Samenvatting Geneesmiddelen bij aandoeningen van het hormoonstelsel

MEDISCHE WETENSCHAPPEN
GM BIJ AANDOENINGEN VAN HET HORMOONSTELSEL
1. INLEIDING
Regulatiesystemen:
Zenuwstelsel en endocrien stelsel zijn beide regulatoren van het lichaam ten dienste van de
homeostase.

Zenuwstelsel Elektrisch: snel en kortwerkend
 Zien, spreken, bewegen
Endocrien stelsel Chemisch: langetermijn regulering
 Groei, voortplanting, glycemie
Beide stelsels werken samen: fight-flight respons of hypothalamo-hypofysaire-as.

Hormonen:
= afgescheiden door endocriene klieren
 3 soorten: peptiden, steroïden en aminen
 Via bloedbaan opzoek naar doelcellen
 Binden op receptoren  specifieke reactie van doelcel:
 Receptoren kunnen op celmembraan zitten (extracellulair)  dan gebruik ‘second
messenger’
- Peptide hormonen: bv. insuline
- (Nor)adrenaline
 Receptoren in cytoplasma of in celkern (intra-cellulair)  rechtstreekse stimulus
door hormoon
- Steroïdhormonen
- Schildklierhormonen

GM BIJ SCHILDKLIERSTOORNISSEN
1. DE SCHILDKLIER
Werking schildklier:
=Geregeld door hypothalamus en adenohypofyse
Hypothalamus zet adenohypofyse aan tot productie TSH (thyroidstimulerend hormoon) 
stimuleert schilklier om schildklierhormonen aan te maken  Thyroxine (T4) en Tri
jodothyronine (T3).
Indien bloedspiegels van T3 en T4 stijgen  afgifte releasing factor TSH en TSH dalen door
negatieve terugkoppeling.




1

,Symptomen hypo- en hyperthyroïdie:




2. GM BIJ HYPERTHYROIDIE
2

, Meest voorkomende oorzaak hyperthyroïdie:
 Ziekte van Graves
 Toxisch nodulair struma

GM die schildklierwerking stilleggen:
 Thyreostatica = anti-thyreotica
- Thioamides = thioureumderivaten

In BE 2 producten op de markt:
 propylthiouracil (PTU)
 thiamazol (Strumazol®)

Alternatieve R/:
 Radioactief jodium of chirurgie

2.1 THYREOSTATICA
Thioureumderivaten:
=Basis van de behandeling van hyperthyreoïdie bij de ziekte van Graves-Basedow
 Na 3 tot 8 weken: schildklier-hormoonspiegels terug tot normale waarden
 Associatie aan schildklierhormoon-substitutie meestal nodig om euthyreoïdie te
bekomen en ter preventie van struma (door ↑ TSH)
 Te sterke onderdrukking synthese T3 & T4  hypothyreoïdie

Thyreostatica hebben:
 Beperkt nut bij toxisch adenoom en bij multinodulair toxisch struma
 Geen plaats bij thyreoïditis

Werkingsmechanisme:
=Remming van inbouw van jodium in schildklierhormoon.

Nevenwerkingen:
 Hypothyreoïdie, struma (vergrote schildklier)
 Allergische rash, haarverlies, pruritus (jeuk)
 GI-stoornissen
 Agranulocytose:
- Tijdens de eerste 3 maanda
 Zelden een leveraantasting  meer bij PTU, artritis en vasculitis



Thyreostatica en zwagerschap:


3