EXAMENVRAGEN – SEMESTER 1
Hoofdstuk 1: Inleiding indirecte restauratieve procedures
Wat weet je over patiënttevredenheid (esthetiek, mondhygiëne, spraak) bij edentate BK en restauratie
op implantaten?
> en <: beter of slechter herstel ivgm de VP of vaste restauratie
Overdenture op IP
Kauwefficiëntie >
Kauwcomfort >
Spraakfunctie >
esthetiek <
Psychososciaal >
Vergelijken in/onlay vs kroon (vooral design vergelijken). Welke cementen gebruik je en is dit hetzelfde
bij de twee + indicaties?
Inlay/onlay kroon
vorm Inlay: overkapt de knobbels niet
Onlay: overkapt de knobbels wel
Meer weefselverlies
Houdt de knobbels bijeen: bij endo tanden,
verzwakte tanden.
Inlay = Indirecte intracoronale restauratie zonder
overkappen van
cuspiden. volledige omvatting van de gehele stomp
dus met overkapping van de cuspiden
Alle occlusale contacten in centrische positie en bij
protrusieve en laterale bewegingen worden geleid
door de eigen cuspiden van de tand.
Gebruikte Een partieel adhesieve kroon (= inlay, onlay) heeft ZnO Non Eugenol (Tempbond®)
cementen nood aan een adhesief cement (dus een semi-directe Zinkfosfaat cement (De
techniek): Trey®Zinc)
-enkel composiet cement Glasionomeer cement (Fuji I®)
-geen glasionomeercement! Composiet cementen (Panavia
V5 ®)
indicaties Kleinere vervangingen Omvat de volledige kroon
Minder zittijden Duurzaam
Minder weefselverlies Esthetisch
Vitale tand Endodontisch behandelde tand is nodig
(= indicatie vulling, maar meer weefselverlies: niet-
retentieve caviteit)
Hoofdstuk 2: Behandelplanning:/
,Hoofdstuk 3: Occlusie en articulatie
Wat bepaalt anterieure geleiding? Welke contacten bij protrusie? Aanpassen hellingsvlak? Wat als je
fronttanden spalkt (bv. door brug)
Articulatie = alle dynamische contacten tussen tanden
Anterieure geleiding wordt bepaald door de m. pterygoideus lateralis en medialis die de mandibula helpen
bewegen. Dit wordt gedaan door de condylus te doen glijden langs de eminentia articularis in het bovenste deel
van het TMJ.
rotatie van de condylus, geen translatie !
Contacten bij frontgleiding:
o Bij voorkeur gelijkmatig verdeeld op twee paar antagonistische incisieven, dus op een bepaald punt heb je
een edge to edge situatie, hierna volgt een onderbeet.
o Disclusie in zijdelingse delen
o Bij slijtage zullen ook cuspidaten en eventueel premolaren betrokken worden bij anterieure geleiding
Aanpassen hellingsvlak: van de knobbels
- Minder diepe fossa’s: hoe minder steil de helling van de knobbels is bij geleiding, hoe minder laterale
krachten ze te verduren krijgen minder dislocatie mogelijk
Fronttanden spalken:
Hoe langer de overspanning, hoe meer de restauratie doorbuigt.
Belangrijk om materiaal te kiezen met een hoge elasticiteitsmodulus.
Een brug in een recht deel van het occlusiesysteem heeft een gunstigere weerstand in vergelijking met een
gelijkaardige brug in een gebogen deel van het occlusiesysteem
Frontbruggen kunnen afhankelijk van de kaakanatomie grote momentarmen creëren. (indien nauwe
boog).
Cave als je connector verhoogt om de krachten op te vangen, gaat dit inboeten op de reinigbaarheid!
(verbreden kan ook, maar minder winst dan verhogen)
Unilaterale extensiepontic en bilaterale: welke wordt het meest belast?
