WOORDENLIJST ODW 2
HOOFDSTUK 1: CLASSIFICATIE EN DIAGNOSTIEK
Classificatie Systematisch ordenen en groeperen van problemen obv
gelijke eigenschappen en onderlinge relaties
Diagnostische criteria Criteria voor een welbepaalde stoornis
Differentiaal diagnostische Criteria om andere stoornissen te kunnen uitsluiten
criteria
Categoriaal systeem Systeem dat duidelijk zegt: heeft men een stoornis of heeft
men ze niet
DSM-5 systeem Systeem om problematieken van individuen te beschrijven en
te classificeren in stoornis categorieën
Klinisch-psychiatrisch Psychiatrische stoornissen zijn onafhankelijk en duidelijk
classificatiesysteem afgelijnde ziekte-entiteiten, met voor elke stoornis
diagnostisch en differentiaal diagnostische criteria.
Empirisch-statisch Steunen op analyses van gegevens verzameld in grote
classificatiesystemen steekproeven van kinderen
Gedragsvragenlijsten Probleemgedrag (laten) inventariseren en beoordelen,
classificeren
Dimensioneel systeem Elk syndroom is een continuüm waarop ieder individu een
relatieve plaats inneemt t.o.v. andere individuen
Child Behavior Checklist 120 items die de ouders van kinderen tussen 6-18j invult
(CBCL) a.d.h.v. een score van 0-2.
Teacher report form (TRF) 120 items in te vullen door leerkrachten voor leerlingen
tussen 6-18 j. Je krijgt zicht op meerdere perspectieven.
Youth Self Report ‘YSR) 118 items in te vullen door jongeren vanaf 11 j, met aparte
versies voor jongvolwassenen en volwassenen.
Diagnose Besluitvormingsproces met als algemeen - doel via
systematisch onderzoek het inzicht in de aard van een
problematiek te verhogen en van daaruit een gepast aanbod
voor behandeling te formuleren
Behandeling Alle methoden die kunnen worden ingezet om een kind met
een ontwikkelingsstoornis te ondersteunen
Diagnose in engere zin Stellen van een formele diagnose
Diagnose in ruimere zin Het onderzoeken of vaststellen van de oorzaak van een
bepaald probleem en het inschatten van de therapeutische
mogelijkheden
1
,HOOFDSTUK 2: KINDEREN, JONGEREN EN VOLWASSENEN MET
GEDRAGSPROBLEMEN
Gedragsproblemen Zichtbaar ongewoon gedrag, afgezien van de ernst, oorzaak
of context van het ongewone gedrag
Probleemgedragingen Synoniem voor gedragsproblemen.
Gedragsstoornissen Langdurige en blijvend samen voorkomen van problemen
Ontwikkelingsstoornis Aandoening die een belemmering vormt voor de normale
ontwikkeling
Opvoedingsprobleem Wanneer de pedagogische behoeften niet overeenkomt met
de pedagogische aanpak
Externaliserend Gedrag gekenmerkt door sterke ongeremdheid en is
probleemgedrag voornamelijk gericht op de buitenwereld
Internaliserend Gedrag gekenmerkt door sterk geremd karakter en zijn op
probleemgedrag (het innerlijke) de eigen persoon of van de buitenwereld
gericht
Oppositioneel opstandige Of Oppositional Defiant disorder. Negativistische, vijandig
stoornis (ODD) en openlijk ongehoorzaam gedrag
Normoverschrijdende Of Conduct disorder. Herhaaldelijk de grondrechten van
gedragsstoornis (CD) anderen schenden of sociale normen en regels
overschrijden
Epidemiologie Systematische studie naar de prevalentie en de verspreiding
van een ziekte of toestand in een bepaalde
bevolkingsgroep, alsook naar de factor die het voorkomen
en de verspreiding beïnvloeden
Neuro-anatomisch Men probeert gedrag te verklaren vanuit dysfuncties op het
niveau van de structuur van de hersenen. Men probeert uit
te zoeken welke hersenstructuren verantwoordelijk zijn voor
welke gedragingen en tot welke problemen dysfuncties in
die structuren kunnen leiden.
Neurochemisch Men richt zich op de relatie tussen chemische processen in
de hersenen en gedrag. Verstoringen in deze processen
leiden tot afwijkend of problematisch gedrag.
Gedragsgenetisch In de chromosomen
Comorbiditeit Beperkingen kunnen samen voorkomen
Multi-gedetermineerde Ontstaan is een complex samenspel van oorzaken op kind-
etiologie en context niveau
Regressief gedrag Zich gedragen als een kind van jongere leeftijd
2
, Cumulatiehypothese De ontwikkeling of bestendiging van gedragsproblemen kan
groter worden geacht naarmate er meer risico- en minder
protectieve factoren aanwezig zijn.
