Wereldoriëntatie: periode 1
Hoofdstuk 1: wij hebben een verleden
1. Prehistorie: … - 3500 v.Chr.
Ontstaan van de Dinosauriërs Eerste mensen 3500 v.Chr.
aarde
Ontstaan van de aarde
Ongeveer 14 miljard jaar geleden
➔ oerknal: één oerster spatte uiteen
o sterren ontstaan (zon)
➔ gassen en deeltjes slingderen rond de zon
o dit materiaal vormde ca. 4,6 miljard jaar geleden een gloeiende bol, de aarde
➔ aarde koelt af in waterdamp
o viel neer als regen
▪ zo ontstonden er meren, zeeën, oceanen
➔ eerste leven in het water ontstond
dinosauriërs leefden in onze streken en zijn uitgestorven
150 miljoen jaar geleden
➔ leefden in onze streken
➔ uitgestorven: 65 miljoen jaar geleden: meteoriet botste tegen de aarde
o veel stof door de botsing, dus zon werd jarenlang verduisterd
▪ temperatuur daalde
de eerste mensen
40 miljoen jaar geleden
5 mensensoorten:
0. zoogdieren Afrikaans regenwoud
1. Australopithecus
2. Homo habilis
3. Homo erectus
4. Homo neanderthalensis
5. Homo sapiens
1
,De eerste mensen zwierven rond als jagers en voedselverzamelaars. Ze maakten werktuigen.
Ook aten ze vlees en planten.
Van zwerver naar boer
12 000 jaar geleden
➔ Zwierven rond in familieverband
o Op zoek naar wortels en vruchten
o Sliepen in tenten of grotten
➔ Belangrijk in de koude ijstijden was de macht over het vuur (dit maakte ze zelf)
➔ Aarde warmt op – vruchtbare gebieden naast rivieren
o Leeren hoe ze konden oogsten (graan) en kweekte dieren en bouwde hutten
➔ De zwerver werd een boer
Vuur maken
➔ Ze verbeterden hun techniek constant (om vlammetje te maken en vuur brandend te
houden)
➔ Gebruiken wrijving van verschillende materialen
Wat deden ze met een dood rendier:
1. Gewei: werktuigen, wapens
2. Haar: bindmateriaal, kussens
3. Beenderen: wapens, naalden
4. Pezen: bindmateriaal
5. Maaginhoud: voedsel
6. Vet: olielampen
7. Blaas: waterzak
8. Vlees: voedsel
9. Huid: kledij, tentzeil
10. Schouderblad: wapens, werktuigen
Boeren in ons land:
5500 v.Chr.
➔ De vroegste boeren in onze regio leefden in Haspengouw
Silex = vuursteen voor wapens, werktuigen
2. Oudheid: ca. 3500 v.Chr. - 500
Egypte
2
,De Nijl in het oude Egypte bepaalde het werk
12 000 jaar geleden
➔ Mensen vestigden zich op gunstige plaatsen langs rivieren
o Overstroomden jaarlijks
▪ Zaaiden graan in het vruchtbare slib van de Nijl
o Bodem werd bewerkt met sikkels en ploegen
➔ Verbouwden graan en weefden vlas tot kleding
➔ Boeren hielden ook vee
➔ Bakken potten met klei en bouwden hutten en huizen
➔ Juli-oktober: Nijl stroomt over, werken voor de farao
➔ November- maart: Nijl is gezakt, zaaitijd
➔ April-juni: droge tijd, bevloeiiding-en oogsttijd
Begrippen
• Farao = koning van Egypte met alle macht en sterk leger (hoofd van het land)
• Hiërogliefen = Egyptische schrift
• Mummie = Lichaam dat na de dood gemummificeerd is om het te behouden
• Sarcofaaf = kist waarin de mummies bewaard worden.
3500 v.Chr.
➔ Uitvinding van het schrift
o Schrift werd gebruikt door het bestuur van de staat
➔ inwoners moesten belastingen betalen voor het leger (belastingen)
Griekenland
2de eeuw
➔ hoogtepunt Romeinse rijk
o goede bestuurders, bouwmeesters
o veroverden alle landen rond Middellandse
zee
In een paar eeuwen tijd bouwden ze een reusachtig rijk.
