Hogeschool Gent
Ethiek & Beleid
2020-2021
,Contents
Leiding geven .................................................................................................................................................................... 9
Wat is management ...................................................................................................................................................... 9
Leiderschap: aangeboren of aangeleerd?..................................................................................................................... 9
Evolutie in managementmodellen .................................................................................................................................... 9
Evolutie van managementmodellen ............................................................................................................................. 9
1900-1925 rationeel-doelmodel ................................................................................................................................. 10
1900 – 1925 intern proces model ............................................................................................................................... 10
1926 – 1950 human-relationsmodel........................................................................................................................... 10
1951-1975 open-systeemmodel ................................................................................................................................. 11
1976 – heden En/én vooronderstellingen .................................................................................................................. 11
Heden .......................................................................................................................................................................... 12
Model van concurrerende waarden ........................................................................................................................... 12
Maatschappelijke trends en uitdagingen........................................................................................................................ 13
Huidige samenleving ....................................................................................................................................................... 13
Staatsstructuur............................................................................................................................................................ 14
Verzorgings- of welvaartstaat ......................................................................................................................................... 14
Welvaartstaat.............................................................................................................................................................. 14
Betrokken actoren ...................................................................................................................................................... 15
Sociaal beleid .................................................................................................................................................................. 15
Sociaal beleid .............................................................................................................................................................. 15
Welzijn ........................................................................................................................................................................ 15
Activiteit terreinen ...................................................................................................................................................... 15
Kritiek welvaartstaat ................................................................................................................................................... 16
Actieve welvaartstaat ................................................................................................................................................. 16
Design thinking................................................................................................................................................................ 16
Profiel design thinker .................................................................................................................................................. 16
Stappen ........................................................................................................................................................................... 16
6 stappen .................................................................................................................................................................... 17
Prototype kan zijn: ...................................................................................................................................................... 17
Universal design .............................................................................................................................................................. 17
Definitie:...................................................................................................................................................................... 17
7 principes universal design: ....................................................................................................................................... 17
Maatschappelijke trends en uitdagingen........................................................................................................................ 18
Uitdagingen in de non-profit .......................................................................................................................................... 18
Privatisering .................................................................................................................................................................... 18
Invloed op organisaties en het beroep ........................................................................................................................... 19
Kritiek verzorgingsstaat (Trappenburg, M.) ................................................................................................................ 19
Nood aan innovatie en creativiteit ............................................................................................................................. 19
,Waarom is het sociale belangrijk? .................................................................................................................................. 20
Ontstaan sociaal ondernemen ........................................................................................................................................ 20
Vormen van sociaal ondernemen ................................................................................................................................... 20
Shared value creation ................................................................................................................................................. 20
Spectrum ondernemerschap ...................................................................................................................................... 20
Vormen van socialer ondernemen ............................................................................................................................. 21
Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) ..................................................................................................... 21
Kenmerken MVO ......................................................................................................................................................... 21
Duurzaamheid ............................................................................................................................................................. 22
Sustainable Development Goals (= SDG’s).................................................................................................................. 22
5P’s = duurzame ontwikkeling .................................................................................................................................... 22
Hoe MVO invullen als organisatie? ............................................................................................................................. 22
Verschillende maturiteitsniveaus ............................................................................................................................... 23
Sociale economie ............................................................................................................................................................ 23
Definitie overheid ....................................................................................................................................................... 23
Wanneer sociale economie? ....................................................................................................................................... 23
People, planet, prosperity........................................................................................................................................... 24
Maatwerkdecreet (2019) ............................................................................................................................................ 24
Doelgroepen maatwerk .............................................................................................................................................. 24
Vormen van sociale economie .................................................................................................................................... 25
Sociaal ondernemen ....................................................................................................................................................... 26
Criteria......................................................................................................................................................................... 26
Sociaal ondernemen ....................................................................................................................................................... 27
Ondernemen ............................................................................................................................................................... 27
Verschil entre- en intrapreneur .................................................................................................................................. 27
Spectrum ondernemerschap ...................................................................................................................................... 27
MVO ............................................................................................................................................................................ 27
Sociale economie ........................................................................................................................................................ 28
Sociaal ondernemen ................................................................................................................................................... 28
Verenigingen ................................................................................................................................................................... 29
NGO ............................................................................................................................................................................. 30
Wat? ........................................................................................................................................................................ 30
Wanneer? ................................................................................................................................................................ 30
Eenmanszaak............................................................................................................................................................... 30
Wanneer? ................................................................................................................................................................ 30
Vennootschap ............................................................................................................................................................. 31
Coöperatieve Vennootschap (CV) ........................................................................................................................... 31
Sociale Onderneming (SO) ...................................................................................................................................... 31
Besloten Vennootschap (BV) .................................................................................................................................. 32
