samenvatting door Kimia
SAMENVATTING LEO A
Inhoud
Doelstellingen ............................................................................................ 4
DEEL 1: Ontwikkelingsfactoren en growth mindset ................................................ 4
1. Nature, nurture en zelfbepaling .............................................................. 4
Doelstellingen ....................................................................................... 4
1.1. Nature of nurture .......................................................................... 4
1.2. Nature en nurture .......................................................................... 6
1.3. Zelfbepaling ................................................................................. 7
2. Mindset = geloof in het eigen kunnen ........................................................ 7
Doelstellingen ....................................................................................... 7
2.1. Intellectuele vaardigheden ............................................................... 8
2.2. Mindset theorie ............................................................................. 8
2.3. Mindset van leerlingen veranderen? ..................................................... 9
2.4. Mindset van de leraar? ................................................................... 10
3. Samenvatting .................................................................................... 10
DEEL 2: Het menselijk brein .......................................................................... 11
1. Anatomie en fysiologie ........................................................................ 11
Doelstellingen ...................................................................................... 11
1.1. Neuronen ................................................................................... 11
1.2. Hersenen ................................................................................... 13
1.3. Fysiologische behoeftes .................................................................. 16
2. Ontwikkeling en plasticiteit .................................................................. 17
Doelstellingen ...................................................................................... 17
2.1. Ontwikkeling ............................................................................... 18
2.2. Plasticiteit .................................................................................. 20
2.3. Samengevat ................................................................................ 21
DEEL 3: Wie is de adolescent? ........................................................................ 22
1. Lichamelijke en seksuele ontwikkeling ..................................................... 22
Doelstellingen ...................................................................................... 22
1.1. Lichamelijke ontwikkeling ............................................................... 22
1.2. Seksuele ontwikkeling .................................................................... 25
1.3. Reacties op lichamelijke veranderingen .............................................. 27
1.4. Acceleratieverschijnsel .................................................................. 28
1
,samenvatting door Kimia
2. Sociaal-emotionele en persoonlijkheidsontwikkeling ..................................... 29
Doelstellingen ...................................................................................... 29
2.1. Separatie en individuatie ................................................................ 29
2.2. Belang van de peergroup ................................................................ 34
2.3. Eerste romantische relatie .............................................................. 38
2.4. Egocentrisme .............................................................................. 39
2.5. Risicogedrag................................................................................ 40
2.6. Emoties ..................................................................................... 44
3. Morele ontwikkeling ............................................................................ 46
Doelstellingen ...................................................................................... 46
3.1. Theorie van Kohlberg ..................................................................... 46
3.2. Trolley-dilemma ........................................................................... 49
3.3. Ultimatum game........................................................................... 50
DEEL 4: Hoe leert de adolescent? .................................................................... 51
1. Wat is leren? ..................................................................................... 51
Doelstellingen ...................................................................................... 51
1.1. Intentioneel vs. niet-intentioneel leren ............................................... 51
1.2. Leren vs. presteren ....................................................................... 51
1.3. Leren gaat niet vanzelf .................................................................. 52
1.4. Belang van kennis ......................................................................... 53
1.5. Leren is contextgebonden ............................................................... 54
2. Onze cognitieve architectuur ................................................................. 55
Doelstellingen ...................................................................................... 55
2.1. Soorten geheugen ......................................................................... 55
2.2. Cognitieve belasting ...................................................................... 57
2.3. Beginner vs. expert ....................................................................... 59
3. Hoe onthoudt ons brein? ....................................................................... 61
Doelstellingen ...................................................................................... 61
3.1. Hermann Ebbinghaus – De vergeetcurve ............................................... 61
3.2. Edward Thorndike – The law of exercise .............................................. 61
3.3. Robert Björk – The new theory of disuse .............................................. 62
4. Hoe we leren vs. hoe we denken dat we leren ............................................ 62
Doelstellingen ...................................................................................... 62
5. Zes leerstrategieën die écht werken ........................................................ 65
Doelstellingen ...................................................................................... 65
5.1. Voorbeelden ............................................................................... 66
