Anesthesie
Terminologie
- Anesthesie
o An: zonder
o Aisthesis: gevoel
o → Geen pijngevoel
- Narcose
o Narkoun: buiten bewustzijn
o → Bewusteloos
- Pas sinds 1846 met ether
Proces
1: tranquilisatie
- Kalmering
- Bewust van omgeving maar onverschillig + onwillig om te bewegen
2: sedatie
- Minimaal of niet bewust van omgeving + slaperig
- ➔Patiënt kan we lwakker gemaakt worden met prikkel
3: hypnose
- Slaapachtige toestand
- Patiënt kan gewekt worden bij voldoende stimulatie
4: narcose
- Slaapachtige toestand
- Patiënt kan niet gemakkelijk gewekt worden
1
,5: algemene anesthesie
- Gecontroleerde, omkeerbare toestand van
o Bewusteloosheid
o Immobiliteit
o Spierrelaxatie
o Algeheel gevoelsverlies
- Patiënt kan niet wakker gemaakt worden, zelfs niet met een zeer pijnlijke prikkel
→pathologische slaap
Soorten
- Mono anesthesie
o 1 product
- Gebalanceerde anesthesie
o Verschillende producten
- Lokale
o Klein deel van het lichaam → bv biopt nemen
Pre anesthetische periode
Inleiding
- Periode welke voorafgaat aan de inductie van de anesthesie
- Communicatie cliënt
- Evaluatie patient
- Verzorging patient
- Klaarzetten materiaal
- Toedienen premedicatie
Communicatie
Vragen pre OP
- Uitleg verloop procedure (anesthesie + chirurgie) + risico’s
- Wanneer mag het dier gebracht worden?
- Waar mag de eigenaar bij zijn?
- Prijs
Richtlijnen pre OP
Uitvasten waarom
- Kans op braken, regurgiteren
o Irritatie slokdarm
o Verslikkingspneumonie
o Ademhalingsstilstand
- Druk op middenrif en borstorganen
Hoelang uitvasten
- Hond, kat → 8-12u
- Paard → 8-12u
- Rundvee → 24-48u
- Jonge dieren, knaagdieren, vogels → max 4u
Hoelang zonder water
- Hond, kat → 2-4u
- Paard → 0-2u
- Rundvee → 8-12u
Uitlaten
Ontwormen en ontvlooien (hond + kat)
- 1 week op voorhand
2
,Opname
- Controle gegevens (eigenaar/patiënt/procedure)
- Controle uitvasten
- Afspraken wanneer en hoe
- Informeren over verloop van operatie en ophalen dier
- Extra controle: waar te bereiken bij nood
Pre anesthesisch onderzoek
Evaluatie van de patiënt
- Meten is weten
- Objectieve gegevens
- Toekennen status patiënt
- Selectie anethesieprotocol
Wanneer
- Enkele dagen voor operatie
- Dag van de operatie
Patiënt geschiedenis
Signalement
- Dier, ras, leeftijd, geslacht, reproductiestatus, gewicht
Recente ziekten
- Voorbije 24 u ziekte?
- Wanneer en wat laatste keer
- Iets abnormaal waargenomen?
Medicatie
- Welke en wanneer
Allergische reacties
- Op wat?
Preventieve zorg
- Vaccins
Fysiologisch onderzoek: onderzoeken op:
- Aandoeningen → complicaties tijdens anesthesie
- Fysische factoren → welk geslacht
- Voedingstoestand → cachecie, obesitas
Diagnostische testen
- Verzamelen monsters urine, bloed
- Uitvoeren testen
- Opsturen stalen naar labo
- Geen richtlijnen voor welke testen
Classificatie patiënt
- Systeem ASA
- Klasse 1-2 → veilig
- Klasse 3 → aangepast protocol
- Afwegen anesthesie risico tov overlevingsrisico
3
, Keuze van anesthesieprotocol
- Antwoord op
o Lokale of algemene
o Injectie of inhalatie
o Welke producten
o Welke toedieningswijze
Dierenarts
- Risicostatus
- Betrouwbaarheid materiaal
- Vertrouwdheid DA
- Aard procedure
- Specifieke omstandigheden patient
- Prijs
- Snelheid
Toedienen premedicatie
- Toedienen van farmaca voor de algemene anesthesie
Waarom
- Om de patient te kalmeren —> sedatie
- Om neveneffecten te verminderen —> stabilisatie van autonome ZS
- Minder pijn en ongemak —> an algesie
- Spierrelaxatie
- Om een vlotte algemene anesthesie te bekomen
Wanneer
- 15-20 min
Hoe
- Gewoonlijk IM of IV
- Zelden PO
Welke
- Parasympatihicolytica —> stabilisatie PS
- Sedativa —> sedatie
- Opoiden of analg narcotica —> analgesie
- —> 1 of combinatie —> gebalenceerde anesthesie
Parasympathicolytica
Acetylcholine
- Neurotransmittor THV-nicotine en muscarnine
- Autonoom ZS —> + bij chirurgie en algemene anestetica
- Parasympatisch effect
Atropine
- Blokt enkel muscarine
- Parasympaticolytisch = sympatisch effect
