KNK B: IN DIALOOG MET
KINDEREN
Lies Persijn
ARTEVELDEHOGESCHOOL Educatieve Bachelor Lager Onderwijs
,KNK B: In dialoog met kinderen
Inhoud
Intro........................................................................................................................................................2
Wat is een dialoog?.............................................................................................................................2
In dialoog treden met kinderen..........................................................................................................2
Hoe we kijken naar kinderen beïnvloedt hoe we in gesprek met hen gaan........................................2
In dialoog met kinderen met hun diverse behoeften.............................................................................3
Basisbehoeften stimuleren.................................................................................................................3
Hoe aandacht voor de psychologische basisbehoeften onze dialoog helpt afstemmen.....................3
De basisbehoeften en motivatie.........................................................................................................3
Fundamenten voor een positieve dialoog en relatie: de basishoudingen waarderen en vertrouwen. . .3
Belang van een positieve relatie.........................................................................................................3
De plaats van een dialoog binnen een positieve relatie......................................................................4
Waarderen en vertrouwen als fundamenten voor een positieve relatie en dialoog..........................5
Sleutels tot waarderen en vertrouwen...................................................................................................6
Houding in communcieren..................................................................................................................6
Opvoedingsstijlen............................................................................................................................6
Hoe in dialoog treden?....................................................................................................................8
Feedback geven................................................................................................................................11
Wat is feedback.............................................................................................................................12
Welk doel heeft feedback?............................................................................................................12
Hoe verhoudt feedback zich tot de basishoudingen van de leerkracht?.......................................12
Welk effect heeft goede feedback op leerlingen en hun basisbehoeften?....................................12
Hoe geven we goede feedback?....................................................................................................12
Leeropbrengsten vergroten aan de hand van feedback................................................................14
Effectieve feedback en de relatie met de growth mindset............................................................15
Modelleren van effectieve feedback.............................................................................................15
Het krijgen van feedback...............................................................................................................15
De betekenis van belonen en straffen als opvoedkundig middel......................................................15
Gedragspsychologie......................................................................................................................15
Effect van belonen en straffen op gedrag......................................................................................16
Hoe verhouden belonen en straffen zich tot motivatie?...............................................................17
Hoe verhouden belonen en straffen zich tot een positieve relatie?..............................................18
Alternatief voor belonen en straffen.............................................................................................19
1
,KNK B: In dialoog met kinderen
Samen aan de slag................................................................................................................................19
Participatie van kinderen..................................................................................................................19
Samenwerken...................................................................................................................................20
Niveaus van samenwerken............................................................................................................20
effecten van samenwerken...........................................................................................................20
Leerlingenparticipatie....................................................................................................................20
Emancipatorisch opvoeden door participatie van kinderen.............................................................21
Wereldburgerschap.......................................................................................................................21
De basisbehoeften stimuleren door samen aan de slag te gaan.......................................................22
Verbondenheid: ik hoor erbij........................................................................................................22
Competentie: ik kan het................................................................................................................22
Autonomie: ik wil het zelf..............................................................................................................22
INTRO
WAT IS EEN DIALOOG?
Niet zomaar wat babbelen
Via taal boodschappen uitzenden en ontvangen
Mate van samenwerking en tweerichtingsverkeer
Toespraak: Jijzelf verteld hoe zaken zitten
Tirade: doel om ander te overtreffen, ventileren, woordenstorm, niet
mening van de anderen, overtuigen van eigen gelijk
Debat: overtreffen van mijn gelijk, maar met uitwisseling van ideeën, willen dat ander mee gaat in
jou gedachtegang, je blijft bij je eigen idee
Dialoog: wat vind de ander belangrijk, interesse in de andere mening, misschien kan je iets bijleren…
IN DIALOOG TREDEN MET KINDEREN
Alledaagse gespreksonderwerpen, wat ligt op de maag van het kind (thuiscontext, moeite met
oefening…)
Wat speelt in de leefwereld van het kind?
Kinderen vinden niet dezelfde dingen leuk, impressionant… als volwassenen. (Vb. steen i.p.v.
activiteit in de klas). Spreek dus over wat zijn belangrijk vinden, vindt elkaar in een gesprek.
Focus niet enkel op het verbale, kijk ook zeker naar het non-verbale. Kijk naar alles wat een kind
uitstraalt, ze tonen veel van wat in hen zit met lichaamstaal.
