INDIRECTE RESTAURATIEVE PROCEDURES
SAMENVATTING
1 INLEIDING
Behandeling
- Gebaseerd op
• Wens patiënt
o Esthetiek
o Verstoorde functie (weinig kauwcomfort)
• Voorkomen problemen of schade
Tandweefselverlies
- Oorzaak
• Cariës, trauma, slijtage, iatrogene schade (TA)
- Oplossing
• Directe restauraties
o Heeft voorkeur
o Voordeel
§ Minimaal invasief
§ Goedkoop
§ Direct en snel
o Nadeel
§ Duurzaamheid mn indien weinig tandweefsel overblijft
§ Niet ideale esthetiek
• Partiele invasieve kronen (PAK)
o Bv. inlays, onlays, veneers of facings
§ Inlay
o = Restauratie zonder overkappen of vervanging cuspiden
· Geleiding bij beweging door eigen cuspiden
· Centrische positie van occlusale contacten
§ Onlay of overlay
o Overkapt de knobbels
· Houdt knobbels bijeen bij endodontisch behandelde of verzwakte
tanden
o Materiaal
§ Porselein, metaal of composiet
o Voordeel
§ Mooiere anatomie
§ Knobbeloverkapping
§ Porselein is esthetischer en duurzamer dan composiet
o Nadeel
§ Duur (TT)
§ Meer weefselverlies door niet-retentieve caviteiten
§ Meerdere zittijden
1
, • (Solitaire) kroon
o Voorwaarde
§ Wortel van goede kwaliteit
§ Goede endodontische restauratie (dus niet op vitale tanden)
o Materiaal
§ Metaal
o Kan men dunner uitwerken dan keramiek
§ Metaal + opbakporselein (VMK=vitaal metaal keramiek)
§ Keramische basis + porselein (VKK)
§ Volledig keramisch (monolithisch)
o Nu veel gebruikt
o Voordeel
§ Volledig omvattend " (esthetisch) duurzaam
o Nadeel
§ Duur (TT)
§ Veel weefselverlies
§ Meerdere zittijden
§ Esthetiek afh van materiaal
Tandverlies
- Oorzaak
• M3, abces, parodontale schade, wortelfractuur
- Gevolg
• Migratie van tanden (mn naar M)
• Afwijkende kaakrelaties
• Kaakresorptie
o 4x meer in OK
• Achteruitgang mentale gezondheid
o Bv. precipitatie β-amyloid bij parodontitis " alzheimer
o Bv. zachter voedsel " minder vitaminen " malnutritie
o Bv. verlies proprioceptie " minder pyramidale cellen in hippocampus
• Van prothese
o Minder smaak
o Evt moeite met eten
o Hogere parodontale belasting
§ Meer plaqueaccumulatie
o Minder bij frame dan KH
- Edentaten
• Komt minder vaak voor
o Maar aantal ouderen neemt wel toe " dus geen afname in absolute totaal
aantal edentaten
- Oplossing
• Uitneembare partiële prothese
o Mogelijkheden
§ Frameprothese
§ Frameprothese + restauratie
§ Frameprothese + restauratie + attachement
o Attachementen voor esthetiek
o Nadelen
§ Meer risico op verlies restdentitie
§ Minder smaak
§ Niet comfortabel
§ Verlies deel van orale levenskwaliteit
2
, • Overkappingsprothese
o Mn in OK
o Voordelen bij behouden tandwortels
§ Minder kaakresorptie
§ Behoud proprioceptie
§ Gunstigere fysiologische belasting
§ Meer gevoel met prothese
§ Meer stabiliteit en acceptie t.o.v. VP
o Problemen
§ Cariës
§ Parodontale aandoeningen
• Vast herstel
o Conventionele brug (1)
§ Materiaal
o Metaal
o Metaal + opbakporselein
o Verstevigd keramiek + porselein
§ Voordeel
o Snel
o Esthetisch
§ Nadeel
o Beschadiging buurtanden door omslijping
o Succes afh van pijlerelementen
o Reinigbaarheid
o Solitair ip of ip-gedragen brug
§ Voordeel
o Geen buurtanden omslijpen
§ Nadeel
o Langere tijd voor inheling
o Niet altijd esthetisch
o Cantilever brug of vrij-eindigende brug (2)
o Adhesiefbrug (3)
§ Materiaal
o Metaal + opbakporselein
o Glasvezel + KH tand
o ZrO2 + opbakporselein
§ Voordeel
o Minimale preparatie buurtanden
§ Nadeel
o Duurzaamheid afh van adhesief vermogen
o Metaal kan doorschemeren
o Reinigbaarheid
VP OD op tanden OD op impl PP Vaste restauratie
Esthetiek + +/- < VP < VP +
Kauwcomfort +/- >VP >VP + +
Spraak ‘’ ‘’ ‘’ ‘’ ‘’
Financieel + <VP <<VP +/- -
3
, 1 2 3
Overkappingsprothese (O.P) op tanden of implantaten
Verlies zachte/harde weefsels
- Oplossing
• Io maxillo-faciale prothese (1)
o = Obturator
o = Klos-prothese
• Gingiva epithese (2)
o Veel plaqueretentie!
