Samenvatting recht
Recht les 1
Wat is recht
Recht is het geheel der regels die op een bepaald tijdstip, in een
bepaalde gemeenschap gelden en op haar gezag zijn vastgesteld.
Geheel der regels: tussen de mensen en het apparaat dat deze
regels maakt
Op een bepaald tijdstip
In een bepaalde gemeenschap bv : vrouwenrecht
Op haar gezag vastgesteld
Kenmerken van het recht
A. Het recht is een geheel van regels, regelingen en instellingen
1. Gebodsbepalingen: "je moet"
• Opkomstplicht : stemmen
• Leerplicht
• Aangifteplicht van geboorte
• Dienstplicht
• Belastingplicht
2. Verbodsbepalingen: dingen die je niet mag doen
• Verbod op bigamie: meerdere huwelijken
• Oneerlijke handelspraktijken
• Strafrecht
3. Verlofbepalingen: je mag kiezen of je het gebruikt
• Indexering van woninghuur
• Huwelijksrecht : prenup
4. Technisch regels: leggen plichten op met het oog op
uniformiteit
• Dagvaarding, identiteitskaart, akten van de burgerlijke
stand
5. Individuele beslissingen: geen algemene draagwijdte
• Vonnissen of arresten, bouwvergunningen, benoemingen
B. + C. Variëren in tijd en plaats
,Recht en regels zijn een instrument in handen van machthebbers om
ons in een bepaalde richting te sturen om de samenleving op een
bepaalde manier te ordenen, volgens hun inzichten.
1789 - Franse Revolutie – afrekening met de middelleeuwen
"Liberté, égalité et fraternité" als politieke ideologie
1) Welke politieke ideologie kan geassocieerd worden met de
term?
2) Bestaat deze ideologie nog?
3) Welke politieke partijen belichamen deze stroming?
4) Hebben deze politieke partijen macht? Meetinstrument: aantal
ministers in de Federale en de Vlaamse regering
5) Wat hebben deze betekend doorheen de geschiedenis?
Liberalismeof liberté: streven naar zoveel mogelijk vrijheid van het
individu: open vld, spirit, mr,ldd, vlott
- 1831: Hoofdstuk 'Rechten en vrijheden' in de Grondwet
- Stokpaardje doorheen de jaren: belastingverlaging
Fraternité of broederschap
Christen Democratie: christelijke opvattingen, oog voor
gemeenschapszin en naastenliefde, CD&V en CDH
- Onze samenleving is doordrongen van het christendemocraten
gedachtengoed
- Kantelpunt – 1990 – abortuskwestie
- Kindergeld
Egalité
Socialisme: ieder moet dezelfde mogelijkheden krijgen
≠ Communisme: iedereen moet helemaal gelijk behandeld worden
bv: vooruit, ps, pvda, ptb, spirit
Eind 19de eeuw:
- Invloed van Karl Marx - tijd van Daens
, - Arbeiders verenigen zich: oprichting van de Spaarkas en het
Syndicaat
- 1893: algemeen meervoudig stemrecht voor mannen
Begin 20ste eeuw:
- Tijdens WOI groot ongenoegen over de denegrerende
verhoudingen in het leger tussen de Franstalige elite en de
Vlaamse soldaten
- 1917: Russische revolutie - Bolsjewieken (communisten) komen
aan de macht
- Belgische overheid gaat samenzitten met de socialisten om een
Russische scenario uit vrees voor een Russisch scenario ->
invoering algemeen enkelvoudig stemrecht voor mannen ->
eerstkomende verkiezingen meer socialisten in het parlement -
> ontwikkeling van arbeidsrecht en sociaal recht
Samengevat:
Liberalen en christendmocraten
1920-1970 vooral christendemocraten met socialisten
Na 1970 Wisselende combinaties
Maar christendemocraten beslissen met wie ze in zee gaan.