4
Terminologie
- Anesthesie
o An: zonder
o Aisthesis: gevoel
o → Geen pijngevoel
- Narcose
o Narkoun: buiten bewustzijn
o → Bewusteloos
- Pas sinds 1846 met ether
Proces
1: tranquilisatie
- Kalmering
- Bewust van omgeving maar onverschillig + onwillig om te bewegen
2: sedatie
- Minimaal of niet bewust van omgeving + slaperig
- ➔Patiënt kan we lwakker gemaakt worden met prikkel
3: hypnose
- Slaapachtige toestand
- Patiënt kan gewekt worden bij voldoende stimulatie
4: narcose
- Slaapachtige toestand
- Patiënt kan niet gemakkelijk gewekt worden
1
,5: algemene anesthesie
- Gecontroleerde, omkeerbare toestand van
o Bewusteloosheid
o Immobiliteit
o Spierrelaxatie
o Algeheel gevoelsverlies
- Patiënt kan niet wakker gemaakt worden, zelfs niet met een zeer pijnlijke prikkel
→pathologische slaap
Soorten
- Mono anesthesie
o 1 product
- Gebalanceerde anesthesie
o Verschillende producten
- Lokale
o Klein deel van het lichaam → bv biopt nemen
Pre anesthetische periode
Inleiding
- Periode welke voorafgaat aan de inductie van de anesthesie
- Communicatie cliënt
- Evaluatie patient
- Verzorging patient
- Klaarzetten materiaal
- Toedienen premedicatie
Communicatie
Vragen pre OP
- Uitleg verloop procedure (anesthesie + chirurgie) + risico’s
- Wanneer mag het dier gebracht worden?
- Waar mag de eigenaar bij zijn?
- Prijs
Richtlijnen pre OP
Uitvasten waarom
- Kans op braken, regurgiteren
o Irritatie slokdarm
o Verslikkingspneumonie
o Ademhalingsstilstand
- Druk op middenrif en borstorganen
Hoelang uitvasten
- Hond, kat → 8-12u
- Paard → 8-12u
- Rundvee → 24-48u
- Jonge dieren, knaagdieren, vogels → max 4u
Hoelang zonder water
- Hond, kat → 2-4u
- Paard → 0-2u
- Rundvee → 8-12u
Uitlaten
Ontwormen en ontvlooien (hond + kat)
- 1 week op voorhand
2
,Opname
- Controle gegevens (eigenaar/patiënt/procedure)
- Controle uitvasten
- Afspraken wanneer en hoe
- Informeren over verloop van operatie en ophalen dier
- Extra controle: waar te bereiken bij nood
Pre anesthesisch onderzoek
Evaluatie van de patiënt
- Meten is weten
- Objectieve gegevens
- Toekennen status patiënt
- Selectie anethesieprotocol
Wanneer
- Enkele dagen voor operatie
- Dag van de operatie
Patiënt geschiedenis
Signalement
- Dier, ras, leeftijd, geslacht, reproductiestatus, gewicht
Recente ziekten
- Voorbije 24 u ziekte?
- Wanneer en wat laatste keer
- Iets abnormaal waargenomen?
Medicatie
- Welke en wanneer
Allergische reacties
- Op wat?
Preventieve zorg
- Vaccins
Fysiologisch onderzoek: onderzoeken op:
- Aandoeningen → complicaties tijdens anesthesie
- Fysische factoren → welk geslacht
- Voedingstoestand → cachecie, obesitas
Diagnostische testen
- Verzamelen monsters urine, bloed
- Uitvoeren testen
- Opsturen stalen naar labo
- Geen richtlijnen voor welke testen
Classificatie patiënt
- Systeem ASA
- Klasse 1-2 → veilig
- Klasse 3 → aangepast protocol
- Afwegen anesthesie risico tov overlevingsrisico
3
, Keuze van anesthesieprotocol
- Antwoord op
o Lokale of algemene
o Injectie of inhalatie
o Welke producten
o Welke toedieningswijze
Dierenarts
- Risicostatus
- Betrouwbaarheid materiaal
- Vertrouwdheid DA
- Aard procedure
- Specifieke omstandigheden patient
- Prijs
- Snelheid
Toedienen premedicatie
- Toedienen van farmaca voor de algemene anesthesie
Waarom
- Om de patient te kalmeren —> sedatie
- Om neveneffecten te verminderen —> stabilisatie van autonome ZS
- Minder pijn en ongemak —> an algesie
- Spierrelaxatie
- Om een vlotte algemene anesthesie te bekomen
Wanneer
- 15-20 min
Hoe
- Gewoonlijk IM of IV
- Zelden PO
Welke
- Parasympatihicolytica —> stabilisatie PS
- Sedativa —> sedatie
- Opoiden of analg narcotica —> analgesie
- —> 1 of combinatie —> gebalenceerde anesthesie
Parasympathicolytica
Acetylcholine
- Neurotransmittor THV-nicotine en muscarnine
- Autonoom ZS —> + bij chirurgie en algemene anestetica
- Parasympatisch effect
Atropine
- Blokt enkel muscarine
- Parasympaticolytisch = sympatisch effect
4
