Samenvatting hematologie 1, RBC

Hematologie 1
Samenstelling van bloed
Bloedbestandsdelen:

- Cellulair gedeelte: RBC, BWC, bloedplaatjes
- Waterig gedeelte: Plasma met 10% opgeloste stoffen (vnl EW)

Hoeveelheid bloed in ons lichaam:

- Volwassenen: gewicht/13 (±5L), Kinderen: gewicht/11

pH en viscositeit:

- pH= 7,34
- Viscositeit wordt bepaald door de aanwezigheid van eiwitten en door de “stugheid” vd RBC

Functies bloed:

- Transport (O2, EW en hormonen)
- Temperatuur
- Bescherming
- Zuur-base evenwicht
- Herstelfunctie

Soorten bloedvaten:

- Ader (Vene)
- Slagader (Arterie)
- Kleine slagader (Arteriole)
- Haarvat (Capillair)

Anticoagulantia
Vragen:

- Wat is een anticoagulans: (bio)chemische stof dat het stollingsproces stopt
- Principe: geen aanmaak van trombine door het vastzetten van Ca 2+
- Laatste fase van bloedstolling: fibrogeen trombine
→
fibrine
- Kleuren vd anticoagulans: EDTA: paars, CITRAAT: lichtblauw(stol) en zwart, Heparine: groen
- Celtelling: EDTA, stollingstest: CITRAAT
- Serum = zonder anticoagulans/stollingsmiddelen, plasma= met anticoagulantia

Bezinkingssnelheid van RBC
Definitie:

- De afstand die de RBC per eenheid van tijd zal afleggen (in mm).

Fasen van bezinking:

- Aggregatie: rouleaux-vorming
- Sedimentatie: bezinking van gevormde aggregaten



Pagina 1 van 12

, - Pakking: opeenstapelen cellen

Westergreen-methode (gouden standaard)

- 1 volume citraat, 4 volume bloed
- Aflezing na 1 en 2 uur

Beïnvloedende factoren:

- Plasma-eiwitten
- RBC
- Positie tube, temperatuur en stabiliteit vd drager

Fysiologische invloeden op BSE:

- Leeftijd -> ↑
- Geslacht -> vrouwen ↑
- Zwangerschap
- Geen invloed: maaltijd en temperatuur

Ref waarden:

- Mannen <10 mm
- Vrouwen <20 mm

Hematocriet
Definities:

- Scheiding van bloed
- Volumefractie vd RBC
- Eenheid: vol/vol, % of L/L

Beïnvloedende factoren:

- Trapped plasma: onstolbaar bloed laten bezinken in een buis
o 2 fracties: cellulair en plasma
- Centrifugatie-snelheid en tijdsduur

Praktische uitvoering:

- Microcentrifuge: 12000 - 16000 RPM, 6 - 10 minuten
- Elektronische hct-meting: berekenen van MCV en zo omvormen naar Hct

Ref waarden:

- Mannen: 40-54%
- Vrouwen: 37-44 %
- Verhoogt licht met de leeftijd

Vragen:

- Bepaling met EDTA-bloed
- Hematocriet: volumefractie, BSE: bloedbezinking




Pagina 2 van 12

,Hematopoiese
Het ontstaan en ontwikkelen van bloedcellen:

- Foetus: vruchtzak, lever en milt
- Kind: beenmerg
- Volwassenen: Vertebrea, ribben, sternum en schedel

Beenmerg:

- Compact been: gesloten zonder holten (buitenzijde: periosteum, bindweefsel)
- Spongieus been: elkaar overlopende holten

- Rood beenmerg: bloed aanmakende weefsel
- Geel beenmerg: vetweefsel

Structuur beenmerg:

- Cellulaire matrix:
o Vetcellen
o Fibroblasten
o macrofagen
- Extracellulaire matrix: matrix-eiwitten
- Hematopoietische cellen

Afname van beenmerg:

- Beenmergpunctie
- Diagnose van leukemie en anemie
- In de heupkam of sternum
- Daarna wordt er een uitstrijkje gemaakt

Ontwikkeling vd bloedcellen:

- RBC (erytrocyt)
- Bloedplaatjes(trombocyt)
- WBC (leukocyt)




De stamcel:

- Zelfvernieuwend: productie van dochtercellen


Pagina 3 van 12

, - Differentiëren
- CD34+ antigen

Groeifactoren:

- Proliferatie, differentiatie en maturatie reguleren
- Door het specifiek binden op receptoren van de targetcellen (werken lokaal of op afstand)
- Groeifactoren: IL-3 en GM-CSF
- EPO: werkt enkel op de rode cellijn, net als IL-5, M-CSF en G-CSF




= bloedplasma

Uitrijping van bloedcellen:

- Normale uitrijping:
o de celuitrijping gaat van de minst uitgerijpte cel tot de meest uitgerijpte
o Ontwikkeling is een continu systeem
o Celkern + cytoplasma zullen synchroon ontwikkelen
- WBC:
 Myeloblast
 Promyelocyt
 Myelocyt
 Metamyelocyt
 Granulocyt
o Cytoplasma
 Verlies van basofilie (minder RNA)
 Cytoplasmatische korrels
o Kernuitrijping
o Grootte: neemt af met de tijd
- RBC:
 Pro-erytroblast
 …
 Erytrocyt
o Cytoplasma
 Blauwkleuring
 Hemoglobine is enkel bij erytrocyten
o Kernuitrijping
 Kern verdwijnt vanaf reticulocyt


Pagina 4 van 12

,  Uitgerijpte RBC heeft enkel hemoglobine
o Grootte: afnemen
o Kern wordt kleiner ten opzichte van cytoplasma

Abnormale celuitrijping:

- Abnormale cytoplasma uitrijping
o Geen/ Veel korrels
o Auerstaafjes
o Laat uitrijpen
- Abnormale kern uitrijping
o Meer dan 1 kern
o Vergrootte kern
- Hiatus leukemicus
o Aanwezigheid van onrijpe vormen

Erytropoiesis
Definitie:

- Ontwikkeling van de RBC

Erytropoëtine (EPO):

- Geproduceerd in de nieren
- RBC na 120 dagen afgebroken
- In het hooggebergte wordt er meer RBC aangemaakt

Overzicht!




Reticulocyten



Pagina 5 van 12