Samenvatting van de organisatie van de gezondheidszorg

Verpleegkundig redeneren en handelen inleidend 1




Organisatie van de gezondheidszorg



1. Organisatie van de gezondheidszorg
Gezondheid ↔ welzijn Gezondheidszorg ↔ welzijnszorg

Complementaire begrippen

Definitie gezondheid: (WHO)

= een toestand van volledige lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk welzijn/welbevinden en niets
slechts de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijk gebreken

 In stand gehouden door gezondheidszorg

Definitie welzijn:

= welzijn/welbevinden is een toestand die ontstaat wanneer iemand tot ontplooiing van zijn bestaan
komt in zijn verschillende facetten en met respect en engagement voor ontplooiing van anderen

 Lichamelijke conditie – psychische gezondheid – sociale relaties – deelname aan samenleving
– materieel welbevinden – perceptie die iemand heeft over zijn menswaardig leven
 In stand gehouden door welzijnszorg
 Bv.: ik ben heel tevreden met een aantal aspecten in mijn leven  goede welzijnstoestand
 Bv.: goede stage gehad  gevoel van welzijn

Gezondheidszorg: zorg gericht op realiseren van gezondheid

Welzijnszorg: zorg gericht op realiseren toestand van welbevinden

- Professionelen = professionele zorg
 Waar de niet professionele hulp te kort schiet om aan welzijn en
gezondheidsbehoeften te voldoen ontstaat een vraag naar professionele zorg
 Verleent in thuissituatie of instellingen
 Criterium: zorg gebeurt tegen betaling
- Niet professionelen = niet professionele zorg
1. Zelfzorg: maakt mens onafhankelijk, geeft vrijheid, voldoening en gevoel van
veiligheid
 Basiszelfzorg = bij ons zelf; zelfzorg om gezonde bestaan in tact te
houden (lichamelijk, psychisch en sociaal gebied)
 1 keer in week sporten, gezond eten, voldoende slaap
 Gehandicaptenzelfzorg = zelfzorg die erop gericht is om te leren omgaan
met al dan niet tijdelijke beperkingen van ziekte/handicap
 = ziek zijn zelfzorg
 Levensgewoonten aanpassen aan veranderende mogelijkheden
 Leren lopen met prothese
 Mensen met diabetes: zelf bloedsuikerspiegel controleren
 Raakvlakzelfzorg = zelfzorg van mensen voor kleine
stoornissen/symptomen
 Hoofdpijn  paracetamol

,Verpleegkundig redeneren en handelen inleidend 1


 Geen medische zorg, want niet naar dokter gegaan
 Grens tussen ziek zijn – gezond zijn
 Complementaire, medische zelfzorg = als mens zelf
adviezen/behandelingen van artsen uitvoeren
 Subcutane inspuiting zelfgeven
 Diabeten: zelf insuline geven
2. Mantelzorg = zorg voor de partner, familie, buren, vrienden
 Warm als een warme mantel die er omheen zit
 Spontane, onbezoldigde (geen geld) en wederkerige hulp vanuit de
directe, natuurlijke omgeving
 Kenmerken
 Gericht op behoeften van de ander
 Emotioneel en warm
 Ontstaat sluipend: partner gaat meer en meer overnemen
3. Vrijwilligershulp
 Georganiseerde, onbezoldigde en niet verplichte hulp vanuit directe en
niet directe omgeving
 Niet wederkerig
 Thuissituatie, instellingen  maatschappelijk geëngageerde mensen
 Vb.: rode kruis op festivals, boeken uit bib rondbrengen
4. Zelfhulpgroepen
 Groepen van mensen die eenzelfde probleem hebben (fobie,
alcoholverslaving, trauma)
 Steunen, elkaar helpen, zoeken naar oplossingen
 Activiteiten; gericht op aanvaarden, verwerken, ombuigen van gestelde
probleem
 Bv.: AA, de witte raven
 Sociaal zwakkere bevolkingsgroepen – personen die geconfronteerd worden met problemen
die ze zelf niet aankunnen/hulp voor nodig
hebben (welzijnszorg)




Zorg geven is proces waarbij 3 partners betrokken
zijn, zij vormen de hoekpunten van de zorgdriehoek

- Cliënt = patiënt
- Zorgprofessional
- Informele zorg (vb.: mantelzorger)




Taken van de professionele zorgverlener
- Ondersteunen van:
 Zelfzorg

, Verpleegkundig redeneren en handelen inleidend 1


 Mantelzorg
- Inbrengen specifieke deskundigheid

2. Structuur van de gezondheidszorg
- Opdeling volgens ECHELONERING
- Opdeling volgens DOEL
- Opdeling volgens WERKWIJZE

Echelonering
Opdeling volgens lijnen/criteria o.b.v. toegankelijkheid

Criteria:

- Plaats waar hulpverlening plaatsvindt
- Specialisatiegraad
- Continuïteit van zorgverlener




0e lijn – 4e lijn

4 doelstellingen waarom we aan echelonering doen

 Waarom we gezondheidheidszorg voorzieningen gaan opdelen in 5 niveaus
1. Juist en efficiënt gebruik maken van voorzieningen
2. Rationeel beheer en controle; m.a.w. gezondheidszorg zo goedkoop mogelijk
maken zonder kwaliteit van zorg te verlagen
3. Ordenen zorgaanbod waarvan complexiteit en onoverzichtelijkheid steeds meer
toeneemt
4. Komen tot betere taakverdeling en coördinatie zodat adequater antwoord kan
gegeven worden aan aanbod aan gezondheidszorgproblemen

Basisprincipe: hoe hoger op ladder, hoe complexer de zorg en toegang

1) 0e lijn: o