WAT IS RECHT?
- Voor juristen: geheel van regels, normen en voorschriften die voor een bepaalde tijd en plaats gelden
o Juridisch systeem is gebaseerd op streven naar rechtvaardigheid
o Elke groep in SL h andere betekenis (andere invulling eerlijk, rechtvaardig, billijk → subjectief)
- Systeem v meerderheid (verkiezing) bepaald wie R,N,V mag bepalen (tijdelijke bevoegdheid)
o Proberen voor zo groot mogelijke groep “goed” te doen → ideologie pol. partij
o Politieke akkoorden → juridische akkoorden door discussie politiek niveau (pro of contra?)
▪ Zolang geen juridische regeling, geen recht
- Recht ≠ politiek, economie, sociologie …
o Elk probleem gesteld i/d praktijk heeft naast juridisch aspect ook andere aspecten
o Vb. kernuitstap juridisch +politiek, ecologisch, economisch…
o Vb. pandemiewet juridisch + politiek, economisch
- Bestuurlijke aanhouding ≠ stafrechtelijke aanhouding (parket), vrijgelaten ≠ vrijgesproken
- RECHT =
o RNV die vooraf bepaald zijn
▪ Interpretatie k ethisch, religieus en uit beleefdheid zijn (niet juridisch)
▪ Recht probeert kloof te overbruggen tussen realiteit en wenselijkheid (wettelijke situatie)
o Bepaalde tijd en plaats → hier en nu
o Gelden / van toepassing zijn
▪ Procedure: maken en naleven RNV
▪ Overheid: bepalen RNV voor tijd en plaats + verplicht tot naleven (zo niet sanctioneren)
- Recht = dynamisch → onder constante invloed v rechters
- Geheel aan normen die omschrijven hoe iets hier en nu zou moeten zijn
- 2 takken in ons juridisch systeem: publiek en privaatrecht
PRIVAATRECHT
- = organisatie van burgers onderling, relatie mens-mens
- Kenmerken:
o Gelijkheid: alle mensen zijn juridisch gelijk (ondanks feitelijk verschil (vb. vermogen))
o Vrijheid: alle mensen zijn juridisch vrij, er is geen dwang mogelijk
o Wederkerigheid: mogelijkheid tot verbintenissen aangaan met ander individu
▪ Zoals: overeenkomst afspraak, contract, actoren (BW art. 1382)
▪ Bij afsluiten verbintenis ben je verplicht die na te leven (vrijwillig akkoord gegaan)
- INDIVIDUEEL BELANG
o Als individuele belangen niet overeenkomen, komt er geen contract
o Geldige overeenkomst moet niet neergeschreven zijn (kan ook mondeling, dan wel bewijslast)
o Nieuwe overeenkomst kan voorgaande afgesloten overeenkomst teniet doen
▪ Onderling vergoeding afspreken (niet eenzijdig afdwingbaar)
o Indien nodig naar de Vrederechter:
▪ K verplichten tot uitvoeren v akkoord of schadevergoeding bepaald door rechter
▪ Zelfs na vonnis k beide partijen onderling onderhandelen (en vonnis naast zich leggen)
o WIL EN AUTONOMIE van beide partijen
- Overeenkomst tussen mensen geldt als de wet voor hen
- Financiële sanctie: schadevergoeding (art 1382)
- Art. 1134 Burgerlijk Wetboek
o Contract tussen mensen geldt als een wet
o Mensen k bepalingen in wet veranderen
o Aanvullend / suppletief recht = indien er een geldig contract is, staat dit boven de wet
, - ALGEMEEN RECHT: in principe alles privaatrechtelijk geregeld, ruime interpretatie
o Toepassing ervan volgens analogie, niet strikt en letterlijk
- Verbintenisrecht
o Verzekeren? Familiale verzekering dekt burgerlijke aansprakelijkheid bij schade
o Schadevergoedingen na onderhandelen
- Burgerlijk recht: wie rechtszaak start moet bewering bewijzen (bewijslast) ↔ strafrecht: procureur
KARAKTER
- Iets is … in privaatrecht als …
▪ Aanvullend wet < contract geldt voor ± 90%
▪ Dwingend wet >< contract soms toepassen wet, soms contract (9%)
▪ Openbare orde wet > contract 1%
o Onderscheid? Bepaald door jurist en mogelijke gevolgen
o Vb. aanvullend art. 989: dingen waarmee beide contractanten niet akkoord gaan in wet, k
