CONTROLELEER EN
DEONTOLOGIE
Deel Controleleer
2021 - 2022
Handboek: International standards on auditing: an institutional driver for audit quality
Auteur: Dries Schockaert
Docent: Dries Schockaert
, Inhoudsopgave
Controleleer (Prof. Dries Schockaert) ...........................................................................................................................1
HOC 1: Geschiedenis, stramien en opbouw van de ISA’s .........................................................................................1
1. Geschiedenis van de international standards on auditing (ISA’s) ................................................................1
2. Triptiek van de doelstellingen ......................................................................................................................4
3. Stramien .......................................................................................................................................................7
4. Commissarismandaat ...................................................................................................................................9
HOC 2, 3 & 4: Het commissarisverslag ...................................................................................................................10
1. Normatief kader .........................................................................................................................................10
2. Structuur van het commissarisverslag........................................................................................................11
3. Oordeelsparagraaf: Soorten oordelen........................................................................................................12
4. Paragraaf ter benadrukking van bepaalde aangelegenheden ...................................................................18
5. Paragraaf inzake overige aangelegenheden (OM) .....................................................................................19
6. Continuïteit en discontinuïteit....................................................................................................................20
7. Overzicht .....................................................................................................................................................30
8. ISA 580: Representation letter ...................................................................................................................31
9. Oefeningen .................................................................................................................................................32
HOC 5: Subsequent events, het auditproces en fraude .........................................................................................35
1. ISA 560: Gebeurtenissen na de einddatum van de verslagperiode, subsequent events ...........................35
2. Controlerisico, audit risk .............................................................................................................................36
3. Componenten van de interne beheersing, interne controle .....................................................................39
4. Inspelen op ingeschatte risico’s..................................................................................................................40
5. Controledoelstellingen, financial statement assertions .............................................................................41
6. Auditproces.................................................................................................................................................42
7. Fraude .........................................................................................................................................................43
HOC 6 & 7: Auditkwaliteit .......................................................................................................................................45
1. Theoretical foundations of the audit function and audit service quality ...................................................45
2. Drie functies van standaarden in het algemeen.........................................................................................49
3. Definities van audit quality .........................................................................................................................50
4. Optimal level of audit quality .....................................................................................................................51
5. Audit standaarden ......................................................................................................................................53
6. Audit risk en audit expectation gap ............................................................................................................56
7. Conclusies hoofdstuk 1 (boek p78-85) .......................................................................................................58
8. Inspecties ....................................................................................................................................................60
9. ISQM1 .........................................................................................................................................................61
Handboek................................................................................................................................................................62
1. De-facto auditing standard-setters ............................................................................................................62
, 2. Mogelijke gevolgen van een volgende high-profile audit failure ...............................................................64
HOC 8: Voorbeeldexamen ......................................................................................................................................66
, Controleleer (Prof. Dries Schockaert)
HOC 1: Geschiedenis, stramien en opbouw van de ISA’s
1. Geschiedenis van de international standards on auditing (ISA’s)
Jaren 1970
− In de jaren 1970 kwam de institutionele basis voor het opstellen van de standaarden tot stand.
− Landen wereldwijd kregen te maken met een crisis door de prijsstijging van de energieproducten. De overheid
moest ingrijpen, maar daarvoor waren middelen vereist. Er was een basis nodig om belastingen op te
berekenen. Men baseert zich hiervoor op het boekhoudkundig resultaat, waarna er aanpassingen gemaakt
worden. Zo wordt er een verschil gecreëerd tussen het boekhoudkundig en fiscaal resultaat.
− 1972: International Coordination Committee for the Accountancy Profession (ICCAP)
o Organiseren van internationale congressen.
− 1973: ICCAP richt de International Accounting Standards Committee (IASC) op.
− 1975: boekhoudwet
− 1976: boekhoudkundig KB
IFAC en IAPC
Rond 1978 werden de eerste stappen voor de auditstandaarden gezet.