Unilaterale extensiepontic = vrij-eindigende brug
o Lastarm > machtarm loswrikkende krachten = hefboomeffect
Meer mechanische falen (materiaal)
Meer biomechanisch falen (breuk pijlertand)
Lastarm = machtarm? Dit kan je bereiken door het hefboomeffect kleiner te maken
door meer eigen tanden op te nemen in de machtarm, maar meer eigen tanden
omslijpen is te invasief (vb pontic 16, omsijpen van 14 en 15). Falen komt dan veelal
voor thv de kroon het verst verwijderd van de pontic.
NB: Single Wing adhesiefbrug?
= vleugeltje aan 1 tand met pontic tandje ertussen. Dit kan je wel op een natuurlijke tand plaatsen.
Dezelfde krachten als bij een conventionele brug, maar bij teveel kracht zal dit niet direct leiden tot schade
aan de machtarm (=breuk pijlertand), maar een mechanisch falen van de restauratie (= loskomen brugje).
Je kan na loskomen kiezen voor een andere restauratie of opnieuw dezelfde restauratie plaatsen.
Bilaterale extensiepontic: Lastarm >>> Machtarm, dubbel zoveel krachten die brug loswrikt.
Bespreek concept van verkorte tandenboog, kenmerken en invloed op parodontium, kauwfunctie,
,occlusale stabiliteit en gewricht.
Kenmerken:
Verkorte tandenboog = shortened dental arch SDA = verminderd aantal tanden in de kaken, meestal
betrekkende tot de premolaren en molaren. Het klassieke SDA-model stelt 10 paar occluderende tanden
voor, maar varieert vaak van persoon tot persoon.
Grootte-orde van de krachten is gelijk aan deze in een volledig occlusiesysteem (= gelijke totaalkracht)
MAAR belasting per gebitselement is GROTER (=per gebitselement grotere belasting)
Invloed op parodontium
Resorptie van de alveolaire kam, verlies bothoogte
Invloed op tanden
Geringe migratie: distaalwaartse migratie van de achterste tanden en afname van de verticale dimensie.
o Door afname verticale dimensie ⇒ toename belasting fronttanden ⇒ kans bestaat op
interdentale diasteemvorming in BK.
o Occlusale stoornissen treden minder vaak en minder ernstig op omdat hier geen mesiaalwaarts
migrerende molaren zijn.
o Door verlies van occlusale afsteuning kan positieverandering van de condylus in het kaakgewricht
optreden.
Kauwfunctie
Minder kauwefficiëntie, duurt langer om voeding te malen meer kauwbewegingen nodig (x2)
o Meer kans op slijtage/breuk
Kauwcomfort vaak wel nog afdoende aanwezig, zeker bij 10 paar occluderende tanden. Neuromusculaire
feedback: we raken gewoon aan nieuwe occlusie met minder elementen
Occlusale stabiliteit:
Restauraties in gereduceerde dentitie moeten dezelfde krachten opvangen, maar de restauraties zullen
wel meer gebruikt worden
⇒ meer kans op slijtage en breuken.
Neuromusculaire feedback: we raken gewoon aan nieuwe occlusie met minder elementen
Bij verlies van tanden: dento-alveolaire compensatie van de antagonist (Dalh principe)
o Restauratief soms te weinig hoogte
CAVE curve van spee vlakt af: occlusale vlak buigt naar beneden.
Gewricht:
Volgens verschillende studies zou de SDA geen significante invloed mogen hebben op het
temporomandibulair gewricht.
Enkel indien er een extreem verkote tandenboog is (bvb enkel fronttanden aanwezig), dan kan dit ook co-
factor zijn voor het ontstaan van osteoartrose in het TMJ, maar toch zou dit eerder als remodelling
moeten beschouwd worden.
Mandibula zoekt andere ICP (mandibulaire positiewijziging van de condylus tov de fossa)
Neuromusculaire feedback: we raken gewoon aan nieuwe occlusie met minder elementen
, Bespreek de criteria voor een therapeutische occlusie (= regels van Beyron)
1. Acceptabele verticale dimensie • Frontelementen overlappen voor circa eenderde deel van de klinische
kroonhoogte
• Bepalende factoren bij herstel: Esthetiek -- Functie -- Technische
aspecten (beetverhoging, voldoende kroonlengte)
2. Stabiele kaakrelaties met een • Opbouwen in MO = CO = spierpositie indien geen premature contacten
bilateraal contact bij of spierproblemen
geretrudeerd sluiten • Indien onvoldoende referentie: centrale relatie (slechts 10% MO = CR)
• Evenwichtig verdeelde contacten op alle tanden
NB: krachten op de nieuwe kroon zullen nooit juist op dezelfde plaats
liggen als bij de eigenlijke tand; maar dit wordt opgevangen door het
dentoalveolair compensatiemechanisme
• Indien geen contacten uitgroei van tand is mogelijk
Te hoge restauratie ?
