CASUS 2
2. Jolien bij de VDAB
Jolien werkt als trajectbegeleider bij de VDAB. Vandaag heeft ze Mark
uitgenodigd. Dit is de standaardprocedure. Om de drie maanden worden
werkzoekenden uitgenodigd voor een gesprek. Jolien moet nagaan of Mark
voldoende stappen zet om actief werk te zoeken. Gebeurt dit niet, dan kan er
eventueel een schorsing volgen van de werkloosheidsuitkering.
Jolien neemt vooraf nog eens het dossier door. Ze ziet dat de psychologische
dienst van VDAB het vakje ‘niet toeleidbaar’ heeft aangeduid. Dit wil zeggen dat,
op basis van de gesprekken met de psycholoog van VDAB, geoordeeld is dat voor
onbepaalde duur, Mark niet in staat is om te werken.
Jolien leest de korte situatieschets die de psycholoog in het dossier heeft
ingebracht.
Mark is een alleenstaande man van 35 jaar. Hij woont samen met zijn 2
kinderen (week om week). Hij is het slachtoffer van een overval in de bank waar
hij werkte. Na deze overval is hij nooit meer aan de slag gegaan aan het loket.
De angst overheerste en hij werd overgeplaatst naar een dienst in Brussel, waar
hij vooral de telefonische dienstverlening deed. Maar hij raakte steeds meer in
een depressie en werd ontslagen. Zijn werkgever vond hem niet productief
genoeg. Hij heeft nog steeds last van angstgevoelens, zelfs als hij gewoon een
boodschap moet doen. Ook zijn echtscheiding is daarvan een gevolg.
Hoewel de VDAB verplicht is om Mark regelmatig op te roepen en wettelijk
gezien een persoon die niet kan werken, geen recht heeft op een
werkloosheidsuitkering, is er binnen de VDAB de procedure van “niet-toeleidbare
persoon” naar de arbeidsmarkt. Dit betekent dat de trajectbegeleider zelf kan
beslissen waarover de gesprekken gaan en zelf ruimte en tijd krijgt om met de
werkzoekende te werken zonder veel druk. De focus ligt niet op wat de
werkzoekende ondernomen heeft om werk te zoeken. Het ingeplande gesprek is
eerder een formaliteit. In principe kan Jolien dit gesprek snel afhandelen.
Jolien nodigt Mark uit voor een ‘opvolggesprek’ via mail. Hij is op de afspraak.
Hoe gaat Jolien te werk?
, CASUS 2
Mark is op de afspraak en Jolien vraagt hoe het met hem is zonder veel druk op te leggen. Het
gesprek komt maar moeizaam op gang, mede door de angst van Mark om iets verkeerd te zeggen.
Jolien vraagt dan naar zijn kinderen om op die manier het gesprek op gang te brengen. Ze stelt Mark
op zijn gemak en hij begint te praten over zijn kinderen. Jolien toont interesse en vraagt wat voor
leuke dingen ze zoal samen doen. Mark komt nu helemaal los en vertelt honderduit over de
activiteiten die ze samen doen; pretparken bezoeken, samen naar de McDonald’s, samen studeren,
… Jolien merkt op dat Mark toch gedreven is als het om de kinderen gaat. Het gaat dus vrij goed met
hen maar omwille van de scheiding ziet hij ze maar week om week. Dat doet hem pijn en maakt de
situatie er niet makkelijker op. Toch zijn zijn kinderen een houvast voor Mark. Ook Jolien legt hier de
nadruk op en motiveert Mark om er te zijn voor hen want zijn kinderen zijn ook zijn toekomst. Jolien
ziet in Mark zijn ogen een sprankeltje hoop. Het gesprek gaat de goeie kant op.
Jolien maakt hiervan gebruik om te polsen wat Mark zoal doet in de weken dat hij de kinderen niet
bij hem heeft. Mark vertelt dat dit moeilijk is omdat zijn dagen dan niet gevuld zijn en hij dan ook
met niets of niemand rekening moet houden. Jolien stelt dan ook een ‘zinvolle’ tijdsbesteding voor.
