Verlenen van zorg op maat
ADL
HC 1 Lichaamsverzorging
Manieren van huid verzorgen
• Bed, bad, lavabo of douche:
!Rekening houden met beperkingen: geen, lichamelijk en psychisch
o Als een persoon niet uit bed kan dan was je de persoon in bed = bedbad
o Bij een depressie kan een persoon zich zelf wassen, je laat hem zo veel mogelijk zelf doen
Bedbad
• Wat?
o Een bad in bed
• Wanneer?
o Meestal in de ochtend (dan zijn er meer zorgkundigen)
• Volgorde
o de 8 basisprincipes
▪ veiligheid (mensen die uit bed kunnen vallen, bed omlaag zetten als je de kamer
verlaat)
▪ hygiëne
▪ steriliteit
▪ comfort
▪ beleving
▪ zelfzorg
▪ inspraak
▪ ergonomie
▪ economie
▪ ecologie
o Van zuiver naar vuil werken
o Waskom vullen aan de lavabo, vervolgens naar bed, bedgordijnen en deur toe
▪ Waterkiemen (zit in leidingwater) → pseudomonas
• Wassen met water en zeep
o Hebben ze zelf bij of ligt op de afdeling
• Wassen zonder water of verzorgend wassen (doekjes → 1 doekje per lichaamszone)
o Hét voordeel van onze verzorgende wasmethode is dat we geen water en zeep
gebruiken.
o Water en zeep kunnen de huid uitdrogen en tot irritaties en huidbeschadiging leiden.
o De lotion in onze vochtige washandjes heeft een neutrale zuurtegraad (pH) en helpt uw
huid gezond te houden.
o meer comfort
o fysiek minder belastend (minder draaien, sneller, …)
o even hygiënisch als water en zeep
1
, Bed Waskom in bed Lavabo Douche
1 2 3 4
A. Volledige hulp
B. Gedeeltelijke hulp
C. Zelfzorg
Beperkingen qua lichaamszorg
Geen of weinig beperkingen:
• Zelfzorg behouden / stimuleren
o Voorbeeld: een komt een vrouw binnen met een malabsorptie (onvoldoende opname
van spijsverteringsproducten i d darm) na gastric bypass (omlegging
overbruggingsoperatie). Mevrouw heeft dikke benen en moet TPN krijgen. Verder voelt
ze zich echter zeer goed
▪ Wat met ADL lichaamsverzorging
➢ Zelfstandig
➢ Hulp met aan en uit kleden omwille van diepe katheter
• Voorzieningen: belangrijk voor hoe en in welke mate een patiënt zal instaan voor zijn
lichaamsverzorging
o Correct inschatten van de beperking
o Aard van de beperking → tussenkomst in overeenstemming met beperking
• zowel psychisch als fysiek
o Bovenste ledematen vb. infuus
o Hemiplegie: gezonde kant niet, verlamde kant wel
• Vb. patiënt ongeluk verliest rechter arm ➔ theoretisch wel, psychisch niet klaar
o Wel hulpmiddelen (na tijd) voor eten
o COPD→ fractioneren van de zorg
o Bepaalde zorgen door verpleegkundigen
o PLAATS
▪ Bed verlaten of niet?
▪ Lavabo waskom bedbad bad bepaalde zorgen zoals mondzorg
o Voorbeeld: aanwezigheid van een bad, douche of lavabo op de kamer
• Patiënt moet geïnformeerd worden over de aanwezigheid van deze voorzieningen
• Houding verpleegkundigen
o Patiënt wordt graag gewassen of durft niet zeggen dat hij het graag zelf zou doen (last
zijn)
• Respecteren gewoontes patiënt
o Je afvragen, moet die patiënt elke dag van boven tot onder gewassen worden
(kattenwasje tussendoor) Onderhandelen → soms ook nodig dagelijkse wasbeurt
o Tijdstip (moet een patiënt s’morgens om 7u gewekt worden)
o Manier van verzorgen → stomapatiënt (doet het al jaren zelf, jij andere gewoonten,
hiermee omgaan,….)