Ze veroverden ook de Griekse wereld.
800 v.Chr.
➔ dorpen groeien uit tot steden
o handel drijven met verre steden
▪ verspreiding griekse cultuur rond Middellandse zee
➔ leggen in veroverde landen wegen aan
begrippen
• acropolis = een stadsburcht die op het hoogste ount van de stad staat
• heerbaan = langeafstands verbindingsweg
• Belgica = Romeinse provincie
• Colosseum = een amfitheater waar vroeger gladiatiorengevechten plaatsnamen
3
, • Circus Maximus = groot stadium in het centrum van Rome, waar vooral wagenrennen
plaatsnamen
• Gladiatorengevecht = gevechten die dienen als volksvermaak
• Amfitheater = een ovaal open gebouw dat gebruikt werd voor gladiatorengevechten,
jachtpartijen en gevechten met wilde dieren
Problemen in het Oude Rome en nu
➔ Problemen in het Oude Rome = wonen heel veel mensen
➔ Problemen nu = afval, verkeersopstoppingen, werkloosheid en dakloosheid
Figuren in de Romeinde oudheid
Julius Caesar: 100 v.Chr. – 44 v.Chr. Ambiorix: 1ste eeuw v.Chr.
3. Middeleeuwen: ca. 500 – ca. 1500
Einde Romeinse Rijk
Rond 500: Romeinse rijk valt uiteen door Germaanse invallen
➔ Start van de Middeleeuwen
Noormannen (tussen 500 en 1000)
➔ Noormannen plunderden
o De onveiligheid nam toe
▪ De steden en wegen raakten in verval
➔ Beschermen tegen de plunderaars
o Burchten plaatsen
o Abdijen versterken
➔ Noormannenschip: zie afbeelding hiernaast
Abdijen en de Kerk
Christelijke godsdienst en de Kerk spelen een belangrijke rol in deze periode
4
Hoofdstuk 1: wij hebben een verleden
1. Prehistorie: … - 3500 v.Chr.
Ontstaan van de Dinosauriërs Eerste mensen 3500 v.Chr.
aarde
Ontstaan van de aarde
Ongeveer 14 miljard jaar geleden
➔ oerknal: één oerster spatte uiteen
o sterren ontstaan (zon)
➔ gassen en deeltjes slingderen rond de zon
o dit materiaal vormde ca. 4,6 miljard jaar geleden een gloeiende bol, de aarde
➔ aarde koelt af in waterdamp
o viel neer als regen
▪ zo ontstonden er meren, zeeën, oceanen
➔ eerste leven in het water ontstond
dinosauriërs leefden in onze streken en zijn uitgestorven
150 miljoen jaar geleden
➔ leefden in onze streken
➔ uitgestorven: 65 miljoen jaar geleden: meteoriet botste tegen de aarde
o veel stof door de botsing, dus zon werd jarenlang verduisterd
▪ temperatuur daalde
de eerste mensen
40 miljoen jaar geleden
5 mensensoorten:
0. zoogdieren Afrikaans regenwoud
1. Australopithecus
2. Homo habilis
3. Homo erectus
4. Homo neanderthalensis
5. Homo sapiens
1
,De eerste mensen zwierven rond als jagers en voedselverzamelaars. Ze maakten werktuigen.
Ook aten ze vlees en planten.
Van zwerver naar boer
12 000 jaar geleden
➔ Zwierven rond in familieverband
o Op zoek naar wortels en vruchten
o Sliepen in tenten of grotten
➔ Belangrijk in de koude ijstijden was de macht over het vuur (dit maakte ze zelf)
➔ Aarde warmt op – vruchtbare gebieden naast rivieren
o Leeren hoe ze konden oogsten (graan) en kweekte dieren en bouwde hutten
➔ De zwerver werd een boer
Vuur maken
➔ Ze verbeterden hun techniek constant (om vlammetje te maken en vuur brandend te
houden)
➔ Gebruiken wrijving van verschillende materialen
Wat deden ze met een dood rendier:
1. Gewei: werktuigen, wapens
2. Haar: bindmateriaal, kussens
3. Beenderen: wapens, naalden
4. Pezen: bindmateriaal
5. Maaginhoud: voedsel
6. Vet: olielampen
7. Blaas: waterzak
8. Vlees: voedsel
9. Huid: kledij, tentzeil
10. Schouderblad: wapens, werktuigen
Boeren in ons land:
5500 v.Chr.
