Verpleegkundig redeneren en handelen inleidend 3
Het ademhalingsstelsel
15. Het ademhalingsstelsel
Deel van lichaam dat ervoor zorgt dat we ergens een opening in het lichaam hebben
Zorgt ervoor dat we een aantal zaken in ons lichaam kunnen opnemen en afstaan
15.1. Functies ademhalingsstelsel
Belangrijkste functie =
- Gastransport naar plaats waar gasuitwisseling is
➢ Lucht van en naar longen
➢ Bevochtigen van lucht
➢ Verwarmen van lucht
➢ Filteren van omgevingslucht
- Gasuitwisseling t.h.v. alveolen
➢ Aanvoer O2
➢ Afvoer CO2
Andere functies
- Geluidsproductie
➢ Het feit dat we kunnen spreken en in- en uitademen
- Verplaatsen reukprikkels
➢ Moleculen worden waargenomen door zenuwen (N. olfactorius)
14.2. Onderdelen ademhalingsstelsel
Geleidingsgedeelte: transportgedeelte dat zorgt voor de geleiding van de lucht
- Neus
- Farynx = keel
- Larynx = strottenhoofd
- Trachea = luchtpijp
- Bronchi
- Terminale bronchioli = aftakking van de longtak
- = Luchtwegen: brengen de lucht tot bij de plaats van gasuitwisseling
➢ Bovenste luchtwegen: neus t.e.m. trachea
➢ Onderste luchtwegen: bronchi t.e.m. alveolen (longblaasjes)
Waar de problemen zich voordoen kan je horen door te ausculteren; vochtophopingen in de
longen
Respiratoir gedeelte: gedeelte voor de gasuitwisseling
- Respiratoire bronchioli
- Alveoli
- = Longen: zorgen voor uitwisseling van zuurstof en koolstofdioxide tussen alveolaire lucht en
longbloedvaten
1
,Verpleegkundig redeneren en handelen inleidend 3
15.3. Macroscopische opbouw ademhalingsstelsel
- Borstholte = thorax heeft vorm van brede kegel met
➢ Als wanden de ribbenkooi
➢ Als bodem het diafragma (spier onderaan ribben)
- Met in die holte
➢ Pariëtale en viscerale pleura
➢ Longen
➢ Mediastinum = tussenruimte tussen longen
✓ Hierin zitten het hart en belangrijke bloedvaten
15.3.1. Pleura
- Pleura visceralis = visceraal longvlies
➢ Aan long vast
- Pleura parietalis = parietaal borstvlies
➢ Aan thorax vast
- Pleuraholte
➢ Sereus vocht
➢ Geen lucht !
➢ Virtuele ruimte!!
- Pleura = sterk geïnnerveerd i.t.t. de longen zelf
- Pleuravocht zorgt ervoor dat beide longvliezen over elkaar kunnen bewegen en dat beide
onlosmakelijk met elkaar verbonden blijven
- Pleura visceralis en pleura parietalis:
➢ Daartussen zit een klein volume serieus vocht
➢ Pleura netjes over elkaar kunnen glijden
➢ Zorgt ervoor dat pleura aan elkaar blijven plakken
➢ Negatieve druk ontstaat van ongeveer 44 mmHg druk
Auto-ongeval -> breuk van ribben -> rib gaat voor deel door pleura parietalis => klaplong (er komt
omgevingslucht tussen de 2 pleura, want onderdruk valt weg => long kan niet meer uitgerokken
worden op het moment dat patiënt inademt => oplossing; negatieve druk creëren tussen 2 pleura en
beademing)
- Luchtdruk van buiten naar binnen brengen
- Als er een probleem optreedt thv pleura dan voelen we dat heel goed
- Innervatie van het longweefsel is veel minder erg
Pneumonie: longweefsel dat wordt aangevallen door bacteriën => ontsteking; cellen hopen op en
die proberen de ontstekingsbron weg te nemen
- Ettercollecties opgehoopt in longweefsel
- Je voelt uitstulping die ontstaat t.h.v. pleura
- Druk gaat pleura naar buiten duwen
15.3.2. Longen
- Rechterlong: 3 kwabben of lobi
- Linkerlong: 2 kwabben of lobi
Gevolg van het hart dat gericht ligt naar de linkerkant van de persoon
Top van het hart zorgt ervoor dat linkerlong slechts 2 kwabben heeft
- 4 zijden:
2
,Verpleegkundig redeneren en handelen inleidend 3
➢ Afgeronde top = apex
➢ Holle longbasis, rustend op diafragma
➢ Gebogen costaal oppervlak
➢ Mediastinaal oppervlak => incisura cardiaca t.h.v. de linkerlong
✓ Inkeping tussen de longen waarin we het hart tijdens een operatie kunnen
gaan lokaliseren
- Lichte en sponsachtige structuur door lucht en elasticiteit
- Je gaat regio per regio patiënt beluisteren met stethoscoop
- Je hoort geluid in longen t.h.v. rechter bovenkwab -> middelste kwab
- Onderste kwab ligt niet aan voorkant => beluisteren aan linker zijkant
- Bovenste linkerkwab beluisteren langs voorkant
- En onderste linkerkwab voor een deel op zijkant en voornamelijk op rechterzijkant
15.3.3. Mediastinum
- = De ruimte tussen beide longen in, ventraal begrensd door borstbeen en dorsaal door de
wervelkolom
- Bevat o.a. het hart, de luchtpijp, de slokdarm, de aorta en grote bloedvaten, zenuwen,
thymus en lymfeklieren
3
, Verpleegkundig redeneren en handelen inleidend 3
Figuur:
- Element tussen arcus aortae en wervel = slokdarm (boven pijl)