2
,Psychische beperkingen:
• Depressieve patiënten stimuleren en informeren
• Patiënten met dementie
Fysieke beperkingen:
• Informeren en inspraak van patiënt
• Mogelijkheden van de patiënt zien → hulpmiddelen (zie volgende slides)
Aandachtspunten huid
• Kleur
o Bleke huid (laag hemolobine) – geel (leveraandoeningen)– blauw (bij
zuurstoftekort)– rood (ontsteking)
• Turgor (elasticiteit)
o laag → vochtgebrek vb plooi die blijft rechtstaan bij deshydratatie
• Algemene conditie van de huid
o → ruwe rode huid (handen, ellebogen, knie) → vochtinbrengende crème
o Acne
o Huiduitslag vb eczeem
Observatie van de huid
Lymfangitis is een ontsteking van een lymfevat, meestal als gevolg van een plaatselijke infectie.
Lymfangitis ontstaat bijna altijd aan een arm of een been.
• meestal bij infectie en ontsteking van huidwonden
• zichtbaar als een rode streeptekening in de huid
•
Niet wegdrukbare roodhuid op de stuit
urticaria t.g.v. AB
• Netelroos, netelkoorts
• Huiduitslag gepaard gaand met hevige jeuk
• In dit geval ontstaan omwille van overgevoeligheidsreactie tgv AB
Intertrigo is een vochtletsel
• Roodheid of wondpijn van de huid vooral bij dikke mensen in de huidplooien bijvoorbeeld
tussen de dijen, in de oksel, onder de borsten
• Wordt veroorzaakt door prikkeling van de huid t.g.v. wrijving en zweetafscheiding
Psoriasis is een huidaandoening, de jonge cellen gaan te snel waardoor de oude huid geen kans heeft
om eraf te komen.
3
, Mondverzorging
• Een verzorgd gebit is het uiterlijk teken van gezondheid en getuigt van aandacht en een goede
zorg voor het lichaam.
• belangrijk orgaan: eten, te praten, te ademen, te lachten en te kussen
o = oraal probleem
o = functionele gevolgen + comfortproblemen + afname van de levenskwaliteit
o = lichamelijke als psychologische vlak.
Schadelijke bacteriën uit de mondholte kunnen een longontsteking veroorzaken. → Vb. bij verslikken
kan voedsel dat in aanraking is gekomen met schadelijke bacterieën in de pharynx, luchtpijp of
longen terecht komen.
Dit kan aanleiding geven tot een longontsteking. Vooral bij mensen met slikproblemen als gevolg van
een CVA of andere neurologische ziekten zoals bv de ziekte van Parkinson.
Parodontitis kan aanleiding geven tot het ontstaan van cardiovasculaire ziekten zoals een CVA en
hartaandoeningen (hartinfarct, endocarditis).
Als iemand aan diabetes mellitus =suikerziekte lijdt kan een eventuele ontsteking in de mond erger
en moeilijker te genezen zijn dan bij een gezond mens.
Heel wat mondproblemen ontstaan door een slechte of niet goed geregelde diabetes (suikerziekte).
De wondgenezing is gestoord: slijmvliesletsels.
De mondzorg bij een goed gereguleerde diabetes vraagt geen extra maatregelen.
