Samenvatting spoedgevallenzorg

H1: Inleiding
Inleiding in werking van spoedgevallendienst
Vroeger
Patiënten met dringende rechtstreekse problemen  op één bestaande ziekenhuisafdeling

Patiënten met trauma  vrije zaal in operatiekwartier

Patiënten met minder ernstig probleem  één consultatieafdeling  één ziekenhuisafdeling

Eerste officiële richtlijnen voor spoedgevallendiensten omtrent normen medische beeldvorming

DOEL  definiëren wat precies een spoedgevallendienst was om dit te kunnen koppelen aan
erkenning van een CT-scanner

Nu
Spoedgevallen vervult een dubbele functie:

1) Opvang van urgente pathologie
2) Globaal aanspreekpunt voor ‘niet geplande’ zorg (kan door huisartsenwachtpost, middelen
van dringende geneeskundige hulpverlening en spoedgevallendiensten)

Dringende medische vraag
Patiënten kunnen op verschillende manieren dringende medische vraag uiten:

 112 bellen
 Naar spoedgevallendienst komen
 Naar huisarts van wacht bellen (1733)
 Naar huisarts van wacht komen
 Wachten tot men bij eigen huisarts terecht kan

 Dringendheid is mede bepalend wat men zal doen

Twee soorten spoedgevallendiensten
Twee soorten ziekenhuisfuncties:

1) Gespecialiseerde spoedgevallenzorg
2) Eerste opvang van spoedgevallen

De ziekenhuisfunctie is een zorgonderdeel van een ziekenhuis dat diensten levert horizontaal over
verschillende ziekenhuisdiensten heen (bv. apotheek, dagziekenhuis, medische beeldvorming) ipv
enkel dienstverlening aan bepaalde groep patiënten

Gespecialiseerde spoedgevallenzorg
 Kunnen in werking van Dringende Geneeskundige Hulpverlening (112) zijn ingeschakeld

= ambulances binnen 112-systeem kunnen enkel pt naar ziekenhuizen met deze functie brengen

Eerste opvang van spoedgevallen
 Beschikken niet over functie “gespecialiseerde spoedgevallenzorg”

Dit bestaat niet meer echt in België, bijna elke spoedgevallendienst beschikt over functie
“gespecialiseerde spoedgevallenzorg”

,Aankomst op spoedgevallendienst
Er dient een lage instapdrempel te zijn op de spoedgevallendienst  iedereen heeft recht op
‘geschikte’ en ‘snelle’ hulp

Spoeddienst ≠ urgentiegeneeskunde

Na binnenkomst van één of meerdere patiënten, wordt een triage uitgevoerd op basis van verwonding
& prioriteit  hierover duidelijke communicatie over de desbetreffende wachttijd

Kenmerken spoedgevallendienst
 24u/24u open
 Totaalzorg aan elke patiënt
 Ruime patiëntenpopulatie
 Wet- en regelgeving zegt ‘geen patiënten weigeren’

Enkele aandachtspunten voor familie of aanverwanten om spoed te vlot mogelijk te laten verlopen:

 Voertuig op voorbehouden plaatsen parkeren
 Beperkt aantal verwanten toelaten (kan veranderen tav toestandsverbetering of
organisatorische verbeteringen)
 Begeleiders in behandelkamer of wachtzaal laten voor privacy te garanderen
 Correcte communicatie om misverstanden te vermijden

Minimale vereisten op vlak van infrastructuur voor
spoedgevallenzorgen
Op vlak van infrastructuur zijn er vereisten bij wet- en regelgeving bepaald

‘Gespecialiseerde spoedgevallenzorg’: aparte voetgangersingang, een overdekte en verwarmde
ambulancehal, een onthaal en wachtzaal, personeelsruimtes, onderzoekslokalen voor de
spoedpatiënten, waaronder minstens twee bedden voor de opvang van patiënten in kritieke toestand,
een isolatieruimte voor psychiatrische patiënten en minstens vier bedden voor een tijdelijke
observatie van patiënten, lokaal dat kan gebruikt worden voor de triage bij massale toestroom van
slachtoffers bij een ramp

Sommige diensten hebben nog extra bovenop wettelijk eisen bv. medische beeldvorming en/of CT-
scan of hebben hyperbare zuurstofkamer

Ingang
Duidelijk aangegeven zodat iedereen snel kan vinden in geval van nood

Internationaal kleur: rood als opvallend signaalkleur

Aparte voetgangerstoegang en afsluitbare ambulancegarage is wettelijk vereist

Wachtzaal
Minder dringende aandoeningen even wachten voordat ze geholpen worden

Grotere diensten kunnen over meerdere aangepaste wachtzalen beschikken voor patiëntgroepen

Triageruimte
Elke pt wordt in triage geplaatst om snel dringendheid van aandoening te beoordelen

 Voorzien van apparatuur om vitale parameters te controleren

Onderzoeks- en behandelruimtes
Individuele kamers om privacy te garanderen (‘boxen’)

Vaak georganiseerd in zones voor verschillende patiëntengroepen

,Opdeling in zones kan ook gebaseerd zijn op ‘wandelende pt’ en ‘liggende pt’