- Paars = longbloedvaten
4
Het ademhalingsstelsel
15. Het ademhalingsstelsel
Deel van lichaam dat ervoor zorgt dat we ergens een opening in het lichaam hebben
Zorgt ervoor dat we een aantal zaken in ons lichaam kunnen opnemen en afstaan
15.1. Functies ademhalingsstelsel
Belangrijkste functie =
- Gastransport naar plaats waar gasuitwisseling is
➢ Lucht van en naar longen
➢ Bevochtigen van lucht
➢ Verwarmen van lucht
➢ Filteren van omgevingslucht
- Gasuitwisseling t.h.v. alveolen
➢ Aanvoer O2
➢ Afvoer CO2
Andere functies
- Geluidsproductie
➢ Het feit dat we kunnen spreken en in- en uitademen
- Verplaatsen reukprikkels
➢ Moleculen worden waargenomen door zenuwen (N. olfactorius)
14.2. Onderdelen ademhalingsstelsel
Geleidingsgedeelte: transportgedeelte dat zorgt voor de geleiding van de lucht
- Neus
- Farynx = keel
- Larynx = strottenhoofd
- Trachea = luchtpijp
- Bronchi
- Terminale bronchioli = aftakking van de longtak
- = Luchtwegen: brengen de lucht tot bij de plaats van gasuitwisseling
➢ Bovenste luchtwegen: neus t.e.m. trachea
➢ Onderste luchtwegen: bronchi t.e.m. alveolen (longblaasjes)
Waar de problemen zich voordoen kan je horen door te ausculteren; vochtophopingen in de
longen
Respiratoir gedeelte: gedeelte voor de gasuitwisseling
- Respiratoire bronchioli
- Alveoli
- = Longen: zorgen voor uitwisseling van zuurstof en koolstofdioxide tussen alveolaire lucht en
longbloedvaten
1
,Verpleegkundig redeneren en handelen inleidend 3
15.3. Macroscopische opbouw ademhalingsstelsel
- Borstholte = thorax heeft vorm van brede kegel met
➢ Als wanden de ribbenkooi
➢ Als bodem het diafragma (spier onderaan ribben)
- Met in die holte
➢ Pariëtale en viscerale pleura
➢ Longen
➢ Mediastinum = tussenruimte tussen longen
✓ Hierin zitten het hart en belangrijke bloedvaten
15.3.1. Pleura
- Pleura visceralis = visceraal longvlies
➢ Aan long vast
- Pleura parietalis = parietaal borstvlies
➢ Aan thorax vast
- Pleuraholte
➢ Sereus vocht
➢ Geen lucht !
➢ Virtuele ruimte!!
- Pleura = sterk geïnnerveerd i.t.t. de longen zelf
- Pleuravocht zorgt ervoor dat beide longvliezen over elkaar kunnen bewegen en dat beide
onlosmakelijk met elkaar verbonden blijven
- Pleura visceralis en pleura parietalis:
➢ Daartussen zit een klein volume serieus vocht
➢ Pleura netjes over elkaar kunnen glijden
➢ Zorgt ervoor dat pleura aan elkaar blijven plakken
➢ Negatieve druk ontstaat van ongeveer 44 mmHg druk
Auto-ongeval -> breuk van ribben -> rib gaat voor deel door pleura parietalis => klaplong (er komt
omgevingslucht tussen de 2 pleura, want onderdruk valt weg => long kan niet meer uitgerokken
worden op het moment dat patiënt inademt => oplossing; negatieve druk creëren tussen 2 pleura en
beademing)
- Luchtdruk van buiten naar binnen brengen
- Als er een probleem optreedt thv pleura dan voelen we dat heel goed
- Innervatie van het longweefsel is veel minder erg
Pneumonie: longweefsel dat wordt aangevallen door bacteriën => ontsteking; cellen hopen op en
die proberen de ontstekingsbron weg te nemen
- Ettercollecties opgehoopt in longweefsel
- Je voelt uitstulping die ontstaat t.h.v. pleura
- Druk gaat pleura naar buiten duwen
15.3.2. Longen
- Rechterlong: 3 kwabben of lobi
- Linkerlong: 2 kwabben of lobi
Gevolg van het hart dat gericht ligt naar de linkerkant van de persoon
Top van het hart zorgt ervoor dat linkerlong slechts 2 kwabben heeft
- 4 zijden:
2
,Verpleegkundig redeneren en handelen inleidend 3
➢ Afgeronde top = apex
➢ Holle longbasis, rustend op diafragma
➢ Gebogen costaal oppervlak
➢ Mediastinaal oppervlak => incisura cardiaca t.h.v. de linkerlong
✓ Inkeping tussen de longen waarin we het hart tijdens een operatie kunnen
gaan lokaliseren
- Lichte en sponsachtige structuur door lucht en elasticiteit
- Je gaat regio per regio patiënt beluisteren met stethoscoop
- Je hoort geluid in longen t.h.v. rechter bovenkwab -> middelste kwab
- Onderste kwab ligt niet aan voorkant => beluisteren aan linker zijkant
- Bovenste linkerkwab beluisteren langs voorkant
- En onderste linkerkwab voor een deel op zijkant en voornamelijk op rechterzijkant
15.3.3. Mediastinum
- = De ruimte tussen beide longen in, ventraal begrensd door borstbeen en dorsaal door de
wervelkolom
- Bevat o.a. het hart, de luchtpijp, de slokdarm, de aorta en grote bloedvaten, zenuwen,
thymus en lymfeklieren
3
, Verpleegkundig redeneren en handelen inleidend 3
Figuur:
- Element tussen arcus aortae en wervel = slokdarm (boven pijl)
- Paars = longbloedvaten
4