− 1977: International Federation of Accountants (IFAC) werd opgericht door de ICCAP.
o Het Instituut van de Bedrijfsrevisoren was 1 van de oprichters van de IFAC, samen met de grote
auditkantoren van dat moment, in zover die op dat moment al begonnen.
o De IFAC neemt de taken van de ICCAP over.
o Doel: Creëren van wereldwijde standaarden, guidelines.
− 1977: IFAC creëert het International Auditing Practices Committee (IAPC)
o De IAPC creëert International Auditing Guidelines (IAG’s). Deze werden gepubliceerd vanaf 1980.
o De IAG’s vertegenwoordigen de ‘best practice’ binnen de grote Big N netwerken.
o De allereerste IAG ging over het doel van de controle.
o IAG’s zijn richtlijnen. De verschillende landen moesten op basis van deze richtlijnen hun eigen
auditstandaarden opstellen.
− 1984/1985: eerste auditstandaard in België
o Op dit moment was er nog geen toezichthoudend orgaan. De Hoge Raad is pas ontstaan in 1985.
o Al in 1977 waren er algemene controlenormen gepubliceerd, gebaseerd op de Amerikaanse
standaarden. Deze algemene normen en principes werden verder uitgewerkt, gebaseerd op de IAG’s.
− 1991/1992: ISA’s
o De IAG’s werden internationaal onder de loep genomen. Na 11 jaar wilde men afstappen van de
guidelines. Het doel van IFAC was om standaarden te creëren, maar tot dan toe waren er enkel
guidelines.
o Vanaf 1991, begin 1992 is het IFAC overgestapt van guidelines naar standaarden.
▪ Van IAG naar ISA.
▪ Dit zijn professionele standaarden voor het controleren van financiële informatie van een entiteit.
o De IAPC is de audit standaard setter geworden op de internationale markt
Aanpassing nummering, thematische indeling (1994)
De ISA’s kregen een nieuwe thematische indeling volgende de logische volgorden van het uitvoeren van een
audit. Dit brengt een volgorde van de standaarden met zich mee. De standaarden werden ondergebracht in
groepen.
→ Standaard 200 betekent niet dat het de 200ste standaard is. Je begint in die categorie vanaf 200 te tellen.
1
Controleleer: HOC 1
DEONTOLOGIE
Deel Controleleer
2021 - 2022
Handboek: International standards on auditing: an institutional driver for audit quality
Auteur: Dries Schockaert
Docent: Dries Schockaert
, Inhoudsopgave
Controleleer (Prof. Dries Schockaert) ...........................................................................................................................1
HOC 1: Geschiedenis, stramien en opbouw van de ISA’s .........................................................................................1
1. Geschiedenis van de international standards on auditing (ISA’s) ................................................................1
2. Triptiek van de doelstellingen ......................................................................................................................4
3. Stramien .......................................................................................................................................................7
4. Commissarismandaat ...................................................................................................................................9
HOC 2, 3 & 4: Het commissarisverslag ...................................................................................................................10
1. Normatief kader .........................................................................................................................................10
2. Structuur van het commissarisverslag........................................................................................................11
3. Oordeelsparagraaf: Soorten oordelen........................................................................................................12
4. Paragraaf ter benadrukking van bepaalde aangelegenheden ...................................................................18
5. Paragraaf inzake overige aangelegenheden (OM) .....................................................................................19
6. Continuïteit en discontinuïteit....................................................................................................................20
7. Overzicht .....................................................................................................................................................30
8. ISA 580: Representation letter ...................................................................................................................31
9. Oefeningen .................................................................................................................................................32
HOC 5: Subsequent events, het auditproces en fraude .........................................................................................35
1. ISA 560: Gebeurtenissen na de einddatum van de verslagperiode, subsequent events ...........................35
2. Controlerisico, audit risk .............................................................................................................................36
3. Componenten van de interne beheersing, interne controle .....................................................................39
4. Inspelen op ingeschatte risico’s..................................................................................................................40
5. Controledoelstellingen, financial statement assertions .............................................................................41
6. Auditproces.................................................................................................................................................42
7. Fraude .........................................................................................................................................................43
HOC 6 & 7: Auditkwaliteit .......................................................................................................................................45
1. Theoretical foundations of the audit function and audit service quality ...................................................45
2. Drie functies van standaarden in het algemeen.........................................................................................49
3. Definities van audit quality .........................................................................................................................50
4. Optimal level of audit quality .....................................................................................................................51
5. Audit standaarden ......................................................................................................................................53
6. Audit risk en audit expectation gap ............................................................................................................56
7. Conclusies hoofdstuk 1 (boek p78-85) .......................................................................................................58
8. Inspecties ....................................................................................................................................................60
9. ISQM1 .........................................................................................................................................................61
Handboek................................................................................................................................................................62
1. De-facto auditing standard-setters ............................................................................................................62
, 2. Mogelijke gevolgen van een volgende high-profile audit failure ...............................................................64
HOC 8: Voorbeeldexamen ......................................................................................................................................66
, Controleleer (Prof. Dries Schockaert)
HOC 1: Geschiedenis, stramien en opbouw van de ISA’s
1. Geschiedenis van de international standards on auditing (ISA’s)
Jaren 1970
− In de jaren 1970 kwam de institutionele basis voor het opstellen van de standaarden tot stand.