Discomfort & percussiepijn
Kans op fractuur restauratie /tand
Tand mobiliteit en drifting
Te lage restauratie ?
Dento-alveolaire compensatie is niet voorspelbaar: overeruptie, rotatie,
tilten en drifting; kan leiden tot..
Premature contacten
Disruptie van excursieve bewegingen
Destabilisatie van de occlusie indien bij multipele kronen
DOEL: gebalanceerde, evenwichtige contacten nastreven
3. Stabiele kwadrantrelaties • Axiale krachten doorheen de lengte-as van de tand worden beter
waarbij de elementen axiaal verdragen dan laterale, schuine krachten.
worden belast • Hoe steiler de helling van de knobbels bij geleiding, hoe meer laterale
krachten ze te verduren krijgen.
TT maakt minder diepe fossa’s (en dus minder steile hellingen van
knobbels) bij een kroon; zodat er minder dislocatie mogelijk is.
• Door de horizontale overbeet houden de niet-dragende knobbels bij
sluiten van de mond de wangen op afstand om te voorkomen dat
daarop gebeten wordt
4. Vrijheid in traject CO – MO
5. Vrijheid tijdens excentrische Frontgeleiding, hoektandgeleiding of combinatie van de molaren =
bewegingen groepsgeleiding
Functie van functionele en niet-functionele knobbels
Functionele knobbels: maken normaliter contact in de fossa van de antagonist
Niet-functionele knobbels: houden de wangen op afstand zodat daar niet op gebeten wordt.
Hoofdstuk 1: Inleiding indirecte restauratieve procedures
Wat weet je over patiënttevredenheid (esthetiek, mondhygiëne, spraak) bij edentate BK en restauratie
op implantaten?
> en <: beter of slechter herstel ivgm de VP of vaste restauratie
Overdenture op IP
Kauwefficiëntie >
Kauwcomfort >
Spraakfunctie >
esthetiek <
Psychososciaal >
Vergelijken in/onlay vs kroon (vooral design vergelijken). Welke cementen gebruik je en is dit hetzelfde
bij de twee + indicaties?
Inlay/onlay kroon
vorm Inlay: overkapt de knobbels niet
Onlay: overkapt de knobbels wel
Meer weefselverlies
Houdt de knobbels bijeen: bij endo tanden,
verzwakte tanden.
Inlay = Indirecte intracoronale restauratie zonder
overkappen van
cuspiden. volledige omvatting van de gehele stomp
dus met overkapping van de cuspiden
Alle occlusale contacten in centrische positie en bij
protrusieve en laterale bewegingen worden geleid
door de eigen cuspiden van de tand.
Gebruikte Een partieel adhesieve kroon (= inlay, onlay) heeft ZnO Non Eugenol (Tempbond®)
cementen nood aan een adhesief cement (dus een semi-directe Zinkfosfaat cement (De
techniek): Trey®Zinc)
-enkel composiet cement Glasionomeer cement (Fuji I®)
-geen glasionomeercement! Composiet cementen (Panavia
V5 ®)
indicaties Kleinere vervangingen Omvat de volledige kroon
Minder zittijden Duurzaam
Minder weefselverlies Esthetisch
Vitale tand Endodontisch behandelde tand is nodig
(= indicatie vulling, maar meer weefselverlies: niet-
retentieve caviteit)
Hoofdstuk 2: Behandelplanning:/
,Hoofdstuk 3: Occlusie en articulatie
Wat bepaalt anterieure geleiding? Welke contacten bij protrusie? Aanpassen hellingsvlak? Wat als je
fronttanden spalkt (bv. door brug)
Articulatie = alle dynamische contacten tussen tanden
Anterieure geleiding wordt bepaald door de m. pterygoideus lateralis en medialis die de mandibula helpen
bewegen. Dit wordt gedaan door de condylus te doen glijden langs de eminentia articularis in het bovenste deel
van het TMJ.
rotatie van de condylus, geen translatie !