Tandplaque en zijn gevolgen
Tandplaque
Zuurproductie Toxines Basenproductie
Demineralistie Mineralisatie
Gingivitis,
mucositis,
Parodontitis
Caries Tandsteen
meeste voorkomende aandoeningen:
• tandbederf (cariës)
• tandvleesontsteking (gingivitis)
• kaakbotontstekingen (parodontitis)
• aandoeningen van het mondslijmvlies (ulceratief en inflammatoir). = plaque-gerelateerd
4
ADL
HC 1 Lichaamsverzorging
Manieren van huid verzorgen
• Bed, bad, lavabo of douche:
!Rekening houden met beperkingen: geen, lichamelijk en psychisch
o Als een persoon niet uit bed kan dan was je de persoon in bed = bedbad
o Bij een depressie kan een persoon zich zelf wassen, je laat hem zo veel mogelijk zelf doen
Bedbad
• Wat?
o Een bad in bed
• Wanneer?
o Meestal in de ochtend (dan zijn er meer zorgkundigen)
• Volgorde
o de 8 basisprincipes
▪ veiligheid (mensen die uit bed kunnen vallen, bed omlaag zetten als je de kamer
verlaat)
▪ hygiëne
▪ steriliteit
▪ comfort
▪ beleving
▪ zelfzorg
▪ inspraak
▪ ergonomie
▪ economie
▪ ecologie
o Van zuiver naar vuil werken
o Waskom vullen aan de lavabo, vervolgens naar bed, bedgordijnen en deur toe
▪ Waterkiemen (zit in leidingwater) → pseudomonas
• Wassen met water en zeep
o Hebben ze zelf bij of ligt op de afdeling
• Wassen zonder water of verzorgend wassen (doekjes → 1 doekje per lichaamszone)
o Hét voordeel van onze verzorgende wasmethode is dat we geen water en zeep
gebruiken.
o Water en zeep kunnen de huid uitdrogen en tot irritaties en huidbeschadiging leiden.
o De lotion in onze vochtige washandjes heeft een neutrale zuurtegraad (pH) en helpt uw
huid gezond te houden.
o meer comfort
o fysiek minder belastend (minder draaien, sneller, …)
o even hygiënisch als water en zeep
1
, Bed Waskom in bed Lavabo Douche
1 2 3 4
A. Volledige hulp
B. Gedeeltelijke hulp
C. Zelfzorg
Beperkingen qua lichaamszorg
Geen of weinig beperkingen:
• Zelfzorg behouden / stimuleren
o Voorbeeld: een komt een vrouw binnen met een malabsorptie (onvoldoende opname
van spijsverteringsproducten i d darm) na gastric bypass (omlegging
overbruggingsoperatie). Mevrouw heeft dikke benen en moet TPN krijgen. Verder voelt
ze zich echter zeer goed
▪ Wat met ADL lichaamsverzorging
➢ Zelfstandig
➢ Hulp met aan en uit kleden omwille van diepe katheter
• Voorzieningen: belangrijk voor hoe en in welke mate een patiënt zal instaan voor zijn
lichaamsverzorging
o Correct inschatten van de beperking
o Aard van de beperking → tussenkomst in overeenstemming met beperking
• zowel psychisch als fysiek
o Bovenste ledematen vb. infuus
o Hemiplegie: gezonde kant niet, verlamde kant wel
• Vb. patiënt ongeluk verliest rechter arm ➔ theoretisch wel, psychisch niet klaar
o Wel hulpmiddelen (na tijd) voor eten
o COPD→ fractioneren van de zorg
o Bepaalde zorgen door verpleegkundigen
o PLAATS
▪ Bed verlaten of niet?
▪ Lavabo waskom bedbad bad bepaalde zorgen zoals mondzorg
o Voorbeeld: aanwezigheid van een bad, douche of lavabo op de kamer
• Patiënt moet geïnformeerd worden over de aanwezigheid van deze voorzieningen
• Houding verpleegkundigen
o Patiënt wordt graag gewassen of durft niet zeggen dat hij het graag zelf zou doen (last
zijn)
• Respecteren gewoontes patiënt
o Je afvragen, moet die patiënt elke dag van boven tot onder gewassen worden
(kattenwasje tussendoor) Onderhandelen → soms ook nodig dagelijkse wasbeurt
o Tijdstip (moet een patiënt s’morgens om 7u gewekt worden)
o Manier van verzorgen → stomapatiënt (doet het al jaren zelf, jij andere gewoonten,
hiermee omgaan,….)