Ook vaak aparte zone voor kinderen  aangepast met knuffels en tekeningen

Triagevpk bepaalt wie in welke zone terechtkomt: belangrijk functie in het geheel

Voordeel: patiëntstromen kruisen elkaar niet

Shockrooms of reanimatiekamers
= traumakamers, acute kamers, crashrooms… (afhankelijk van ziekenhuis)

Geavanceerde apparatuur om te reanimeren, vitale functies te bewaken of te ondersteunen:

 Beademingsapparatuur
 Manuele monitor-defibrillator
 Apparatuur voor monitoring
 …

Ook bijhorende faciliteiten bv. tillift aan het plafond

Elke ‘gespecialiseerde spoedgevallendienst’ moet beschikken over minstens 2 bedden voor kritieke pt
en dus 1 of meer shockrooms ter beschikking

Grote spoeddiensten: onderscheid tussen traumakamers voor zwaargewonde pt & shockrooms voor
opvang van pt met ernstige niet-traumatische problemen (bv. neurologisch of internistisch)

Observatieruimte
Doel  tijdelijke observatie om te beslissen of pt naar huis mag of zal opgenomen worden in
ziekenhuis (minstens 4 bedden ter beschikking)

Specifieke lokalen
 Gespecialiseerde onderzoeks- en behandelruimtes: bv. oogheelkundig lokaal of
gynaecologisch lokaal
 Gipskamer
 Isolatiekamer: bv. agressieve pt OF pt met mogelijks gevaarlijke besmettelijke ziekte
(verplicht)
 Badkamer (verplicht), doucheruimte of spoelruimte
 Eigen voorzieningen kunnen: medische beeldvorming, CT-scanner

Alle behandelkamers moeten groot genoeg zijn dat er mobiel röntgentoestel kan worden gebruikt

Elke dienst moet over 1 lokaal beschikken in buurt van ambulanceonthaal

Minimumvereisten op vlak van materiaal voor functie
spoedgevallenzorgen
Alle “gespecialiseerde spoedgevallendiensten” moeten beschikken over:

 Apparatuur voor monitoring
 Aspiratie
 Beademing
 EKG-toestel
 Voldoende draagbare zuurstofflessen en brancards
 Voorraad rode bloedcellenconcentraat en plasmavervangmiddelen
 Voldoende medicatie

Alle “eerste opvang van spoedgevallen” heeft minder vereisten:

 Voldoende medicatie en plasmavervangmiddelen
 Vaste zuurstofbron

,  Apparatuur voor aspiratie
 Reanimatiekar

Binnen ziekenhuis moet wel voorraad O-Rh-negatief rode bloedcellenconcentraat en mobiel apparaat
voor beeldvorming beschikbaar zijn. Ook moeten ze beschikken over eigen, onafhankelijke telefoonlijn

Personeel op spoedgevallendienst
Multidisciplinaire team
Gespecialiseerde spoedgevallenzorg
Grote groep artsen, artsen in opleiding, vpk, studenten, logistieke medewerker, onthaalmedewerkers,
vrijwilligers, security, sociale- en pastorale diensten, tolken…

Stellen van diagnose met behandeling van pathologie en soms behandeling op terrein van oa:

 Enterologie, longziekten, neurologie, neurochirurgie, kindergeneeskunde, oncologie,
endocrinologie, geriatrie, gynaecologie en verloskunde…

Diversiteit en aspect ‘onvoorzien’, niet geplande, maar soms acute zorgverlening vereist heel wat
collega’s

Onderlinge communicatie is belangrijk  samenwerking en optimale patiëntenzorg

Bijzondere opleiding en training vereist:

 Zeer uitgebreide theoretische kennis
 Uitvoeren van specifieke handelingen
 Hanteren van eenvoudige tot hightech levensreddende apparatuur

Omstandigheden gekenmerkt door:

 Moeten maken van keuzes
 Gevoelens van emoties
 Sterke tijdsdruk
 Werken onder stress

Doel  kansen op herstel of overleving optimaliseren

Personeel “gespecialiseerde spoedgevallenzorg” verantwoordelijk voor opleiding reanimatie aan
overige ziekenhuispersoneel

24u/24u: 1 arts aanwezig met specifieke kwalificaties & 2 vpk (1 met bijzondere beroepstitel OF 5 jaar
ervaring)

Arts: mag permanentie niet combineren met andere ziekenhuisafdelingen en niet langer dan 24u aan
een stuk permanentie vervullen (uitzondering van MUG: speciale voorwaarden)

Eerste opvang voor spoedgevallen
Diensthoofd van functie moet erkend arts-specialist in urgentiegeneeskunde of specifieke opleiding
hebben  hij is verantwoordelijk voor opleiding van rest van het personeel van de functie

24u/24u: 1 arts en 1 verpleegkundige

Verschillende functies voor vpk
 Triageverpleegkundige
 MUG 1 verpleegkundige + MUG 2 verpleegkundige
 PIT-verpleegkundige
 Vpk U1 zone of rode zone
 Vpk U2 of gele zone
 Vpk U3 of groene zone