Indicatiestelling Zoeken naar de meest gepaste behandeling voor de
problematiek van een cliënt
Handelingsgerichte Diagnostiek die niet enkel gericht is op het classificeren
diagnostiek maar ook op het opstellen van een gepast behandelingsplan
HOOFDSTUK 3: GEZINNEN MET MEERVOUDIGE EN COMPLEXE PROBLEMEN
Multiprobleemgezin Gezin dat kampt met een chronisch complex van ernstige
socio-economische en psychosociale problemen waarvoor
de betrokken hulpverleners vinden dat het weerbarstig is
voor hulp
Kansarmoede Toestand waarbij mensen beknot worden in hun kansen om
voldoende deel te hebben aan maatschappelijk
hooggewaardeerde goederen. Het gaat hierbij niet om een
eenmalig feit, maar om een duurzame toestand die zich
voordoet op verschillende terreinen, zowel materiële als
immateriële.
Multi-dimensioneel of multi- Iets dat zich afspeelt op verschillende, onderling verweven
aspectueel domeinen.
Zuivere armoede Armoede dat enkel over financiële tekort gaat
Kansarmoede-index Geeft aan hoeveel procent van de kinderen tussen 0 en 3
jaar bij de geboorte opgroeit in een situatie van
kansarmoede.
Crisiscyclus of Van de ene naar de andere crisis.
armoedekluwen of
maatschappelijke
achterstelling
Externe locus of control Lot ligt in de handen van anderen.
HOOFDSTUK 4: KINDERMISHANDELING: SITUATIES VAN VERONTRUSTING
Verontrustende/ Situaties waarin alle betrokken hulpverleners, cliënten of
problematische leefsituaties anderen zich ongerust maken over de ontwikkeling van een
minderjarige
Kindermishandeling Elke vorm van geweldpleging of verwaarlozing op fysiek,
psychisch of seksueel gebied door toedoen of nalaten van
personen met wie het kind in een afhankelijkheidsrelatie
staat, waardoor er schade voor het kind ontst of in de
toekomst zou kunnen ontstaan.
Fysieke/ lichamelijke Het min of meer bewust toebrengen van lichamelijk letsel
mishandeling door ouders, verwanten of verzorgers. Dat kan door bijten,
slaan, trappen, verbranden, snijden
3
HOOFDSTUK 1: CLASSIFICATIE EN DIAGNOSTIEK
Classificatie Systematisch ordenen en groeperen van problemen obv
gelijke eigenschappen en onderlinge relaties
Diagnostische criteria Criteria voor een welbepaalde stoornis
Differentiaal diagnostische Criteria om andere stoornissen te kunnen uitsluiten
criteria
Categoriaal systeem Systeem dat duidelijk zegt: heeft men een stoornis of heeft
men ze niet
DSM-5 systeem Systeem om problematieken van individuen te beschrijven en
te classificeren in stoornis categorieën
Klinisch-psychiatrisch Psychiatrische stoornissen zijn onafhankelijk en duidelijk
classificatiesysteem afgelijnde ziekte-entiteiten, met voor elke stoornis
diagnostisch en differentiaal diagnostische criteria.
Empirisch-statisch Steunen op analyses van gegevens verzameld in grote
classificatiesystemen steekproeven van kinderen
Gedragsvragenlijsten Probleemgedrag (laten) inventariseren en beoordelen,
classificeren
Dimensioneel systeem Elk syndroom is een continuüm waarop ieder individu een
relatieve plaats inneemt t.o.v. andere individuen
Child Behavior Checklist 120 items die de ouders van kinderen tussen 6-18j invult
(CBCL) a.d.h.v. een score van 0-2.
Teacher report form (TRF) 120 items in te vullen door leerkrachten voor leerlingen
tussen 6-18 j. Je krijgt zicht op meerdere perspectieven.
Youth Self Report ‘YSR) 118 items in te vullen door jongeren vanaf 11 j, met aparte
versies voor jongvolwassenen en volwassenen.
Diagnose Besluitvormingsproces met als algemeen - doel via
systematisch onderzoek het inzicht in de aard van een
problematiek te verhogen en van daaruit een gepast aanbod
voor behandeling te formuleren
Behandeling Alle methoden die kunnen worden ingezet om een kind met
een ontwikkelingsstoornis te ondersteunen
Diagnose in engere zin Stellen van een formele diagnose
Diagnose in ruimere zin Het onderzoeken of vaststellen van de oorzaak van een
bepaald probleem en het inschatten van de therapeutische
mogelijkheden
1
,HOOFDSTUK 2: KINDEREN, JONGEREN EN VOLWASSENEN MET
GEDRAGSPROBLEMEN
Gedragsproblemen Zichtbaar ongewoon gedrag, afgezien van de ernst, oorzaak
of context van het ongewone gedrag
Probleemgedragingen Synoniem voor gedragsproblemen.