Mark mag dit zelf invullen en vraagt daarbij de hulp van Jolien. Jolien stelt Mark vrijwilligerswerk
voor. Zo kan hij zich stilaan in de maatschappij integreren zonder enige druk te voelen. En het is een
soort van ‘werk’ en het geeft je een goed gevoel. Dat is vooral wat Mark nodig heeft. Mark lijkt
hiervoor open te staan maar hij twijfelt.
Jolien voelt aan dat hier meer speelt en vraagt Mark of hij nog veel last heeft van ‘angsten’. Mark kan
dit alleen maar beamen. Jolien stelt dus vrijblijvend professionele hulp voor en Mark mag dit zelf
beslissen. Wanneer, waar en met wie ligt in zijn handen. Jolien zegt dat het belangrijk is te leren
omgaan met zijn angsten. Dat is de eerste stap naar herstel en naar een betere toekomst. Mark wil
hierover nadenken en vraagt bedenktijd. Die krijgt hij van Jolien en ze leggen een volgende afspraak
vast. Ze spreken af om na 1 maand opnieuw samen te komen om zijn ervaringen over het
vrijwilligerswerk te delen. Zowel Mark als Jolien vonden het een fijn gesprek. Jolien vindt dat Mark op
de goede weg is. Weliswaar stap voor stap.
, CASUS 2
1. Agogisch analyseren en reflecteren
De agogische situatie
Jolien maakt keuzes vanuit haar mandaat (=de bevoegdheid die je van anderen krijgt om namens hen
iets voor elkaar te krijgen. Mandaat is altijd goed omschreven en afgebakend en de mandaatgever
verantwoordelijk blijft en dus het mandaat ook weer kan intrekken. Een mandaat kan geschonken
worden door de samenleving, door de organisatie waar hij voor werkt, en vooral ook altijd door het
cliëntsysteem waarmee hij werkt. Dit betekent dat het agogisch handelen altijd begrensd blijft.)
Jolien werkt als trajectbegeleider bij de VDAB. Ze heeft het mandaat gekregen om mensen te
begeleiden in hun traject om werk te zoeken.
Het mandaat in de agogische situatie steunt op 3 belangrijke bronnen:
- Het vertrouwen in het cliëntsysteem: Er is vertrouwen. Jolien vertrouwt Mark om zelf een
aantal stappen te ondernemen. Zij laat het aan hem over om vrijwilligerswerk te zoeken en
eventueel psychologische hulp.
- Deskundigheid en kwaliteit: begeleider moet te allen tijde kwaliteit van zijn aanpak zelf
bewaken
o Agogisch handelen wordt gedragen door een doorleefde visie: een visie over de
mens, over de samenleving, over verandering,… Een kritische en verantwoorde kijk
op beleid, politiek en de publieke opinie. Een visie op de maatschappelijke
problematieken die we tegenkomen in ons werk. Een visie op wat we goed en beter
vinden, op wat waardevol is. Die visie vormt voortdurende bron voor de keuzes die
we maken.
o Agogisch handelen verhoudt zich tot de body of knowledge van het sociaal werk :
body of knowledge = brede verzameling van wetenschappelijke kennis,
praktijkkennis, voorbeeldpraktijken, tips en tricks, ervaringsweten en vaak moeilijk
verwoordbare kennis. van het sociaal werk. Deze verzameling van inzichten, kennis
en weten is natuurlijk niet vast omschreven: ze is complex, vloeibaar voortdurend in
ontwikkeling en vaak zelfs cultureel bepaald. Agogische handelen verhoudt zich
voortdurend tot deze body of knowledge: in nieuwe situaties putten we er ideeën
uit, de body of knowledge levert in zeker zin een maatstaf voor goed sociaal werk.
Doordat Jolien al een paar cliënten doorheen haar carrière heeft geholpen waarbij ze
de procedure moet volgen van niet-toeleidbare persoon weet ze goed wat ze in deze
situatie kan doen.
o Agogisch handelen is methodisch: agogisch handelen verloopt volgens een zekere
logica: er zit een soort verantwoordbaar systeem in. De samenhangende ordening
(uitgangspunten, globale doeloriëntaties, samenhangende handelingen,
interactiepatronen) noemen we een methodiek.
In de toepassing van deze situatie maakt Jolien gebruik van een methodiek.
