Samenvatting Familiaal vermogensrecht

FAMILIAAL VERMOGENSRECHT


Inleiding

- 3 grote takken:
o Relatievermogensrecht: huwelijk en gevolgen vh vermogen
o Erfrecht: iemand komt te overlijden; directe erfgenamen
o Giften/schenkingen
- Relatievermogensrecht:
o “relatie”: iedereen die in bepaalde (liefdes)relatie komt heeft gevolgen:
 persoonsrechterlijke gevolgen
 vermogensrechterlijke gevolgen
o Relatievormen: huwelijk, wettelijk samenwonen, feitelijk samenwonen  elk
hun eigen persoons en vermogensrechterlijke gevolgen
- Vermogensrechterlijke gevolgen:
o Huwelijksvermogensrecht
o Samenwoningsvermogensrecht: wettelijk/feitelijk samenwonen
- Vermogen:
o Regels die van toepassing zijn tussen de partners onderling (gevolgen tussen
de partners)
o Regels tegenover derden (welke gevolgen heeft het tov het vermogen van
derden)
 gaan kijken wat de gevolgen zijn op het vermogen TIJDENS de relatie en bij de
BEËINDIGING
- 3 basisvragen: (wat moeten we ons altijd afvragen als we over deze rechtstak gaan
spreken)
o Wat als de koppels niets geregeld hebben?
o Over welke contractvrijheid beschikken de koppels?
o Zijn er beperkingen aan de contractvrijheid van de koppels?



DEEL 1: Relatievermogensrecht

Titel 1: Huwelijksvermogensrecht
- Huwelijk = een plechtige overeenkomst; er zijn vormvereisten!  voor geldig
huwelijk: grondvoorwaarden en vormvoorwaarden:
o Aangifte doen van je huwelijk bij de burgerlijke stand: dan heb je
wachttermijn van minimum 2 weken en je moet binnen de 6 maand gehuwd
zijn
o Voor een ambtenaar van burgerlijke stand en jij als toekomstige echtgenoot
gaat het Ja woord officieel moeten geven
o Huwelijksakte ondertekenen (niet gelijk met huwelijksboekje!)
= louter het bewijs dat je dan getrouwd bent en met wie etc.

,  huwelijkscontract: te tekenen bij notaris: waarin je secundair
huwelijksvermogensstelsel regelt; vooraf aan je huwelijk!

Inleiding
1. Het primair huwelijksstelsel: van toepassing op alle personen die gehuwd zijn: bij
allemaal hetzelfde
2. Het secundair huwelijksvermogensrecht: dit kan variëren van de ene gehuwde
naar de andere: huwelijkscontract!

o Het huwelijk
 Primaire gevolgen:
 Art 212-224
 = Primair huwelijksstelsel
 Ze gelden voor iedere gehuwde: je kan er niet van afwijken,
ook niet in je contract  dwingend recht
 Secundaire gevolgen
 Secundair huwelijksstelsel
 Bevat enkel vermogensrechtelijke regels
 Van aanvullend recht: je kan het aanpassen
Hoofdstuk 1: Het primair huwelijksstelsel
Inleiding
- Definitie primair huwelijksstelsel: regelt éénvormig en op dwingende wijze de R&P
tussen echtgenoten en ten aanzien van derden (zie boek) (boek I BW; vanaf art 212)
- Persoonsrechtelijke bepalingen
o Je bent als echtgenoot verplicht:
 Om een gezamenlijk verblijf houden: je moet wel ergens een adres
hebben waar jullie gezamenlijk samenwonen
o Plicht tot getrouwheid
o Plicht tot bijstand: hoe je je gedraagt ten aanzien van je echtgenoot
- Vermogensrechtelijke bepalingen
o Handelingsbekwaamheid: je kan niet door het huwelijk
handelingsonbekwaam worden: gelijke R&P voor mane en vrouw sinds 1976
o …
- Basisbeginselen: minimum minimorum
o Rechten
 Autonomie van de echtenoten
 Gelijkheid tussen de echtgenoten
o Plichten:
Solidariteit: een minimum van solidariteit naar elkaar
 ongeacht je secundair huwelijksstelsel is er minimale vorm van
solidariteit
 Gezinsbelang
- Aard van de bepalingen
o Zuiver persoonlijke belangen
o Gemengde bepalingen
o Vermogensrechtelijke bepalingen

,- Dwingend karakter: minimale regels die moeten gerespecteerd worden (en zullen
niet afgewijkt in huwelijkscontract te vinden zijn)
o Bepalingen van persoonsrechterlijke aard
 Je kan je van bepaalde bepalingen niet gaan afwijken; ookal staat het
in je contract  absolute nietigheid
o Bepalingen van vermogensrechtelijke aard
 Relatieve nietigheid
- Wederkerig op grond van de wet
o Niet op grond van contract: je kan als echtgenoot je niet gaan baseren op
ENAC (;als er wederkerige verplichting is kan je je verplichting opschorten als
andere in gebreke blijft)
o Als je met echtgenoot zit die zijn R&P niet naleeft; kan je dat handhaven en
kan je de uitvoering door je echtgenoot dwingen