Andere politieke stromingen
Nationalisme: het volk moet zichzelf kunnen besturen bv: vl aams
belang, nva
Cordon Sanitaire:
Wat? De traditionele partijen willen het Vlaams Blok uitsluiten en
isoleren
Wanneer? Sedert ‘zwarte zondag’ (1991), doch al door Agalev gestart
in 1989
Waarom? Vlaams Blok wordt als extreem rechts en racistisch
beschouwd
Nu: discussies pro en contra
, Toekomst: cordon nog houdbaar? er is nu geen geschreven akkoord
meer aleen mondeling
Nationalisme – periode tussen WOI en WOII:
- Duitsland: Verdrag van Versailles -> armoede en frustraties ->
Hitler komt aan de macht -> wil Duitsland terug trots en
machtig maken
België:
- tussen Franstalige legerleiding en Vlaamse soldaten
- Rechtszaken tegen Vlamingen die volledig in het Frans verliepen
-> grote onvrede bij de Vlamingen -> voedingsbodem voor Vlaams
Nationalisme
Nationalisme – WOII:
- Vlamingen krijgen van de Duitse bezetter de kans om samen te
werken onder de belofte van zelfbestuur
- Nederlaag voor Duitsers én Vlamingen -> 20 jaar lang nog
nauwelijks van invloed
Nationalisme – vanaf 1960:
- Universiteit Leuven – lessen in het Frans – studentenprotest ->
ondanks grote rellen halen de studenten hun slag thuis ->
opflakkering Vlaams nationalisme -> opleving van de Volksunie
- Diverse staatshervormingen: meer bevoegdheden voor de
gemeenschappen
- Maar Volksunie niet radicaal genoeg volgens sommigen ->
oprichting Vlaams Blok (nu: Vlaams Belang)
Volksunie raakt verscheurd:
- Links – Socialistische Vlaams Nationalisten: Spirit
- Rechts – Liberale Vlaams Nationalisten: NV-A (Geert
Bourgeois, later Bart De Wever)
Recht les 1
Wat is recht
Recht is het geheel der regels die op een bepaald tijdstip, in een
bepaalde gemeenschap gelden en op haar gezag zijn vastgesteld.
Geheel der regels: tussen de mensen en het apparaat dat deze
regels maakt
Op een bepaald tijdstip
In een bepaalde gemeenschap bv : vrouwenrecht
Op haar gezag vastgesteld
Kenmerken van het recht
A. Het recht is een geheel van regels, regelingen en instellingen
1. Gebodsbepalingen: "je moet"
• Opkomstplicht : stemmen
• Leerplicht
• Aangifteplicht van geboorte
• Dienstplicht
• Belastingplicht
2. Verbodsbepalingen: dingen die je niet mag doen
• Verbod op bigamie: meerdere huwelijken
• Oneerlijke handelspraktijken
• Strafrecht
3. Verlofbepalingen: je mag kiezen of je het gebruikt
• Indexering van woninghuur
• Huwelijksrecht : prenup
4. Technisch regels: leggen plichten op met het oog op
uniformiteit
• Dagvaarding, identiteitskaart, akten van de burgerlijke
stand
5. Individuele beslissingen: geen algemene draagwijdte
• Vonnissen of arresten, bouwvergunningen, benoemingen
B. + C. Variëren in tijd en plaats
,Recht en regels zijn een instrument in handen van machthebbers om
ons in een bepaalde richting te sturen om de samenleving op een
bepaalde manier te ordenen, volgens hun inzichten.
1789 - Franse Revolutie – afrekening met de middelleeuwen
"Liberté, égalité et fraternité" als politieke ideologie
1) Welke politieke ideologie kan geassocieerd worden met de
term?
2) Bestaat deze ideologie nog?
3) Welke politieke partijen belichamen deze stroming?
4) Hebben deze politieke partijen macht? Meetinstrument: aantal
ministers in de Federale en de Vlaamse regering
5) Wat hebben deze betekend doorheen de geschiedenis?