2. Jolien bij de VDAB
Jolien werkt als trajectbegeleider bij de VDAB. Vandaag heeft ze Mark
uitgenodigd. Dit is de standaardprocedure. Om de drie maanden worden
werkzoekenden uitgenodigd voor een gesprek. Jolien moet nagaan of Mark
voldoende stappen zet om actief werk te zoeken. Gebeurt dit niet, dan kan er
eventueel een schorsing volgen van de werkloosheidsuitkering.
Jolien neemt vooraf nog eens het dossier door. Ze ziet dat de psychologische
dienst van VDAB het vakje ‘niet toeleidbaar’ heeft aangeduid. Dit wil zeggen dat,
op basis van de gesprekken met de psycholoog van VDAB, geoordeeld is dat voor
onbepaalde duur, Mark niet in staat is om te werken.
Jolien leest de korte situatieschets die de psycholoog in het dossier heeft
ingebracht.
Mark is een alleenstaande man van 35 jaar. Hij woont samen met zijn 2
kinderen (week om week). Hij is het slachtoffer van een overval in de bank waar
hij werkte. Na deze overval is hij nooit meer aan de slag gegaan aan het loket.
De angst overheerste en hij werd overgeplaatst naar een dienst in Brussel, waar
hij vooral de telefonische dienstverlening deed. Maar hij raakte steeds meer in
een depressie en werd ontslagen. Zijn werkgever vond hem niet productief
genoeg. Hij heeft nog steeds last van angstgevoelens, zelfs als hij gewoon een
boodschap moet doen. Ook zijn echtscheiding is daarvan een gevolg.
Hoewel de VDAB verplicht is om Mark regelmatig op te roepen en wettelijk
gezien een persoon die niet kan werken, geen recht heeft op een
werkloosheidsuitkering, is er binnen de VDAB de procedure van “niet-toeleidbare
persoon” naar de arbeidsmarkt. Dit betekent dat de trajectbegeleider zelf kan
beslissen waarover de gesprekken gaan en zelf ruimte en tijd krijgt om met de
werkzoekende te werken zonder veel druk. De focus ligt niet op wat de
werkzoekende ondernomen heeft om werk te zoeken. Het ingeplande gesprek is
eerder een formaliteit. In principe kan Jolien dit gesprek snel afhandelen.
Jolien nodigt Mark uit voor een ‘opvolggesprek’ via mail. Hij is op de afspraak.
Hoe gaat Jolien te werk?
, CASUS 2
Mark is op de afspraak en Jolien vraagt hoe het met hem is zonder veel druk op te leggen. Het
gesprek komt maar moeizaam op gang, mede door de angst van Mark om iets verkeerd te zeggen.
Jolien vraagt dan naar zijn kinderen om op die manier het gesprek op gang te brengen. Ze stelt Mark
op zijn gemak en hij begint te praten over zijn kinderen. Jolien toont interesse en vraagt wat voor
leuke dingen ze zoal samen doen. Mark komt nu helemaal los en vertelt honderduit over de
activiteiten die ze samen doen; pretparken bezoeken, samen naar de McDonald’s, samen studeren,
… Jolien merkt op dat Mark toch gedreven is als het om de kinderen gaat. Het gaat dus vrij goed met
hen maar omwille van de scheiding ziet hij ze maar week om week. Dat doet hem pijn en maakt de
situatie er niet makkelijker op. Toch zijn zijn kinderen een houvast voor Mark. Ook Jolien legt hier de
nadruk op en motiveert Mark om er te zijn voor hen want zijn kinderen zijn ook zijn toekomst. Jolien
ziet in Mark zijn ogen een sprankeltje hoop. Het gesprek gaat de goeie kant op.
Jolien maakt hiervan gebruik om te polsen wat Mark zoal doet in de weken dat hij de kinderen niet
bij hem heeft. Mark vertelt dat dit moeilijk is omdat zijn dagen dan niet gevuld zijn en hij dan ook
met niets of niemand rekening moet houden. Jolien stelt dan ook een ‘zinvolle’ tijdsbesteding voor.