− Landen wereldwijd kregen te maken met een crisis door de prijsstijging van de energieproducten. De overheid
moest ingrijpen, maar daarvoor waren middelen vereist. Er was een basis nodig om belastingen op te
berekenen. Men baseert zich hiervoor op het boekhoudkundig resultaat, waarna er aanpassingen gemaakt
worden. Zo wordt er een verschil gecreëerd tussen het boekhoudkundig en fiscaal resultaat.
− 1972: International Coordination Committee for the Accountancy Profession (ICCAP)
o Organiseren van internationale congressen.
− 1973: ICCAP richt de International Accounting Standards Committee (IASC) op.
− 1975: boekhoudwet
− 1976: boekhoudkundig KB
IFAC en IAPC
Rond 1978 werden de eerste stappen voor de auditstandaarden gezet.
− 1977: International Federation of Accountants (IFAC) werd opgericht door de ICCAP.
o Het Instituut van de Bedrijfsrevisoren was 1 van de oprichters van de IFAC, samen met de grote
auditkantoren van dat moment, in zover die op dat moment al begonnen.
o De IFAC neemt de taken van de ICCAP over.
o Doel: Creëren van wereldwijde standaarden, guidelines.
− 1977: IFAC creëert het International Auditing Practices Committee (IAPC)
o De IAPC creëert International Auditing Guidelines (IAG’s). Deze werden gepubliceerd vanaf 1980.
o De IAG’s vertegenwoordigen de ‘best practice’ binnen de grote Big N netwerken.
o De allereerste IAG ging over het doel van de controle.
o IAG’s zijn richtlijnen. De verschillende landen moesten op basis van deze richtlijnen hun eigen
auditstandaarden opstellen.
− 1984/1985: eerste auditstandaard in België
o Op dit moment was er nog geen toezichthoudend orgaan. De Hoge Raad is pas ontstaan in 1985.
o Al in 1977 waren er algemene controlenormen gepubliceerd, gebaseerd op de Amerikaanse
standaarden. Deze algemene normen en principes werden verder uitgewerkt, gebaseerd op de IAG’s.
− 1991/1992: ISA’s
o De IAG’s werden internationaal onder de loep genomen. Na 11 jaar wilde men afstappen van de
guidelines. Het doel van IFAC was om standaarden te creëren, maar tot dan toe waren er enkel
guidelines.
o Vanaf 1991, begin 1992 is het IFAC overgestapt van guidelines naar standaarden.
▪ Van IAG naar ISA.
▪ Dit zijn professionele standaarden voor het controleren van financiële informatie van een entiteit.
o De IAPC is de audit standaard setter geworden op de internationale markt
Aanpassing nummering, thematische indeling (1994)
De ISA’s kregen een nieuwe thematische indeling volgende de logische volgorden van het uitvoeren van een
audit. Dit brengt een volgorde van de standaarden met zich mee. De standaarden werden ondergebracht in
groepen.
→ Standaard 200 betekent niet dat het de 200ste standaard is. Je begint in die categorie vanaf 200 te tellen.
1
Controleleer: HOC 1