Contacten bij frontgleiding:
o Bij voorkeur gelijkmatig verdeeld op twee paar antagonistische incisieven, dus op een bepaald punt heb je
een edge to edge situatie, hierna volgt een onderbeet.
o Disclusie in zijdelingse delen
o Bij slijtage zullen ook cuspidaten en eventueel premolaren betrokken worden bij anterieure geleiding
Aanpassen hellingsvlak: van de knobbels
- Minder diepe fossa’s: hoe minder steil de helling van de knobbels is bij geleiding, hoe minder laterale
krachten ze te verduren krijgen minder dislocatie mogelijk
Fronttanden spalken:
Hoe langer de overspanning, hoe meer de restauratie doorbuigt.
Belangrijk om materiaal te kiezen met een hoge elasticiteitsmodulus.
Een brug in een recht deel van het occlusiesysteem heeft een gunstigere weerstand in vergelijking met een
gelijkaardige brug in een gebogen deel van het occlusiesysteem
Frontbruggen kunnen afhankelijk van de kaakanatomie grote momentarmen creëren. (indien nauwe
boog).
Cave als je connector verhoogt om de krachten op te vangen, gaat dit inboeten op de reinigbaarheid!
(verbreden kan ook, maar minder winst dan verhogen)
Unilaterale extensiepontic en bilaterale: welke wordt het meest belast?
Unilaterale extensiepontic = vrij-eindigende brug
o Lastarm > machtarm loswrikkende krachten = hefboomeffect
Meer mechanische falen (materiaal)
Meer biomechanisch falen (breuk pijlertand)
Lastarm = machtarm? Dit kan je bereiken door het hefboomeffect kleiner te maken
door meer eigen tanden op te nemen in de machtarm, maar meer eigen tanden
omslijpen is te invasief (vb pontic 16, omsijpen van 14 en 15). Falen komt dan veelal
voor thv de kroon het verst verwijderd van de pontic.
NB: Single Wing adhesiefbrug?
= vleugeltje aan 1 tand met pontic tandje ertussen. Dit kan je wel op een natuurlijke tand plaatsen.
Dezelfde krachten als bij een conventionele brug, maar bij teveel kracht zal dit niet direct leiden tot schade
aan de machtarm (=breuk pijlertand), maar een mechanisch falen van de restauratie (= loskomen brugje).
Je kan na loskomen kiezen voor een andere restauratie of opnieuw dezelfde restauratie plaatsen.
Bilaterale extensiepontic: Lastarm >>> Machtarm, dubbel zoveel krachten die brug loswrikt.
Bespreek concept van verkorte tandenboog, kenmerken en invloed op parodontium, kauwfunctie,
,occlusale stabiliteit en gewricht.
Kenmerken:
Verkorte tandenboog = shortened dental arch SDA = verminderd aantal tanden in de kaken, meestal
betrekkende tot de premolaren en molaren. Het klassieke SDA-model stelt 10 paar occluderende tanden
voor, maar varieert vaak van persoon tot persoon.
Grootte-orde van de krachten is gelijk aan deze in een volledig occlusiesysteem (= gelijke totaalkracht)
MAAR belasting per gebitselement is GROTER (=per gebitselement grotere belasting)
Invloed op parodontium
Resorptie van de alveolaire kam, verlies bothoogte
Invloed op tanden
Geringe migratie: distaalwaartse migratie van de achterste tanden en afname van de verticale dimensie.
o Door afname verticale dimensie ⇒ toename belasting fronttanden ⇒ kans bestaat op
interdentale diasteemvorming in BK.
o Occlusale stoornissen treden minder vaak en minder ernstig op omdat hier geen mesiaalwaarts
migrerende molaren zijn.
o Door verlies van occlusale afsteuning kan positieverandering van de condylus in het kaakgewricht
optreden.