, NV ............................................................................................................................................................................ 32
(Student-)ondernemer ................................................................................................................................................ 32
VZW ................................................................................................................................................................................. 32
Structuur VZW............................................................................................................................................................. 33
Oprichting VZW ........................................................................................................................................................... 35
Nieuwe soorten VZW’s ............................................................................................................................................... 37
Belang van strategische aanpak ...................................................................................................................................... 38
AGIL paradigma (Parsons, T. / Van Dyck, F.) ................................................................................................................... 38
Adaptation = zich kunnen aanpassen ......................................................................................................................... 38
Goals = de juiste doelen stellen op lange termijn....................................................................................................... 38
Integration = verbinding creëren ................................................................................................................................ 39
Latent pattern maintenance = latent in stand houden van patronen → Waarden en cultuur .................................. 39
OVERZICHT ...................................................................................................................................................................... 39
De strategische driehoek ................................................................................................................................................ 39
Missie: de wenselijke toekomst ...................................................................................................................................... 39
Opdrachtverklaring / Missie ....................................................................................................................................... 39
Functies missie ............................................................................................................................................................ 40
Van missie → visie .......................................................................................................................................................... 40
Een missie is geen visie, een visie is geen missie ........................................................................................................ 40
Kenmerken onderzoek ................................................................................................................................................ 41
Audit “where are we now”?............................................................................................................................................ 42
Externe analyse ............................................................................................................................................................... 42
Externe analyse van de macro-omgeving ................................................................................................................... 43
Concurrentieanalyse ................................................................................................................................................... 43
Marktanalyse .............................................................................................................................................................. 44
Interne analyse................................................................................................................................................................ 45
Waar kunnen we heen? .............................................................................................................................................. 45
Mogelijke sterkten/zwakten ....................................................................................................................................... 45
Missie → visie → Strategie ............................................................................................................................................. 46
SWOT-analyse ............................................................................................................................................................. 46
Audit → SWOT ............................................................................................................................................................ 46
Doelstellingen ............................................................................................................................................................. 48
Missie → visie → strategie → doelstellingen → actieplan ............................................................................................ 49
Doelstellingen concretiseren in een actieplan............................................................................................................ 49
Methoden voor actieplan: .......................................................................................................................................... 49
Organisatiestructuren ..................................................................................................................................................... 49
Typologie van Mintzberg ................................................................................................................................................ 50
Eenvoudige structuur ...................................................................................................................................................... 50
Lijnorganisatie ............................................................................................................................................................. 51
Ethiek & Beleid
2020-2021
,Contents
Leiding geven .................................................................................................................................................................... 9
Wat is management ...................................................................................................................................................... 9
Leiderschap: aangeboren of aangeleerd?..................................................................................................................... 9
Evolutie in managementmodellen .................................................................................................................................... 9
Evolutie van managementmodellen ............................................................................................................................. 9
1900-1925 rationeel-doelmodel ................................................................................................................................. 10
1900 – 1925 intern proces model ............................................................................................................................... 10
1926 – 1950 human-relationsmodel........................................................................................................................... 10
1951-1975 open-systeemmodel ................................................................................................................................. 11
1976 – heden En/én vooronderstellingen .................................................................................................................. 11
Heden .......................................................................................................................................................................... 12
Model van concurrerende waarden ........................................................................................................................... 12
Maatschappelijke trends en uitdagingen........................................................................................................................ 13
Huidige samenleving ....................................................................................................................................................... 13
Staatsstructuur............................................................................................................................................................ 14
Verzorgings- of welvaartstaat ......................................................................................................................................... 14
Welvaartstaat.............................................................................................................................................................. 14
Betrokken actoren ...................................................................................................................................................... 15
Sociaal beleid .................................................................................................................................................................. 15
Sociaal beleid .............................................................................................................................................................. 15
Welzijn ........................................................................................................................................................................ 15
Activiteit terreinen ...................................................................................................................................................... 15
Kritiek welvaartstaat ................................................................................................................................................... 16
Actieve welvaartstaat ................................................................................................................................................. 16
Design thinking................................................................................................................................................................ 16
Profiel design thinker .................................................................................................................................................. 16
Stappen ........................................................................................................................................................................... 16
6 stappen .................................................................................................................................................................... 17
Prototype kan zijn: ...................................................................................................................................................... 17
Universal design .............................................................................................................................................................. 17
Definitie:...................................................................................................................................................................... 17
7 principes universal design: ....................................................................................................................................... 17
Maatschappelijke trends en uitdagingen........................................................................................................................ 18
Uitdagingen in de non-profit .......................................................................................................................................... 18
Privatisering .................................................................................................................................................................... 18
Invloed op organisaties en het beroep ........................................................................................................................... 19
Kritiek verzorgingsstaat (Trappenburg, M.) ................................................................................................................ 19
Nood aan innovatie en creativiteit ............................................................................................................................. 19