o Bevordert spraak
1 2
2 MATERIALEN
Algemeen
- Vroeger VKK (volledig keramische kroon)
- Nu partieel opgebakken restauraties
• Met zirconium en opbakporselein/keramiek
Materiaaleigenschappen
- Mechanische sterkte
• = Hoeveelheid kracht er kan worden aangebracht tot breuk
- Elasticiteitsmodulus (MOE)
4
SAMENVATTING
1 INLEIDING
Behandeling
- Gebaseerd op
• Wens patiënt
o Esthetiek
o Verstoorde functie (weinig kauwcomfort)
• Voorkomen problemen of schade
Tandweefselverlies
- Oorzaak
• Cariës, trauma, slijtage, iatrogene schade (TA)
- Oplossing
• Directe restauraties
o Heeft voorkeur
o Voordeel
§ Minimaal invasief
§ Goedkoop
§ Direct en snel
o Nadeel
§ Duurzaamheid mn indien weinig tandweefsel overblijft
§ Niet ideale esthetiek
• Partiele invasieve kronen (PAK)
o Bv. inlays, onlays, veneers of facings
§ Inlay
o = Restauratie zonder overkappen of vervanging cuspiden
· Geleiding bij beweging door eigen cuspiden
· Centrische positie van occlusale contacten
§ Onlay of overlay
o Overkapt de knobbels
· Houdt knobbels bijeen bij endodontisch behandelde of verzwakte
tanden
o Materiaal
§ Porselein, metaal of composiet
o Voordeel
§ Mooiere anatomie
§ Knobbeloverkapping
§ Porselein is esthetischer en duurzamer dan composiet
o Nadeel
§ Duur (TT)
§ Meer weefselverlies door niet-retentieve caviteiten
§ Meerdere zittijden
1
, • (Solitaire) kroon
o Voorwaarde
§ Wortel van goede kwaliteit
§ Goede endodontische restauratie (dus niet op vitale tanden)
o Materiaal
§ Metaal
o Kan men dunner uitwerken dan keramiek
§ Metaal + opbakporselein (VMK=vitaal metaal keramiek)
§ Keramische basis + porselein (VKK)
§ Volledig keramisch (monolithisch)
o Nu veel gebruikt
o Voordeel
§ Volledig omvattend " (esthetisch) duurzaam
o Nadeel
§ Duur (TT)
§ Veel weefselverlies
§ Meerdere zittijden
§ Esthetiek afh van materiaal
Tandverlies
- Oorzaak
• M3, abces, parodontale schade, wortelfractuur
- Gevolg
• Migratie van tanden (mn naar M)
• Afwijkende kaakrelaties
• Kaakresorptie
o 4x meer in OK
• Achteruitgang mentale gezondheid
o Bv. precipitatie β-amyloid bij parodontitis " alzheimer
o Bv. zachter voedsel " minder vitaminen " malnutritie
o Bv. verlies proprioceptie " minder pyramidale cellen in hippocampus
• Van prothese
o Minder smaak
o Evt moeite met eten
o Hogere parodontale belasting
§ Meer plaqueaccumulatie
o Minder bij frame dan KH
- Edentaten
• Komt minder vaak voor
o Maar aantal ouderen neemt wel toe " dus geen afname in absolute totaal
aantal edentaten
- Oplossing
• Uitneembare partiële prothese
o Mogelijkheden
§ Frameprothese
§ Frameprothese + restauratie
§ Frameprothese + restauratie + attachement
o Attachementen voor esthetiek
o Nadelen
§ Meer risico op verlies restdentitie
§ Minder smaak
§ Niet comfortabel
§ Verlies deel van orale levenskwaliteit
2
, • Overkappingsprothese
o Mn in OK
o Voordelen bij behouden tandwortels
§ Minder kaakresorptie
§ Behoud proprioceptie
§ Gunstigere fysiologische belasting
§ Meer gevoel met prothese
§ Meer stabiliteit en acceptie t.o.v. VP
o Problemen
§ Cariës
§ Parodontale aandoeningen
• Vast herstel
o Conventionele brug (1)
§ Materiaal
o Metaal
o Metaal + opbakporselein
o Verstevigd keramiek + porselein
§ Voordeel
o Snel
o Esthetisch
§ Nadeel
o Beschadiging buurtanden door omslijping
o Succes afh van pijlerelementen
o Reinigbaarheid
o Solitair ip of ip-gedragen brug
§ Voordeel
o Geen buurtanden omslijpen
§ Nadeel
o Langere tijd voor inheling
o Niet altijd esthetisch
o Cantilever brug of vrij-eindigende brug (2)
o Adhesiefbrug (3)
§ Materiaal
o Metaal + opbakporselein
o Glasvezel + KH tand
o ZrO2 + opbakporselein
§ Voordeel
o Minimale preparatie buurtanden
§ Nadeel
o Duurzaamheid afh van adhesief vermogen
o Metaal kan doorschemeren
o Reinigbaarheid
VP OD op tanden OD op impl PP Vaste restauratie
Esthetiek + +/- < VP < VP +
Kauwcomfort +/- >VP >VP + +
Spraak ‘’ ‘’ ‘’ ‘’ ‘’
Financieel + <VP <<VP +/- -
3
, 1 2 3
Overkappingsprothese (O.P) op tanden of implantaten
Verlies zachte/harde weefsels
- Oplossing
• Io maxillo-faciale prothese (1)
o = Obturator
o = Klos-prothese
• Gingiva epithese (2)
o Veel plaqueretentie!
o Bevordert spraak
1 2
2 MATERIALEN
Algemeen
- Vroeger VKK (volledig keramische kroon)
- Nu partieel opgebakken restauraties
• Met zirconium en opbakporselein/keramiek
Materiaaleigenschappen
- Mechanische sterkte
• = Hoeveelheid kracht er kan worden aangebracht tot breuk
- Elasticiteitsmodulus (MOE)
4