aangepast w door onderling contract
- Wederkerigheid: elke andere is ook vrij → maken v overeenkomsten
o Art. 1134 BW: “geldt als wet indien er aan 3 criteria voldaan zijn” → bindend
AANVULLEND/SUPPLETIEF
- Contracten > wet
- Belang BW: niemand verplicht tot sluiten v contract
- Indien er geen contract is geldt Burgerlijk Wetboek (aanvullend op onderlinge overeenkomst)
- Geen probleem zolang er geen onderling conflict is
o Overeenkomst = voorstel/akkoord tot afwijken van BW (geen beroep mogelijk op BW)
o BW geldt enkel als er geen akkoord gesloten is
- ↔ publiek recht: onderhandelen kan niet, OV legt eenzijdig op (uitzonderingsrecht + niet naar analogie)
- ➔ Indien er afgeweken w, geldt afwijking als de wet
DWINGEND / IMPERATIEF
- Contracten > wet OF contracten < wet
- Doel: beschermen v zwakkere rechtspartij / contractpartij
- Vb. huur studentenkot: voorzien v levensonderhoud in woning v/e ander
- Vb. handelshuur: gebouw huren om winkel uit te baten (tijd nodig om winkel te laten groeien)
- Vb. pacht: huur landbouwgrond en gebouwen v iemand
- → huurder tijd geven om te ontplooien en te groeien
- Contractuele gelijkheid geldt niet absoluut: huurder w doorgaans beschermt
o Niet bij huur 2e verblijf, daar zijn beide partijen gelijk
- ALS beschermde wet wil toepassen: kan dit
- ALS niet-beschermde dit wil: kan niet, louter houden aan gesloten overeenkomst
- ➔ Contracten mogen afwijken, maar beschermde k beroep doen op wet, niet-beschermde niet
OPENBARE ORDE
- Contracten < wet
- Term is misleidend, heeft niks met publiek recht te maken
- BW h absolute voorrang, de wet = wet
- Uitzonderlijk aantal gevallen die onder openbare orde vallen (niet gedefinieerd)
- Voor 3 categorieën bepalen rechters op basis v precedent wat onder OO valt (cassatie kan)
- Voor juristen: geheel van regels, normen en voorschriften die voor een bepaalde tijd en plaats gelden
o Juridisch systeem is gebaseerd op streven naar rechtvaardigheid
o Elke groep in SL h andere betekenis (andere invulling eerlijk, rechtvaardig, billijk → subjectief)
- Systeem v meerderheid (verkiezing) bepaald wie R,N,V mag bepalen (tijdelijke bevoegdheid)
o Proberen voor zo groot mogelijke groep “goed” te doen → ideologie pol. partij
o Politieke akkoorden → juridische akkoorden door discussie politiek niveau (pro of contra?)
▪ Zolang geen juridische regeling, geen recht
- Recht ≠ politiek, economie, sociologie …
o Elk probleem gesteld i/d praktijk heeft naast juridisch aspect ook andere aspecten
o Vb. kernuitstap juridisch +politiek, ecologisch, economisch…
o Vb. pandemiewet juridisch + politiek, economisch
- Bestuurlijke aanhouding ≠ stafrechtelijke aanhouding (parket), vrijgelaten ≠ vrijgesproken
- RECHT =
o RNV die vooraf bepaald zijn
▪ Interpretatie k ethisch, religieus en uit beleefdheid zijn (niet juridisch)
▪ Recht probeert kloof te overbruggen tussen realiteit en wenselijkheid (wettelijke situatie)
o Bepaalde tijd en plaats → hier en nu
o Gelden / van toepassing zijn
▪ Procedure: maken en naleven RNV
▪ Overheid: bepalen RNV voor tijd en plaats + verplicht tot naleven (zo niet sanctioneren)
- Recht = dynamisch → onder constante invloed v rechters
- Geheel aan normen die omschrijven hoe iets hier en nu zou moeten zijn
- 2 takken in ons juridisch systeem: publiek en privaatrecht
PRIVAATRECHT
- = organisatie van burgers onderling, relatie mens-mens
- Kenmerken:
o Gelijkheid: alle mensen zijn juridisch gelijk (ondanks feitelijk verschil (vb. vermogen))
o Vrijheid: alle mensen zijn juridisch vrij, er is geen dwang mogelijk