5.2. Elaboration (verwerking)................................................................. 68
2
,samenvatting door Kimia
5.3. Interleaving ................................................................................ 69
5.4. Retrieval practice ......................................................................... 70
5.5. Spaced practice ........................................................................... 71
5.6. Dual coding ................................................................................. 72
6. Executieve functies ............................................................................ 73
Doelstellingen ...................................................................................... 73
6.1. Inhibitie ..................................................................................... 74
6.2. Werkgeheugen ............................................................................. 75
6.3. Flexibiliteit ................................................................................. 75
6.4. Planning..................................................................................... 76
DEEL 5: Leerbereidheid aanwakkeren ............................................................... 77
Doelstellingen ........................................................................................ 77
1. Leermotivatie ................................................................................... 77
1.1. Intrinsieke en extrinsieke motivatie ................................................... 77
1.2. De zelfdeterminatietheorie: ABC van motivatie ..................................... 78
2. Interesse ......................................................................................... 80
2.1. Soorten...................................................................................... 80
2.2. Ontwikkeling en beïnvloeding ........................................................... 80
3. Doelmatigheidsbeleving ....................................................................... 82
3.1. Invloed op gedrag ......................................................................... 83
3.2. Ontwikkeling ............................................................................... 83
3
, samenvatting door Kimia
Doelstellingen
Je kan
- de ontwikkelingsfactoren uitleggen en hun aandeel in ontwikkeling toelichten;
- de werking van het adolescentenbrein omschrijven;
- adolescentengedrag verklaren vanuit ontwikkelingspsychologische en
neuropedagogische invalshoek;
- de ontwikkeling van de adolescent toelichten en dit voor de verschillende
ontwikkelingsgebieden;
- uitleggen wanneer leren (niet) effectief is en verklaren vanuit neuropedagogische
invalshoek;
- inzicht in het eigen leerprofiel ontwikkelen;
- uitleggen welke factoren belangrijk zijn om leerbereidheid bij leerlingen te
stimuleren;
- onder begeleiding het eigen interpretatiekader in vraag te stellen;
- een onderzoeksgerichte houding hanteren.
DEEL 1: Ontwikkelingsfactoren en growth mindset
Hoe worden we als mens gevormd? Wordt alles bepaald door onze genen of heeft
onze omgeving een belangrijke invloed op onze ontwikkeling?
Growth mindset = dynamische visie op ontwikkeling = groei is mogelijk
1. Nature, nurture en zelfbepaling
Doelstellingen
Je kan…
> de ontwikkeling van de mens vanuit het nature-nurturedebat beargumenteren
> het nature-nurturedebat op een kritische wijze analyseren
1.1. Nature of nurture
→ Overgeërfde fietsgenen of intensieve training?
4
SAMENVATTING LEO A
Inhoud
Doelstellingen ............................................................................................ 4
DEEL 1: Ontwikkelingsfactoren en growth mindset ................................................ 4
1. Nature, nurture en zelfbepaling .............................................................. 4
Doelstellingen ....................................................................................... 4
1.1. Nature of nurture .......................................................................... 4
1.2. Nature en nurture .......................................................................... 6
1.3. Zelfbepaling ................................................................................. 7
2. Mindset = geloof in het eigen kunnen ........................................................ 7
Doelstellingen ....................................................................................... 7
2.1. Intellectuele vaardigheden ............................................................... 8
2.2. Mindset theorie ............................................................................. 8
2.3. Mindset van leerlingen veranderen? ..................................................... 9
2.4. Mindset van de leraar? ................................................................... 10
3. Samenvatting .................................................................................... 10
DEEL 2: Het menselijk brein .......................................................................... 11
1. Anatomie en fysiologie ........................................................................ 11
Doelstellingen ...................................................................................... 11
1.1. Neuronen ................................................................................... 11
1.2. Hersenen ................................................................................... 13
1.3. Fysiologische behoeftes .................................................................. 16
2. Ontwikkeling en plasticiteit .................................................................. 17
Doelstellingen ...................................................................................... 17
2.1. Ontwikkeling ............................................................................... 18
2.2. Plasticiteit .................................................................................. 20
2.3. Samengevat ................................................................................ 21
DEEL 3: Wie is de adolescent? ........................................................................ 22
1. Lichamelijke en seksuele ontwikkeling ..................................................... 22
Doelstellingen ...................................................................................... 22
1.1. Lichamelijke ontwikkeling ............................................................... 22
1.2. Seksuele ontwikkeling .................................................................... 25
1.3. Reacties op lichamelijke veranderingen .............................................. 27
1.4. Acceleratieverschijnsel .................................................................. 28
1
,samenvatting door Kimia
2. Sociaal-emotionele en persoonlijkheidsontwikkeling ..................................... 29
Doelstellingen ...................................................................................... 29