1. Toepassingsgebied ratione persona en ratione temporis

- Op wie? Op alle gehuwden
o Ongeacht: keuze secundair stelsel
o Niet: samenwonenden, verloofden
- Wanneer ?  voor de hele duur vh huwelijk
o Niet: na echtscheiding (er is een vonnis); vanaf het is uitgesproken telt dit niet
 Op 2 manier: EOT en EOO
o Wel: tijdens echtscheidingsprocedure: zolang je in
onderhandelingen/procedure zit; en het is nog niet uitgesproken dan is dat
primair stelsel nog altijd van toepassing
 Je kan bv wel aan rechter vragen tijdens procedure dat je bepaalde
plichten niet meer moet vervullen vb. samenwonen
o Wel: bij feitelijke scheiding: alles blijft van toepassing  je kan wel
uitzondering vragen bij familierechtbank: = dringende en voorlopige
maatregelen (je vraagt om dit op te leggen in kort geding)

2. Krachtlijnen van het primair stelsel
- Gelijkheid van de echtgenoten
- Behoud van de autonomie van ieder van de echtgenoten
- Minimum aan solidariteit tussen echtgenoten en bescherming gezinsbelang

1. Gelijkheid:
- Iedere echtgenoot heeft R&P: is handelingsbekwaam
- Soms wel handelingsonbevoegdheid: ze blijven handelingsbekwaam om al hun R&P
uit te oefenen maar soms kan het gebeuren dat bv. 1 echtgenoot geen lening mag
afsluiten om de gezinswoning aan te kopen; er is toestemming van de andere EG
nodig  je beperkt hem in zijn bevoegdheden

2. Solidariteit en bescherming van het gezinsleven
- Hulp- en bijdrage verplichting
o Relatie ouder-kind:
 Zij zijn tov jou onderhoudsplichtig

,  Omgekeerd onderhoudsverplichting: kinderen tov ouders: wanneer
die ouders behoeftig worden: ze zijn niet meer in staat om zichzelf in
hun behoeften te voorzien dan ben je als kind verplicht hier te helpen
vb. wanneer ouders naar rusthuis gaan
o Hulpplicht: delen van de levensstandaard: vb. als je met rijken bent getrouwd
moet hij jou in principe helpen met in zijn levensstandaard te delen
o Bijdrage in lasten van het huwelijk:
 Wat zijn lasten vh huwelijk
 = de kosten die moeten betaald worden binnen het huwelijk
om die levensstandaard intact te houden vb. dagdagelijkse
kosten voor onderhoud, ziekenhuiskosten, reis vd EG’n, kosten
van kinderen die in het gezin worden opgevoed,…
 Hoe bijdragen? In natura/bijdrage in verplichting om geldsom te
betalen
 In natura = je betaalt onmiddellijk de kosten aan schuldeiser en
niet onderling onder echtgenoten
 Hoeft niet perse geld te zijn; kan ook koken, de was,…
 Hoeveel bijdragen? Art 221 BW  het is niet altijd noodzakelijk dat
het 50/50 is; hangt af van elkaar vermogen; moet ook niet altijd geld
zijn
 Vermogen is niet enkel je inkomsten: is ook je kapitaal op bank
etc,…
o Bestedingsvolgorde inkomsten: wanneer EG’n loon ontvangen moeten ze zich
aan volgorde houden: art 217 BW
- Bescherming gezinswoning
o Artikel 215 BW  bescherming tussen echtgenoten en niet ten aanzien van
derden
o Gezinswoning: onroerend goed; de voornaamste woning waar het gezin
verblijft; de kern van het gezin bevindt zich daar
 Niet noodzakelijk de plaats waar beide EG’n gedomicileerd zijn
 Kan maar 1 woning zijn
 Het moet worden bewoond/ worden gebruikt
o Draagwijdte: tss EG!: bescherming enkel tussen EG en niet tav derden
 Derden kunnen wel beslag leggen op die gezinswoning
o Beschermingstechniek tussen EG: 2 hypotheses
 Beide of 1 van EG is eigenaar  art 215 BW : de EGeigenaar kan niet
verkopen (=onder bezwarende titel kan beschikken) zonder
INstemming van de andere
 Instemming = andere EG gaat akkoord; hij helpt niet aan de
authentieke akte: hij wordt niet bij de RH betrokken
 Door huwen word je niet eigenaar van de woning van de
andere EG
 EG is huurder: andere EG staat niet in huurcontract: art 215 §2 BW
 De persoon die alleen de huurder is zal de huur niet alleen
kunnen opzeggen
 Bij huwen wordt de niet EGhuurder wel ineens als huurder
beschouwt