o Wederkerigheid: mogelijkheid tot verbintenissen aangaan met ander individu
▪ Zoals: overeenkomst afspraak, contract, actoren (BW art. 1382)
▪ Bij afsluiten verbintenis ben je verplicht die na te leven (vrijwillig akkoord gegaan)
- INDIVIDUEEL BELANG
o Als individuele belangen niet overeenkomen, komt er geen contract
o Geldige overeenkomst moet niet neergeschreven zijn (kan ook mondeling, dan wel bewijslast)
o Nieuwe overeenkomst kan voorgaande afgesloten overeenkomst teniet doen
▪ Onderling vergoeding afspreken (niet eenzijdig afdwingbaar)
o Indien nodig naar de Vrederechter:
▪ K verplichten tot uitvoeren v akkoord of schadevergoeding bepaald door rechter
▪ Zelfs na vonnis k beide partijen onderling onderhandelen (en vonnis naast zich leggen)
o WIL EN AUTONOMIE van beide partijen
- Overeenkomst tussen mensen geldt als de wet voor hen
- Financiële sanctie: schadevergoeding (art 1382)
- Art. 1134 Burgerlijk Wetboek
o Contract tussen mensen geldt als een wet
o Mensen k bepalingen in wet veranderen
o Aanvullend / suppletief recht = indien er een geldig contract is, staat dit boven de wet
, - ALGEMEEN RECHT: in principe alles privaatrechtelijk geregeld, ruime interpretatie
o Toepassing ervan volgens analogie, niet strikt en letterlijk
- Verbintenisrecht
o Verzekeren? Familiale verzekering dekt burgerlijke aansprakelijkheid bij schade
o Schadevergoedingen na onderhandelen
- Burgerlijk recht: wie rechtszaak start moet bewering bewijzen (bewijslast) ↔ strafrecht: procureur
KARAKTER
- Iets is … in privaatrecht als …
▪ Aanvullend wet < contract geldt voor ± 90%
▪ Dwingend wet >< contract soms toepassen wet, soms contract (9%)
▪ Openbare orde wet > contract 1%
o Onderscheid? Bepaald door jurist en mogelijke gevolgen
o Vb. aanvullend art. 989: dingen waarmee beide contractanten niet akkoord gaan in wet, k
aangepast w door onderling contract
- Wederkerigheid: elke andere is ook vrij → maken v overeenkomsten
o Art. 1134 BW: “geldt als wet indien er aan 3 criteria voldaan zijn” → bindend
AANVULLEND/SUPPLETIEF
- Contracten > wet
- Belang BW: niemand verplicht tot sluiten v contract
- Indien er geen contract is geldt Burgerlijk Wetboek (aanvullend op onderlinge overeenkomst)
- Geen probleem zolang er geen onderling conflict is
o Overeenkomst = voorstel/akkoord tot afwijken van BW (geen beroep mogelijk op BW)
o BW geldt enkel als er geen akkoord gesloten is
- ↔ publiek recht: onderhandelen kan niet, OV legt eenzijdig op (uitzonderingsrecht + niet naar analogie)
- ➔ Indien er afgeweken w, geldt afwijking als de wet
DWINGEND / IMPERATIEF
- Contracten > wet OF contracten < wet
- Doel: beschermen v zwakkere rechtspartij / contractpartij
- Vb. huur studentenkot: voorzien v levensonderhoud in woning v/e ander
- Vb. handelshuur: gebouw huren om winkel uit te baten (tijd nodig om winkel te laten groeien)
- Vb. pacht: huur landbouwgrond en gebouwen v iemand
- → huurder tijd geven om te ontplooien en te groeien
- Contractuele gelijkheid geldt niet absoluut: huurder w doorgaans beschermt
o Niet bij huur 2e verblijf, daar zijn beide partijen gelijk
- ALS beschermde wet wil toepassen: kan dit
- ALS niet-beschermde dit wil: kan niet, louter houden aan gesloten overeenkomst
- ➔ Contracten mogen afwijken, maar beschermde k beroep doen op wet, niet-beschermde niet
OPENBARE ORDE
- Contracten < wet
- Term is misleidend, heeft niks met publiek recht te maken
- BW h absolute voorrang, de wet = wet
- Uitzonderlijk aantal gevallen die onder openbare orde vallen (niet gedefinieerd)
- Voor 3 categorieën bepalen rechters op basis v precedent wat onder OO valt (cassatie kan)