HOE WE KIJKEN NAAR KINDEREN BEÏNVLOEDT HOE WE IN GESPREK MET HEN GAAN
Grote invloed van het mens- en maatschappijbeeld: het is belangrijk een mening te vormen, elkaar te
begrijpen, in gesprek treden met elkaar, respect voor elkaar… Een stem geven aan kinderen is erg
belangrijk.
2
, KNK B: In dialoog met kinderen
Kind moet nog veel leren, maar er moet in dialoog gegaan worden. Misschien heeft een kind nog
enkele tussenstappen nodig.
Kind moet ook mens worden, kinderen kunnen ook ervaringen hebben op vlak van dingen waar we
zelf niets van weten. Als volwassene kan je leren van een kind, kinderen hebben hun eigen rugzak
waar wij niet alles van weten. We moeten ervoor open staan en interesse tonen. Het kind is
gelijkWAARDIG in dit gesprek.
IN DIALOOG MET KINDEREN MET HUN DIVERSE BEHOEFTEN
BASISBEHOEFTEN STIMULEREN
Verbondenheid: ik hoor erbij
Autonomie: ik wil het zelf
Competentie: ik kan het
Vanuit dialoog bouwen we een relatie op met de kinderen en stimuleren hen om te groeien. Elk kind
heeft andere basisbehoeften, het dialoog moet hierop afgestemd worden.
Een evenwichtige invulling van de basisbehoeften is noodzakelijk!
HOE AANDACHT VOOR DE PSYCHOLOGISCHE BASISBEHOEFTEN ONZE DIALOOG HELPT
AFSTEMMEN
‘Het kind’ bestaat niet, het dialoog moet afgesteld zijn op vb. het introvert zijn, doeners… (Vb.
doeners: ga ermee wandelen, niet op een stoel babbelen).
Stimuleren: Vb. Goed bezig, je zit al een minuut stil, super!
DE BASISBEHOEFTEN EN MOTIVATIE
Om te ontwikkelen is motivatie nodig, als er geen motivatie is, is daar een reden voor. Deze reden
moet achterhaald worden, we moeten weten wat in de weg zit van de intrinsieke motivatie.
FUNDAMENTEN VOOR EEN POSITIEVE DIALOOG EN RELATIE: DE BASISHOUDINGEN
WAARDEREN EN VERTROUWEN
BELANG VAN EEN POSITIEVE RELATIE
3
KINDEREN
Lies Persijn
ARTEVELDEHOGESCHOOL Educatieve Bachelor Lager Onderwijs
,KNK B: In dialoog met kinderen
Inhoud
Intro........................................................................................................................................................2
Wat is een dialoog?.............................................................................................................................2
In dialoog treden met kinderen..........................................................................................................2
Hoe we kijken naar kinderen beïnvloedt hoe we in gesprek met hen gaan........................................2
In dialoog met kinderen met hun diverse behoeften.............................................................................3
Basisbehoeften stimuleren.................................................................................................................3
Hoe aandacht voor de psychologische basisbehoeften onze dialoog helpt afstemmen.....................3
De basisbehoeften en motivatie.........................................................................................................3
Fundamenten voor een positieve dialoog en relatie: de basishoudingen waarderen en vertrouwen. . .3
Belang van een positieve relatie.........................................................................................................3
De plaats van een dialoog binnen een positieve relatie......................................................................4
Waarderen en vertrouwen als fundamenten voor een positieve relatie en dialoog..........................5
Sleutels tot waarderen en vertrouwen...................................................................................................6
Houding in communcieren..................................................................................................................6
Opvoedingsstijlen............................................................................................................................6
Hoe in dialoog treden?....................................................................................................................8
Feedback geven................................................................................................................................11
Wat is feedback.............................................................................................................................12
Welk doel heeft feedback?............................................................................................................12
Hoe verhoudt feedback zich tot de basishoudingen van de leerkracht?.......................................12
Welk effect heeft goede feedback op leerlingen en hun basisbehoeften?....................................12
Hoe geven we goede feedback?....................................................................................................12
Leeropbrengsten vergroten aan de hand van feedback................................................................14
Effectieve feedback en de relatie met de growth mindset............................................................15
Modelleren van effectieve feedback.............................................................................................15
Het krijgen van feedback...............................................................................................................15
De betekenis van belonen en straffen als opvoedkundig middel......................................................15
Gedragspsychologie......................................................................................................................15
Effect van belonen en straffen op gedrag......................................................................................16
Hoe verhouden belonen en straffen zich tot motivatie?...............................................................17
Hoe verhouden belonen en straffen zich tot een positieve relatie?..............................................18
Alternatief voor belonen en straffen.............................................................................................19
1
,KNK B: In dialoog met kinderen
Samen aan de slag................................................................................................................................19
Participatie van kinderen..................................................................................................................19
Samenwerken...................................................................................................................................20
Niveaus van samenwerken............................................................................................................20
effecten van samenwerken...........................................................................................................20
Leerlingenparticipatie....................................................................................................................20
Emancipatorisch opvoeden door participatie van kinderen.............................................................21
Wereldburgerschap.......................................................................................................................21
De basisbehoeften stimuleren door samen aan de slag te gaan.......................................................22
Verbondenheid: ik hoor erbij........................................................................................................22
Competentie: ik kan het................................................................................................................22
Autonomie: ik wil het zelf..............................................................................................................22
INTRO
WAT IS EEN DIALOOG?