Liberalismeof liberté: streven naar zoveel mogelijk vrijheid van het
individu: open vld, spirit, mr,ldd, vlott
- 1831: Hoofdstuk 'Rechten en vrijheden' in de Grondwet
- Stokpaardje doorheen de jaren: belastingverlaging
Fraternité of broederschap
Christen Democratie: christelijke opvattingen, oog voor
gemeenschapszin en naastenliefde, CD&V en CDH
- Onze samenleving is doordrongen van het christendemocraten
gedachtengoed
- Kantelpunt – 1990 – abortuskwestie
- Kindergeld
Egalité
Socialisme: ieder moet dezelfde mogelijkheden krijgen
≠ Communisme: iedereen moet helemaal gelijk behandeld worden
bv: vooruit, ps, pvda, ptb, spirit
Eind 19de eeuw:
- Invloed van Karl Marx - tijd van Daens
, - Arbeiders verenigen zich: oprichting van de Spaarkas en het
Syndicaat
- 1893: algemeen meervoudig stemrecht voor mannen
Begin 20ste eeuw:
- Tijdens WOI groot ongenoegen over de denegrerende
verhoudingen in het leger tussen de Franstalige elite en de
Vlaamse soldaten
- 1917: Russische revolutie - Bolsjewieken (communisten) komen
aan de macht
- Belgische overheid gaat samenzitten met de socialisten om een
Russische scenario uit vrees voor een Russisch scenario ->
invoering algemeen enkelvoudig stemrecht voor mannen ->
eerstkomende verkiezingen meer socialisten in het parlement -
> ontwikkeling van arbeidsrecht en sociaal recht
Samengevat:
Liberalen en christendmocraten
1920-1970 vooral christendemocraten met socialisten
Na 1970 Wisselende combinaties
Maar christendemocraten beslissen met wie ze in zee gaan.
Andere politieke stromingen
Nationalisme: het volk moet zichzelf kunnen besturen bv: vl aams
belang, nva
Cordon Sanitaire:
Wat? De traditionele partijen willen het Vlaams Blok uitsluiten en
isoleren
Wanneer? Sedert ‘zwarte zondag’ (1991), doch al door Agalev gestart
in 1989
Waarom? Vlaams Blok wordt als extreem rechts en racistisch
beschouwd
Nu: discussies pro en contra
, Toekomst: cordon nog houdbaar? er is nu geen geschreven akkoord
meer aleen mondeling
Nationalisme – periode tussen WOI en WOII:
- Duitsland: Verdrag van Versailles -> armoede en frustraties ->
Hitler komt aan de macht -> wil Duitsland terug trots en
machtig maken
België:
- tussen Franstalige legerleiding en Vlaamse soldaten
- Rechtszaken tegen Vlamingen die volledig in het Frans verliepen
-> grote onvrede bij de Vlamingen -> voedingsbodem voor Vlaams
Nationalisme
Nationalisme – WOII:
- Vlamingen krijgen van de Duitse bezetter de kans om samen te
werken onder de belofte van zelfbestuur
- Nederlaag voor Duitsers én Vlamingen -> 20 jaar lang nog
nauwelijks van invloed
Nationalisme – vanaf 1960:
- Universiteit Leuven – lessen in het Frans – studentenprotest ->
ondanks grote rellen halen de studenten hun slag thuis ->
opflakkering Vlaams nationalisme -> opleving van de Volksunie
- Diverse staatshervormingen: meer bevoegdheden voor de
gemeenschappen
- Maar Volksunie niet radicaal genoeg volgens sommigen ->
oprichting Vlaams Blok (nu: Vlaams Belang)
Volksunie raakt verscheurd:
- Links – Socialistische Vlaams Nationalisten: Spirit
- Rechts – Liberale Vlaams Nationalisten: NV-A (Geert
Bourgeois, later Bart De Wever)