Mark mag dit zelf invullen en vraagt daarbij de hulp van Jolien. Jolien stelt Mark vrijwilligerswerk
voor. Zo kan hij zich stilaan in de maatschappij integreren zonder enige druk te voelen. En het is een
soort van ‘werk’ en het geeft je een goed gevoel. Dat is vooral wat Mark nodig heeft. Mark lijkt
hiervoor open te staan maar hij twijfelt.
Jolien voelt aan dat hier meer speelt en vraagt Mark of hij nog veel last heeft van ‘angsten’. Mark kan
dit alleen maar beamen. Jolien stelt dus vrijblijvend professionele hulp voor en Mark mag dit zelf
beslissen. Wanneer, waar en met wie ligt in zijn handen. Jolien zegt dat het belangrijk is te leren
omgaan met zijn angsten. Dat is de eerste stap naar herstel en naar een betere toekomst. Mark wil
hierover nadenken en vraagt bedenktijd. Die krijgt hij van Jolien en ze leggen een volgende afspraak
vast. Ze spreken af om na 1 maand opnieuw samen te komen om zijn ervaringen over het
vrijwilligerswerk te delen. Zowel Mark als Jolien vonden het een fijn gesprek. Jolien vindt dat Mark op
de goede weg is. Weliswaar stap voor stap.
, CASUS 2
1. Agogisch analyseren en reflecteren
De agogische situatie
Jolien maakt keuzes vanuit haar mandaat (=de bevoegdheid die je van anderen krijgt om namens hen
iets voor elkaar te krijgen. Mandaat is altijd goed omschreven en afgebakend en de mandaatgever
verantwoordelijk blijft en dus het mandaat ook weer kan intrekken. Een mandaat kan geschonken
worden door de samenleving, door de organisatie waar hij voor werkt, en vooral ook altijd door het
cliëntsysteem waarmee hij werkt. Dit betekent dat het agogisch handelen altijd begrensd blijft.)
Jolien werkt als trajectbegeleider bij de VDAB. Ze heeft het mandaat gekregen om mensen te
begeleiden in hun traject om werk te zoeken.
Het mandaat in de agogische situatie steunt op 3 belangrijke bronnen:
- Het vertrouwen in het cliëntsysteem: Er is vertrouwen. Jolien vertrouwt Mark om zelf een
aantal stappen te ondernemen. Zij laat het aan hem over om vrijwilligerswerk te zoeken en
eventueel psychologische hulp.
- Deskundigheid en kwaliteit: begeleider moet te allen tijde kwaliteit van zijn aanpak zelf
bewaken
o Agogisch handelen wordt gedragen door een doorleefde visie: een visie over de
mens, over de samenleving, over verandering,… Een kritische en verantwoorde kijk
op beleid, politiek en de publieke opinie. Een visie op de maatschappelijke
problematieken die we tegenkomen in ons werk. Een visie op wat we goed en beter
vinden, op wat waardevol is. Die visie vormt voortdurende bron voor de keuzes die
we maken.
o Agogisch handelen verhoudt zich tot de body of knowledge van het sociaal werk :
body of knowledge = brede verzameling van wetenschappelijke kennis,
praktijkkennis, voorbeeldpraktijken, tips en tricks, ervaringsweten en vaak moeilijk
verwoordbare kennis. van het sociaal werk. Deze verzameling van inzichten, kennis
en weten is natuurlijk niet vast omschreven: ze is complex, vloeibaar voortdurend in
ontwikkeling en vaak zelfs cultureel bepaald. Agogische handelen verhoudt zich
voortdurend tot deze body of knowledge: in nieuwe situaties putten we er ideeën
uit, de body of knowledge levert in zeker zin een maatstaf voor goed sociaal werk.
Doordat Jolien al een paar cliënten doorheen haar carrière heeft geholpen waarbij ze
de procedure moet volgen van niet-toeleidbare persoon weet ze goed wat ze in deze
situatie kan doen.
o Agogisch handelen is methodisch: agogisch handelen verloopt volgens een zekere
logica: er zit een soort verantwoordbaar systeem in. De samenhangende ordening
(uitgangspunten, globale doeloriëntaties, samenhangende handelingen,
interactiepatronen) noemen we een methodiek.
In de toepassing van deze situatie maakt Jolien gebruik van een methodiek.
