberalen en christen democraten
- 1920-1970: vooral de christen democraten met de socialisten
- Na 1970: wisselen de combinaties
- Doorgaans: christendemocraten beslissen met wie ze in zee gaan
Nu ook
“vaderlandsliefde”
het recht
doelstellingen
wat de vier kenmerken van het recht zijn;
wat het liberalisme, de christen democratie, het socialisme,
het nationalisme en het ecologisme is;
welke politieke partijen deze stromingen belichamen;
wat deze politieke partijen hebben betekend doorheen de
geschiedenis;
wat juridisering is;
hoe men de wil van het volk kan meten;
welke wisselwerking er is tussen gezag en dwang en tussen
regels en gezag.
1 Wat is recht
1.1 Definitie
Recht is het geheel der regels die op een bepaald tijdstip, in een bepaalde gemeenschap gelden en
op haar gezag zijn vastgesteld.
4 elementen
- Geheel der regels: tussen de mensen en het apparaat dat deze regels maakt
- Op een bepaald tijdstip
- In een bepaalde gemeenschap
- Op haar gezag vastgesteld
2 kenmerken van het recht
2.1 het recht is een geheel van regels, regelingen en instellingen
1. Gebodsbepalingen: "je moet"
• Opkomstplicht
• Leerplicht
• Aangifteplicht van geboorte
, • Dienstplicht
• Belastingplicht
2. Verbodsbepalingen: dingen die je niet mag doen
• Verbod op bigamie
• Oneerlijke handelspraktijken
• Strafrecht
3. Verlofbepalingen: je mag kiezen of je het gebruikt
• Indexering van woninghuur
• Huwelijksrecht
• Technisch regels: leggen plichten op met het oog op uniformiteit
• Dagvaarding, identiteitskaart, akten van de burgerlijke stand
• Individuele beslissingen: geen algemene draagwijdte
Vonnissen of arresten, bouwvergunningen, benoemingen
2.2 Variëren in tijd en plaats
Recht en regels zijn een instrument in handen van machthebbers om ons in een bepaalde richting te
sturen om de samenleving op een bepaalde manier te ordenen, volgens hun inzichten.
Bv: elektrische wagens, zonnepanelen
standenmaatschappij waarbij de adel alle privileges hadden, de mensen lager in de stand hadden
niets te zeggen en hierbij wou men komaf maken
2.2.1 Liberté of liberalisme
streven naar zoveel mogelijk vrijheid van het individu
voorbeelden:
De ministers in de federale regering hiervan
1. Alexander De Croo: premier, open vld
2. Vincent van Quickenborne: open vld, minister justitie
3. Sofie Wilmès: MR, minister van buitenlandse zaken, op een na de belangrijkste post binnen
federale regering
De ministers binnen de Vlaamse regering
1. Bart Somers: vice minister president van de vlaamse regering, minister van
binnelandsbestuur, bestuurszaken, inborgering en gelijke kansen
, 2. Lydia Peters inister van mobiliteit en openbare werken
- 1831: Hoofdstuk 'Rechten en vrijheden' in de Grondwet
- Stokpaardje doorheen de jaren: belastingverlaging
2.2.2 Fraternitè
= broederschap/ solidariteit/ naastenliefde
De band tussen deze zusterpartijen is niet zo goed want:
Cd&v is iets meer centrumrechtsgezind en cdh neigt eerder naar de linkerzijde
Christen Democratie: christelijke opvattingen, oog voor gemeenschapszin en naastenliefde
Federale regering
1. Vincent Van Peteghem: vice eerste minister (vicepremier) , minister van financiën (belast met
coördinatie van fraudebestrijding)
2. Annelies Verlinden: minister van binnelandse zaken, institutionele hervormingen en
democratische verneming
3. Sammy Mahdi: staatssecretarisch voor asiel en migratie
Vlaamse regering
1. Hilde Crevits: vice minister president van de vlaamse regering en vlaams minister voor
economie, innovatie, werk, sociale economie en landbouw
2. Wouter beke: minister van welzijn: volksgezondheid, gezin en armoedebestrijding
3. Benjamin dalle: minister voor Brussel, jeugd en media
= einde van het monopolie van de christendemocratische leer binnen de Belgische politiek
Kindergeld: voor elk kind evenveel nu, terwijl vroeger het meer was per kind= ‘hoe meer christelijke
kinderen, hoe meer we op wereldvlak kunnen domineren’ <> china: one child politiek: meer dan 1
kind= boete
2.3 Egalitè
Socialisme: ieder moet dezelfde mogelijkheden krijgen
Federale regering
, 1. Frank van den Broucke (smeergeld verbrand): (vicepremier) en minister van sociale zaken en
volksgezondheid
2. Meryame kitir: minister van ontwikkelingssamenwerking
3. Pierre-Yves Dermagne: PS: vicepremier en minister van werk
4. Karine Lalieux: minister van pensioen en maatschappelijke integratie
5. Ludivine Dedonder: PS: minister van defensie
6. Thomas Dermine: staatssecretaris voor relance en strategische investeringen
≠ Communisme: iedereen moet helemaal gelijk behandeld worden
- Eind 19de eeuw:
- Invloed van Karl Marx - tijd van Daens
Grondlegger van het socialisme
- Arbeiders verenigen zich: oprichting van de Spaarkas en het Syndicaat
- 1893: algemeen meervoudig stemrecht voor mannen
Hoeveelheid stemmen per man werd afhankelijk gemaakt van de studies van hoeveel
belastingen je betaalde >> kiezers van socialisme: 1stem dus hun succes bleef beperkt
Begin 20ste eeuw:
- Tijdens WOI groot ongenoegen over de denegrerende verhoudingen in het leger tussen de
Franstalige elite en de Vlaamse soldaten
- 1917: Russische revolutie - Bolsjewieken (communisten) komen aan de macht
- Belgische overheid gaat samenzitten met de socialisten om een Russisch scenario uit vrees
voor een Russisch scenario -> invoering algemeen enkelvoudig stemrecht voor mannen ->
eerstkomende verkiezingen meer socialisten in het parlement -> ontwikkeling van
arbeidsrecht en sociaal recht
- One man one vote
2.3.1 Andere politieke stromingen
- Nationalisme: het volk moet zichzelf kunnen besturen
Hoe waren de politieke verhoudingen in de regering over de jaren
- Oorspronkelijk liberalen en christen democraten
- 1920-1970: vooral de christen democraten met de socialisten
- Na 1970: wisselen de combinaties
- Doorgaans: christendemocraten beslissen met wie ze in zee gaan
Nu ook
“vaderlandsliefde”