,Waarom is het sociale belangrijk? .................................................................................................................................. 20
Ontstaan sociaal ondernemen ........................................................................................................................................ 20
Vormen van sociaal ondernemen ................................................................................................................................... 20
Shared value creation ................................................................................................................................................. 20
Spectrum ondernemerschap ...................................................................................................................................... 20
Vormen van socialer ondernemen ............................................................................................................................. 21
Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) ..................................................................................................... 21
Kenmerken MVO ......................................................................................................................................................... 21
Duurzaamheid ............................................................................................................................................................. 22
Sustainable Development Goals (= SDG’s).................................................................................................................. 22
5P’s = duurzame ontwikkeling .................................................................................................................................... 22
Hoe MVO invullen als organisatie? ............................................................................................................................. 22
Verschillende maturiteitsniveaus ............................................................................................................................... 23
Sociale economie ............................................................................................................................................................ 23
Definitie overheid ....................................................................................................................................................... 23
Wanneer sociale economie? ....................................................................................................................................... 23
People, planet, prosperity........................................................................................................................................... 24
Maatwerkdecreet (2019) ............................................................................................................................................ 24
Doelgroepen maatwerk .............................................................................................................................................. 24
Vormen van sociale economie .................................................................................................................................... 25
Sociaal ondernemen ....................................................................................................................................................... 26
Criteria......................................................................................................................................................................... 26
Sociaal ondernemen ....................................................................................................................................................... 27
Ondernemen ............................................................................................................................................................... 27
Verschil entre- en intrapreneur .................................................................................................................................. 27
Spectrum ondernemerschap ...................................................................................................................................... 27
MVO ............................................................................................................................................................................ 27
Sociale economie ........................................................................................................................................................ 28
Sociaal ondernemen ................................................................................................................................................... 28
Verenigingen ................................................................................................................................................................... 29
NGO ............................................................................................................................................................................. 30
Wat? ........................................................................................................................................................................ 30
Wanneer? ................................................................................................................................................................ 30
Eenmanszaak............................................................................................................................................................... 30
Wanneer? ................................................................................................................................................................ 30
Vennootschap ............................................................................................................................................................. 31
Coöperatieve Vennootschap (CV) ........................................................................................................................... 31
Sociale Onderneming (SO) ...................................................................................................................................... 31
Besloten Vennootschap (BV) .................................................................................................................................. 32
, NV ............................................................................................................................................................................ 32
(Student-)ondernemer ................................................................................................................................................ 32
VZW ................................................................................................................................................................................. 32
Structuur VZW............................................................................................................................................................. 33
Oprichting VZW ........................................................................................................................................................... 35
Nieuwe soorten VZW’s ............................................................................................................................................... 37
Belang van strategische aanpak ...................................................................................................................................... 38
AGIL paradigma (Parsons, T. / Van Dyck, F.) ................................................................................................................... 38
Adaptation = zich kunnen aanpassen ......................................................................................................................... 38
Goals = de juiste doelen stellen op lange termijn....................................................................................................... 38
Integration = verbinding creëren ................................................................................................................................ 39
Latent pattern maintenance = latent in stand houden van patronen → Waarden en cultuur .................................. 39
OVERZICHT ...................................................................................................................................................................... 39
De strategische driehoek ................................................................................................................................................ 39
Missie: de wenselijke toekomst ...................................................................................................................................... 39
Opdrachtverklaring / Missie ....................................................................................................................................... 39
Functies missie ............................................................................................................................................................ 40
Van missie → visie .......................................................................................................................................................... 40
Een missie is geen visie, een visie is geen missie ........................................................................................................ 40
Kenmerken onderzoek ................................................................................................................................................ 41
Audit “where are we now”?............................................................................................................................................ 42
Externe analyse ............................................................................................................................................................... 42
Externe analyse van de macro-omgeving ................................................................................................................... 43
Concurrentieanalyse ................................................................................................................................................... 43
Marktanalyse .............................................................................................................................................................. 44
Interne analyse................................................................................................................................................................ 45
Waar kunnen we heen? .............................................................................................................................................. 45
Mogelijke sterkten/zwakten ....................................................................................................................................... 45
Missie → visie → Strategie ............................................................................................................................................. 46
SWOT-analyse ............................................................................................................................................................. 46
Audit → SWOT ............................................................................................................................................................ 46
Doelstellingen ............................................................................................................................................................. 48
Missie → visie → strategie → doelstellingen → actieplan ............................................................................................ 49
Doelstellingen concretiseren in een actieplan............................................................................................................ 49
Methoden voor actieplan: .......................................................................................................................................... 49
Organisatiestructuren ..................................................................................................................................................... 49
Typologie van Mintzberg ................................................................................................................................................ 50
Eenvoudige structuur ...................................................................................................................................................... 50
Lijnorganisatie ............................................................................................................................................................. 51