Topic 11: De rol van de overheid
1. Case
Indirecte belastingen
Directe belastingen
Overheidsinterventies om de economie te ondersteunen
2. Theorie
Definitie
Nutsmaximalisatie door consumenten
Winstmaximalisatie door producenten
Marktmechanisme, geen overheid nodig
MAAR
Leidt niet noodzakelijk tot het grootst mogelijke nut voor de maatschappij, en kan tot
uitkomsten leiden die maatschappelijk niet wenselijk zijn
Middelen toewijzen, (her)verdelen
Economie stabiliseren
Algemeen maatschappelijk nut verhogen of dat totale nut eerlijker verdelen
Vb. Belastingen, subsidies, minimumprijzen, maximumprijzen, quota,…
Paretoverbetering
Een verandering die ervoor zorgt dat de welvaart van tenminste 1 persoon verhoogt, zonder
dat de welvaart van anderen afneemt
Mededingingsbeleid
Eerlijke concurrentie mogelijk maken of bevorderen door te voorkomen dat bepaalde
spelers een te grote marktmacht zouden krijgen en daar misbruik van zouden kunnen maken
Kartelvorming
Marktsegmentatie
Dominante positie
Publieke goederen
Goederen die niet-rivaal en niet-exclusief zijn. Lijken vaak gratis, maar zijn dat meestal niet.
De overheid draagt de kosten.
Zeer grote of eindeloze vraag
Gratis of zeer lage prijs
Bijdrage / uitsluiting
1. Case
Indirecte belastingen
Directe belastingen
Overheidsinterventies om de economie te ondersteunen
2. Theorie
Definitie
Nutsmaximalisatie door consumenten
Winstmaximalisatie door producenten
Marktmechanisme, geen overheid nodig
MAAR
Leidt niet noodzakelijk tot het grootst mogelijke nut voor de maatschappij, en kan tot
uitkomsten leiden die maatschappelijk niet wenselijk zijn
Middelen toewijzen, (her)verdelen
Economie stabiliseren
Algemeen maatschappelijk nut verhogen of dat totale nut eerlijker verdelen
Vb. Belastingen, subsidies, minimumprijzen, maximumprijzen, quota,…
Paretoverbetering
Een verandering die ervoor zorgt dat de welvaart van tenminste 1 persoon verhoogt, zonder
dat de welvaart van anderen afneemt
Mededingingsbeleid
Eerlijke concurrentie mogelijk maken of bevorderen door te voorkomen dat bepaalde
spelers een te grote marktmacht zouden krijgen en daar misbruik van zouden kunnen maken
Kartelvorming
Marktsegmentatie
Dominante positie
Publieke goederen
Goederen die niet-rivaal en niet-exclusief zijn. Lijken vaak gratis, maar zijn dat meestal niet.
De overheid draagt de kosten.
Zeer grote of eindeloze vraag
Gratis of zeer lage prijs
Bijdrage / uitsluiting