2
,Psychische beperkingen:
• Depressieve patiënten stimuleren en informeren
• Patiënten met dementie
Fysieke beperkingen:
• Informeren en inspraak van patiënt
• Mogelijkheden van de patiënt zien → hulpmiddelen (zie volgende slides)
Aandachtspunten huid
• Kleur
o Bleke huid (laag hemolobine) – geel (leveraandoeningen)– blauw (bij
zuurstoftekort)– rood (ontsteking)
• Turgor (elasticiteit)
o laag → vochtgebrek vb plooi die blijft rechtstaan bij deshydratatie
• Algemene conditie van de huid
o → ruwe rode huid (handen, ellebogen, knie) → vochtinbrengende crème
o Acne
o Huiduitslag vb eczeem
Observatie van de huid
Lymfangitis is een ontsteking van een lymfevat, meestal als gevolg van een plaatselijke infectie.
Lymfangitis ontstaat bijna altijd aan een arm of een been.
• meestal bij infectie en ontsteking van huidwonden
• zichtbaar als een rode streeptekening in de huid
•
Niet wegdrukbare roodhuid op de stuit
urticaria t.g.v. AB
• Netelroos, netelkoorts
• Huiduitslag gepaard gaand met hevige jeuk
• In dit geval ontstaan omwille van overgevoeligheidsreactie tgv AB
Intertrigo is een vochtletsel
• Roodheid of wondpijn van de huid vooral bij dikke mensen in de huidplooien bijvoorbeeld
tussen de dijen, in de oksel, onder de borsten
• Wordt veroorzaakt door prikkeling van de huid t.g.v. wrijving en zweetafscheiding
Psoriasis is een huidaandoening, de jonge cellen gaan te snel waardoor de oude huid geen kans heeft
om eraf te komen.
3
, Mondverzorging
• Een verzorgd gebit is het uiterlijk teken van gezondheid en getuigt van aandacht en een goede
zorg voor het lichaam.
• belangrijk orgaan: eten, te praten, te ademen, te lachten en te kussen
o = oraal probleem
o = functionele gevolgen + comfortproblemen + afname van de levenskwaliteit
o = lichamelijke als psychologische vlak.
Schadelijke bacteriën uit de mondholte kunnen een longontsteking veroorzaken. → Vb. bij verslikken
kan voedsel dat in aanraking is gekomen met schadelijke bacterieën in de pharynx, luchtpijp of
longen terecht komen.
Dit kan aanleiding geven tot een longontsteking. Vooral bij mensen met slikproblemen als gevolg van
een CVA of andere neurologische ziekten zoals bv de ziekte van Parkinson.
Parodontitis kan aanleiding geven tot het ontstaan van cardiovasculaire ziekten zoals een CVA en
hartaandoeningen (hartinfarct, endocarditis).
Als iemand aan diabetes mellitus =suikerziekte lijdt kan een eventuele ontsteking in de mond erger
en moeilijker te genezen zijn dan bij een gezond mens.
Heel wat mondproblemen ontstaan door een slechte of niet goed geregelde diabetes (suikerziekte).
De wondgenezing is gestoord: slijmvliesletsels.
De mondzorg bij een goed gereguleerde diabetes vraagt geen extra maatregelen.
Tandplaque en zijn gevolgen
Tandplaque
Zuurproductie Toxines Basenproductie
Demineralistie Mineralisatie
Gingivitis,
mucositis,
Parodontitis
Caries Tandsteen
meeste voorkomende aandoeningen:
• tandbederf (cariës)
• tandvleesontsteking (gingivitis)
• kaakbotontstekingen (parodontitis)
• aandoeningen van het mondslijmvlies (ulceratief en inflammatoir). = plaque-gerelateerd
4