Gedragsstoornissen Langdurige en blijvend samen voorkomen van problemen
Ontwikkelingsstoornis Aandoening die een belemmering vormt voor de normale
ontwikkeling
Opvoedingsprobleem Wanneer de pedagogische behoeften niet overeenkomt met
de pedagogische aanpak
Externaliserend Gedrag gekenmerkt door sterke ongeremdheid en is
probleemgedrag voornamelijk gericht op de buitenwereld
Internaliserend Gedrag gekenmerkt door sterk geremd karakter en zijn op
probleemgedrag (het innerlijke) de eigen persoon of van de buitenwereld
gericht
Oppositioneel opstandige Of Oppositional Defiant disorder. Negativistische, vijandig
stoornis (ODD) en openlijk ongehoorzaam gedrag
Normoverschrijdende Of Conduct disorder. Herhaaldelijk de grondrechten van
gedragsstoornis (CD) anderen schenden of sociale normen en regels
overschrijden
Epidemiologie Systematische studie naar de prevalentie en de verspreiding
van een ziekte of toestand in een bepaalde
bevolkingsgroep, alsook naar de factor die het voorkomen
en de verspreiding beïnvloeden
Neuro-anatomisch Men probeert gedrag te verklaren vanuit dysfuncties op het
niveau van de structuur van de hersenen. Men probeert uit
te zoeken welke hersenstructuren verantwoordelijk zijn voor
welke gedragingen en tot welke problemen dysfuncties in
die structuren kunnen leiden.
Neurochemisch Men richt zich op de relatie tussen chemische processen in
de hersenen en gedrag. Verstoringen in deze processen
leiden tot afwijkend of problematisch gedrag.
Gedragsgenetisch In de chromosomen
Comorbiditeit Beperkingen kunnen samen voorkomen
Multi-gedetermineerde Ontstaan is een complex samenspel van oorzaken op kind-
etiologie en context niveau
Regressief gedrag Zich gedragen als een kind van jongere leeftijd
2
, Cumulatiehypothese De ontwikkeling of bestendiging van gedragsproblemen kan
groter worden geacht naarmate er meer risico- en minder
protectieve factoren aanwezig zijn.
Indicatiestelling Zoeken naar de meest gepaste behandeling voor de
problematiek van een cliënt
Handelingsgerichte Diagnostiek die niet enkel gericht is op het classificeren
diagnostiek maar ook op het opstellen van een gepast behandelingsplan
HOOFDSTUK 3: GEZINNEN MET MEERVOUDIGE EN COMPLEXE PROBLEMEN
Multiprobleemgezin Gezin dat kampt met een chronisch complex van ernstige
socio-economische en psychosociale problemen waarvoor
de betrokken hulpverleners vinden dat het weerbarstig is
voor hulp
Kansarmoede Toestand waarbij mensen beknot worden in hun kansen om
voldoende deel te hebben aan maatschappelijk
hooggewaardeerde goederen. Het gaat hierbij niet om een
eenmalig feit, maar om een duurzame toestand die zich
voordoet op verschillende terreinen, zowel materiële als
immateriële.
Multi-dimensioneel of multi- Iets dat zich afspeelt op verschillende, onderling verweven
aspectueel domeinen.
Zuivere armoede Armoede dat enkel over financiële tekort gaat
Kansarmoede-index Geeft aan hoeveel procent van de kinderen tussen 0 en 3
jaar bij de geboorte opgroeit in een situatie van
kansarmoede.
Crisiscyclus of Van de ene naar de andere crisis.
armoedekluwen of
maatschappelijke
achterstelling
Externe locus of control Lot ligt in de handen van anderen.
HOOFDSTUK 4: KINDERMISHANDELING: SITUATIES VAN VERONTRUSTING
Verontrustende/ Situaties waarin alle betrokken hulpverleners, cliënten of
problematische leefsituaties anderen zich ongerust maken over de ontwikkeling van een
minderjarige
Kindermishandeling Elke vorm van geweldpleging of verwaarlozing op fysiek,
psychisch of seksueel gebied door toedoen of nalaten van
personen met wie het kind in een afhankelijkheidsrelatie
staat, waardoor er schade voor het kind ontst of in de
toekomst zou kunnen ontstaan.
Fysieke/ lichamelijke Het min of meer bewust toebrengen van lichamelijk letsel
mishandeling door ouders, verwanten of verzorgers. Dat kan door bijten,
slaan, trappen, verbranden, snijden
3