Kauwfunctie
Minder kauwefficiëntie, duurt langer om voeding te malen meer kauwbewegingen nodig (x2)
o Meer kans op slijtage/breuk
Kauwcomfort vaak wel nog afdoende aanwezig, zeker bij 10 paar occluderende tanden. Neuromusculaire
feedback: we raken gewoon aan nieuwe occlusie met minder elementen
Occlusale stabiliteit:
Restauraties in gereduceerde dentitie moeten dezelfde krachten opvangen, maar de restauraties zullen
wel meer gebruikt worden
⇒ meer kans op slijtage en breuken.
Neuromusculaire feedback: we raken gewoon aan nieuwe occlusie met minder elementen
Bij verlies van tanden: dento-alveolaire compensatie van de antagonist (Dalh principe)
o Restauratief soms te weinig hoogte
CAVE curve van spee vlakt af: occlusale vlak buigt naar beneden.
Gewricht:
Volgens verschillende studies zou de SDA geen significante invloed mogen hebben op het
temporomandibulair gewricht.
Enkel indien er een extreem verkote tandenboog is (bvb enkel fronttanden aanwezig), dan kan dit ook co-
factor zijn voor het ontstaan van osteoartrose in het TMJ, maar toch zou dit eerder als remodelling
moeten beschouwd worden.
Mandibula zoekt andere ICP (mandibulaire positiewijziging van de condylus tov de fossa)
Neuromusculaire feedback: we raken gewoon aan nieuwe occlusie met minder elementen
, Bespreek de criteria voor een therapeutische occlusie (= regels van Beyron)
1. Acceptabele verticale dimensie • Frontelementen overlappen voor circa eenderde deel van de klinische
kroonhoogte
• Bepalende factoren bij herstel: Esthetiek -- Functie -- Technische
aspecten (beetverhoging, voldoende kroonlengte)
2. Stabiele kaakrelaties met een • Opbouwen in MO = CO = spierpositie indien geen premature contacten
bilateraal contact bij of spierproblemen
geretrudeerd sluiten • Indien onvoldoende referentie: centrale relatie (slechts 10% MO = CR)
• Evenwichtig verdeelde contacten op alle tanden
NB: krachten op de nieuwe kroon zullen nooit juist op dezelfde plaats
liggen als bij de eigenlijke tand; maar dit wordt opgevangen door het
dentoalveolair compensatiemechanisme
• Indien geen contacten uitgroei van tand is mogelijk
Te hoge restauratie ?
Discomfort & percussiepijn
Kans op fractuur restauratie /tand
Tand mobiliteit en drifting
Te lage restauratie ?
Dento-alveolaire compensatie is niet voorspelbaar: overeruptie, rotatie,
tilten en drifting; kan leiden tot..
Premature contacten
Disruptie van excursieve bewegingen
Destabilisatie van de occlusie indien bij multipele kronen
DOEL: gebalanceerde, evenwichtige contacten nastreven
3. Stabiele kwadrantrelaties • Axiale krachten doorheen de lengte-as van de tand worden beter
waarbij de elementen axiaal verdragen dan laterale, schuine krachten.
worden belast • Hoe steiler de helling van de knobbels bij geleiding, hoe meer laterale
krachten ze te verduren krijgen.
TT maakt minder diepe fossa’s (en dus minder steile hellingen van
knobbels) bij een kroon; zodat er minder dislocatie mogelijk is.
• Door de horizontale overbeet houden de niet-dragende knobbels bij
sluiten van de mond de wangen op afstand om te voorkomen dat
daarop gebeten wordt
4. Vrijheid in traject CO – MO
5. Vrijheid tijdens excentrische Frontgeleiding, hoektandgeleiding of combinatie van de molaren =
bewegingen groepsgeleiding
Functie van functionele en niet-functionele knobbels
Functionele knobbels: maken normaliter contact in de fossa van de antagonist
Niet-functionele knobbels: houden de wangen op afstand zodat daar niet op gebeten wordt.