➔ De vroegste boeren in onze regio leefden in Haspengouw
Silex = vuursteen voor wapens, werktuigen
2. Oudheid: ca. 3500 v.Chr. - 500
Egypte
2
,De Nijl in het oude Egypte bepaalde het werk
12 000 jaar geleden
➔ Mensen vestigden zich op gunstige plaatsen langs rivieren
o Overstroomden jaarlijks
▪ Zaaiden graan in het vruchtbare slib van de Nijl
o Bodem werd bewerkt met sikkels en ploegen
➔ Verbouwden graan en weefden vlas tot kleding
➔ Boeren hielden ook vee
➔ Bakken potten met klei en bouwden hutten en huizen
➔ Juli-oktober: Nijl stroomt over, werken voor de farao
➔ November- maart: Nijl is gezakt, zaaitijd
➔ April-juni: droge tijd, bevloeiiding-en oogsttijd
Begrippen
• Farao = koning van Egypte met alle macht en sterk leger (hoofd van het land)
• Hiërogliefen = Egyptische schrift
• Mummie = Lichaam dat na de dood gemummificeerd is om het te behouden
• Sarcofaaf = kist waarin de mummies bewaard worden.
3500 v.Chr.
➔ Uitvinding van het schrift
o Schrift werd gebruikt door het bestuur van de staat
➔ inwoners moesten belastingen betalen voor het leger (belastingen)
Griekenland
2de eeuw
➔ hoogtepunt Romeinse rijk
o goede bestuurders, bouwmeesters
o veroverden alle landen rond Middellandse
zee
In een paar eeuwen tijd bouwden ze een reusachtig rijk.
Ze veroverden ook de Griekse wereld.
800 v.Chr.
➔ dorpen groeien uit tot steden
o handel drijven met verre steden
▪ verspreiding griekse cultuur rond Middellandse zee
➔ leggen in veroverde landen wegen aan
begrippen
• acropolis = een stadsburcht die op het hoogste ount van de stad staat
• heerbaan = langeafstands verbindingsweg
• Belgica = Romeinse provincie
• Colosseum = een amfitheater waar vroeger gladiatiorengevechten plaatsnamen
3
, • Circus Maximus = groot stadium in het centrum van Rome, waar vooral wagenrennen
plaatsnamen
• Gladiatorengevecht = gevechten die dienen als volksvermaak
• Amfitheater = een ovaal open gebouw dat gebruikt werd voor gladiatorengevechten,
jachtpartijen en gevechten met wilde dieren
Problemen in het Oude Rome en nu
➔ Problemen in het Oude Rome = wonen heel veel mensen
➔ Problemen nu = afval, verkeersopstoppingen, werkloosheid en dakloosheid
Figuren in de Romeinde oudheid
Julius Caesar: 100 v.Chr. – 44 v.Chr. Ambiorix: 1ste eeuw v.Chr.
3. Middeleeuwen: ca. 500 – ca. 1500
Einde Romeinse Rijk
Rond 500: Romeinse rijk valt uiteen door Germaanse invallen
➔ Start van de Middeleeuwen
Noormannen (tussen 500 en 1000)
➔ Noormannen plunderden
o De onveiligheid nam toe
▪ De steden en wegen raakten in verval
➔ Beschermen tegen de plunderaars
o Burchten plaatsen
o Abdijen versterken
➔ Noormannenschip: zie afbeelding hiernaast
Abdijen en de Kerk
Christelijke godsdienst en de Kerk spelen een belangrijke rol in deze periode
4