2.1. Separatie en individuatie ................................................................ 29
2.2. Belang van de peergroup ................................................................ 34
2.3. Eerste romantische relatie .............................................................. 38
2.4. Egocentrisme .............................................................................. 39
2.5. Risicogedrag................................................................................ 40
2.6. Emoties ..................................................................................... 44
3. Morele ontwikkeling ............................................................................ 46
Doelstellingen ...................................................................................... 46
3.1. Theorie van Kohlberg ..................................................................... 46
3.2. Trolley-dilemma ........................................................................... 49
3.3. Ultimatum game........................................................................... 50
DEEL 4: Hoe leert de adolescent? .................................................................... 51
1. Wat is leren? ..................................................................................... 51
Doelstellingen ...................................................................................... 51
1.1. Intentioneel vs. niet-intentioneel leren ............................................... 51
1.2. Leren vs. presteren ....................................................................... 51
1.3. Leren gaat niet vanzelf .................................................................. 52
1.4. Belang van kennis ......................................................................... 53
1.5. Leren is contextgebonden ............................................................... 54
2. Onze cognitieve architectuur ................................................................. 55
Doelstellingen ...................................................................................... 55
2.1. Soorten geheugen ......................................................................... 55
2.2. Cognitieve belasting ...................................................................... 57
2.3. Beginner vs. expert ....................................................................... 59
3. Hoe onthoudt ons brein? ....................................................................... 61
Doelstellingen ...................................................................................... 61
3.1. Hermann Ebbinghaus – De vergeetcurve ............................................... 61
3.2. Edward Thorndike – The law of exercise .............................................. 61
3.3. Robert Björk – The new theory of disuse .............................................. 62
4. Hoe we leren vs. hoe we denken dat we leren ............................................ 62
Doelstellingen ...................................................................................... 62
5. Zes leerstrategieën die écht werken ........................................................ 65
Doelstellingen ...................................................................................... 65
5.1. Voorbeelden ............................................................................... 66
5.2. Elaboration (verwerking)................................................................. 68
2
,samenvatting door Kimia
5.3. Interleaving ................................................................................ 69
5.4. Retrieval practice ......................................................................... 70
5.5. Spaced practice ........................................................................... 71
5.6. Dual coding ................................................................................. 72
6. Executieve functies ............................................................................ 73
Doelstellingen ...................................................................................... 73
6.1. Inhibitie ..................................................................................... 74
6.2. Werkgeheugen ............................................................................. 75
6.3. Flexibiliteit ................................................................................. 75
6.4. Planning..................................................................................... 76
DEEL 5: Leerbereidheid aanwakkeren ............................................................... 77
Doelstellingen ........................................................................................ 77
1. Leermotivatie ................................................................................... 77
1.1. Intrinsieke en extrinsieke motivatie ................................................... 77
1.2. De zelfdeterminatietheorie: ABC van motivatie ..................................... 78
2. Interesse ......................................................................................... 80
2.1. Soorten...................................................................................... 80
2.2. Ontwikkeling en beïnvloeding ........................................................... 80
3. Doelmatigheidsbeleving ....................................................................... 82
3.1. Invloed op gedrag ......................................................................... 83
3.2. Ontwikkeling ............................................................................... 83
3
, samenvatting door Kimia
Doelstellingen
Je kan
- de ontwikkelingsfactoren uitleggen en hun aandeel in ontwikkeling toelichten;
- de werking van het adolescentenbrein omschrijven;
- adolescentengedrag verklaren vanuit ontwikkelingspsychologische en
neuropedagogische invalshoek;
- de ontwikkeling van de adolescent toelichten en dit voor de verschillende
ontwikkelingsgebieden;
- uitleggen wanneer leren (niet) effectief is en verklaren vanuit neuropedagogische
invalshoek;
- inzicht in het eigen leerprofiel ontwikkelen;
- uitleggen welke factoren belangrijk zijn om leerbereidheid bij leerlingen te
stimuleren;
- onder begeleiding het eigen interpretatiekader in vraag te stellen;
- een onderzoeksgerichte houding hanteren.
DEEL 1: Ontwikkelingsfactoren en growth mindset
Hoe worden we als mens gevormd? Wordt alles bepaald door onze genen of heeft
onze omgeving een belangrijke invloed op onze ontwikkeling?
Growth mindset = dynamische visie op ontwikkeling = groei is mogelijk
1. Nature, nurture en zelfbepaling
Doelstellingen
Je kan…
> de ontwikkeling van de mens vanuit het nature-nurturedebat beargumenteren
> het nature-nurturedebat op een kritische wijze analyseren
1.1. Nature of nurture
→ Overgeërfde fietsgenen of intensieve training?
4
