samenvatting analyse van het menselijk handelen

Analyse van het menselijk handelen 1
1. Analyse van het menselijk handelen en ergotherapie
1.1. Ergotherapie in Vlaanderen en…
1.1.1. Missie
 Een ET begeleidt mensen van alle leeftijdsfasen in het terugwinnen, verbeteren
en/of in standhouden van hun functioneren in leer-, leef- werk- en
ontspanningssituaties. De middelen van de ET zijn alle activiteiten/handelingen
die de mensen in die situaties kunnen doen.
1.1.2. Visie
 5 grote pijlers
- De kern is het handelen van de cliënt in een specifieke handelingscontext in
functie van de kwaliteit van leven, waarbij de ET zich duidelijk profileert in
relatie tot de maatschappelijke veranderen en tendensen.
- ET: gefocust op centraal plaatsen van de activiteit- het handelen
- Doelgericht mogelijk maken van handelingen binnen specifieke
handelingscontext
- Streven naar optimale kwaliteit van leven
- Dialooggestuurde samenwerking met cliënt
1.2. Basiselementen ergotherapie
 Ergotherapie is:
- Cliëntgecentreerd
- Op handelen gericht
- In de context gesitueerd
 Elementen die steeds een rol spelen binnen ergotherapeutische interventie
- Persoon
- Handelen
- Omgeving
 Voortdurende wisselwerking
2. De hulpvraag
 ET: op zoek naar
- Handelingsidentiteit (rollen, waarden…)
- Handelingscompetenties (wat lukt, wat niet? …)
- Handelingsadaptatie (hoe pas je je aan, hoe ga je ermee om? …)
 Begint bij individuele context cliënt
 Leefsituatie in beeld brengen
 Het hier en nu beschrijven
 Vervolgens ‘gewenste situatie’
 Cliëntgecentreerd werken
- Respect
- Autonomie
- Empowerment
 Cliënt: eigen doelen formuleren en stapsgewijs bereiken
 ET
- Beschikken over propositionele kennis: wetenschappelijke kennis, diagnoses,
symptomen… én aandacht voor niet-medische aspecten
- Biedt fysiek comfort en emotionele steun  persoonsgerichte communicatie
- Biedt flexibele en geïndividualiseerde therapie
- Vragen stellen naar welk handelingen betekenisvol zijn, welke verwachtingen
cliënt heeft ivm met handelen, welke doelen cliënt heeft…
- Mantelzorgers betrekken
- Op zoek naar ergotherapeutische hulpvraag

,2.1. Types hulpvraag
1) Cliënt: duidelijke vraag betreffende eigen handelen en heeft zelf al een oplossing
2) Cliënt benoemt duidelijk handelingsprobleem en heeft vaag idee over verandering
3) Vage handelingsproblemen maar ziet eigen aandeel niet en zoekt oplossing buiten
zichzelf
4) Cliënt is doorgestuurd, we krijgen hulpvraag vanuit doorverwijzer
5) Cliënt formuleert geen handelingsprobleem en stelt geen vraag naar verandering
omtrent eigen handelen
2.2. Onderkennen van hulpvraag
 Hulpverlener en cliënt: vaak last met hulpvraag herkennen  factoren:
- Onvermogen om in woorden uit te leggen wat probleem is
- Weerstand om bepaalde aspecten van situatie onder ogen te zien en met
‘vreemde’ te delen
- Ambivalente (dubbele) motivatie om geholpen te worden
 ET
- Contact aangaan met cliënt
- Is empathisch en geeft erkenning voor moeilijkheden die cliënt ondervindt
- Houding van actief luisteren
- Is gevoelig voor handelingscontext van cliënt en probeert zicht te krijgen op
handelingsgeschiedenis
- Cliënt ondersteunen in hulpvraag  cliënt komt dichter bij eigen hulpvraag 
dichter bij verwachtte oplossingen
- Proces heeft invloed op therapeutische relatie en op verdere behandeling
2.3. Handelen als middel en doel binnen ergotherapie
 Focus ET ligt op handelen:
- Ontwikkelen van handelen
- Opnieuw leren handelen
- Effectiever handelen
- Behouden van handelen
- Omgaan met verlies van handelen
 Ergotherapeutische interventies richten zich op betekenisvol handelen van
mensen en de factoren die daarop een invloed hebben
 ET streeft naar verandering bij cliënt, omgeving of inhoud van handelen +
wisselwerking
 Doel interventies: verbetering van levenskwaliteit
 Hulpvraag
- Formuleren van globaal naar specifiek
- Meer tijd voor inventarisatie (= verzamelen van gegevens)
 hulpvraag specifieker
- Cliënt en hulpverlener denken samen na
 effectievere hulpvraag
 Criteria voor hulpvraag
- Cliënt: ‘ik wil’
Naaste: ‘mijn kind zou graag’, ‘ik zou willen dat mijn partner’…
- Vraag situeert zich op activiteits-of participatieniveau
- Gaat om wat cliënt wil en belangrijk acht
- Binnen ons vakgebied
- Geen vakterminologie
3. Rol als diagnosticus
 Handelingsprobleem
- Levenskwaliteit, autonomie of participatie komt in gedrang
- Niet in staat om voor hem betekenisvolle activiteiten uit te voeren

,  Aflijnen handelingsprobleem leidt tot stellen van een handelingsdiagnose
- Handelingsdiagnose= beschrijvende probleemstelling van het functioneren van
het individu
 Basis voor ergotherapeutisch behandelplan
 Schakel tussen probleemstelling en oplossing
 Diagnostische fase
- Verzamelen en interpreteren van gegevens over hulpvraag 
handelingsprobleem afleiden
- ET stelt specifiek onderzoeksplan op  mogelijkheden en beperkingen van
cliënt verkennen en inventariseren
- Beschikbare gegevens interpreteren, handelingsdiagnose stellen,
ergotherapeutische doelen invullen
3.1. Observeren
= het met een bepaald doel waarnemen van het gedrag van een levend wezen

3.1.1. Drie voorwaarden
 Doelgericht
- Doel: duidelijk en eenvoudig
- Subdoelen vormen uiteindelijke doel
- Aandacht gericht op beperkt deel uit omgeving
- Wat geobserveerd wordt = wat vanuit vooraf gestelde vraag bedoeld werd
 Systematisch
- Niet toevallig, gedetailleerd kijken, herhaald
 Objectief
- Nauwkeurig registreren van feiten, aantallen
- Frequentie, duur, graden, cm…
- GEEN waardeoordelen
- Zo nauwkeurig mogelijke weergave van wat je hebt waargenomen
- Alleen waarneembare gedragingen en geen interpretaties
3.1.2. Soorten observaties
 Gedragsobservatie
- Menselijk gedrag: ook complexe handelingen
 Beschrijvende gedragsobservatie
- Doelgericht kijken naar gedrag van observatiepersoon
- Bij uitwerking: gegevens schrappen totdat enkel relevante info overblijft
- Voordelen:
 Al het gedrag dat kan worden waargenomen, wordt genoteerd
 Veel info over situatie rond geobserveerde gedrag
 Leren gericht te zoeken
 Kijken naar geheel
- Nadelen:
 Kost veel tijd
 Vraagt zekere taalvaardigheid
 Verschillende beschrijvende rapporten over één persoon zijn moeilijk te
vergelijken
 Systematische observatie
- Bewust en doelgericht
- Aanduiden in lijst
- Turven
 Participerende observatie
- Kijken naar gedragingen en gebeurtenissen door deel te nemen aan situatie
 Videoanalyse
- Observeren mbv video  modern