Niet zomaar wat babbelen
Via taal boodschappen uitzenden en ontvangen
Mate van samenwerking en tweerichtingsverkeer
Toespraak: Jijzelf verteld hoe zaken zitten
Tirade: doel om ander te overtreffen, ventileren, woordenstorm, niet
mening van de anderen, overtuigen van eigen gelijk
Debat: overtreffen van mijn gelijk, maar met uitwisseling van ideeën, willen dat ander mee gaat in
jou gedachtegang, je blijft bij je eigen idee
Dialoog: wat vind de ander belangrijk, interesse in de andere mening, misschien kan je iets bijleren…
IN DIALOOG TREDEN MET KINDEREN
Alledaagse gespreksonderwerpen, wat ligt op de maag van het kind (thuiscontext, moeite met
oefening…)
Wat speelt in de leefwereld van het kind?
Kinderen vinden niet dezelfde dingen leuk, impressionant… als volwassenen. (Vb. steen i.p.v.
activiteit in de klas). Spreek dus over wat zijn belangrijk vinden, vindt elkaar in een gesprek.
Focus niet enkel op het verbale, kijk ook zeker naar het non-verbale. Kijk naar alles wat een kind
uitstraalt, ze tonen veel van wat in hen zit met lichaamstaal.
HOE WE KIJKEN NAAR KINDEREN BEÏNVLOEDT HOE WE IN GESPREK MET HEN GAAN
Grote invloed van het mens- en maatschappijbeeld: het is belangrijk een mening te vormen, elkaar te
begrijpen, in gesprek treden met elkaar, respect voor elkaar… Een stem geven aan kinderen is erg
belangrijk.
2
, KNK B: In dialoog met kinderen
Kind moet nog veel leren, maar er moet in dialoog gegaan worden. Misschien heeft een kind nog
enkele tussenstappen nodig.
Kind moet ook mens worden, kinderen kunnen ook ervaringen hebben op vlak van dingen waar we
zelf niets van weten. Als volwassene kan je leren van een kind, kinderen hebben hun eigen rugzak
waar wij niet alles van weten. We moeten ervoor open staan en interesse tonen. Het kind is
gelijkWAARDIG in dit gesprek.
IN DIALOOG MET KINDEREN MET HUN DIVERSE BEHOEFTEN
BASISBEHOEFTEN STIMULEREN
Verbondenheid: ik hoor erbij
Autonomie: ik wil het zelf
Competentie: ik kan het
Vanuit dialoog bouwen we een relatie op met de kinderen en stimuleren hen om te groeien. Elk kind
heeft andere basisbehoeften, het dialoog moet hierop afgestemd worden.
Een evenwichtige invulling van de basisbehoeften is noodzakelijk!
HOE AANDACHT VOOR DE PSYCHOLOGISCHE BASISBEHOEFTEN ONZE DIALOOG HELPT
AFSTEMMEN
‘Het kind’ bestaat niet, het dialoog moet afgesteld zijn op vb. het introvert zijn, doeners… (Vb.
doeners: ga ermee wandelen, niet op een stoel babbelen).
Stimuleren: Vb. Goed bezig, je zit al een minuut stil, super!
DE BASISBEHOEFTEN EN MOTIVATIE
Om te ontwikkelen is motivatie nodig, als er geen motivatie is, is daar een reden voor. Deze reden
moet achterhaald worden, we moeten weten wat in de weg zit van de intrinsieke motivatie.
FUNDAMENTEN VOOR EEN POSITIEVE DIALOOG EN RELATIE: DE BASISHOUDINGEN
WAARDEREN EN VERTROUWEN
BELANG VAN EEN POSITIEVE RELATIE
3
