Samenvatting Farmacologie

Samenvatting VRH: Farmaco

1. Inleiding in de farmacologie
1.1. Ontdekking van geneesmiddelen
Bij de ontdekking  3 elementen die regelmatig terugkeren:
 De toevalsontdekking
= per toeval ontdekt
 bekendste = antibioticum penicilline

 De screening van een groot aantal stoffen
= Trail and error  zeer succesvolle manier
 getest op dieren en cellen

 De doelgerichte ontwikkeling
= targeted therapie  moderne aanpak
 Deze middelen hebben vaak minder bijwerkingen
‘Me too’-geneesmiddelen = nieuw middel ontwikkelen door kleine wijzigingen aan de
chemische structuur
Biologische geneesmiddelen = afkomstig van levende organismen

1.2. Ontwikkeling van een nieuw geneesmiddel
Voor een nieuw geneesmiddel wordt goedgekeurd  aantal fases doorlopen.
 Preklinische fase
= onderzoeken op cellen en dieren
 gelet op:
- Toxiciteit
- Orgaanafwijkingen
- Oncogene eigenschappen bij eenmalig of chronisch gebruik

 Klinische fase
Het klinisch onderzoek wordt onderverdeeld in 4 fases:
- Fase 1 = Is het geneesmiddel veilig?
- Fase 2 = Werkt het geneesmiddel en wat is de optimale dosering?
- Fase 3 = Werkt het geneesmiddel beter, evengoed of minder dan al
bestaande middelen of placebo?
- Fase 4 = Wat zijn nieuwe of zeldzame bijwerkingen of
langetermijneffecten?
Gemiddelde duur  12 jaar (Vergunning)
Off-label = een geneesmiddel voor andere indicatie, doelgroep,
toedieningsweg of andere dosering gebruikt.

2. Het geneesmiddel
2.1. Soorten toedieningsvormen
 Poeder
 Moeten worden opgelost of gesuspendeerd in water
 Strooipoeder voor uitwendig gebruik
 Poeder voor inhalatie

, Tablet (comprimé) en dragee
 Poeder wordt samengedrukt
 Tabletten doorslikken met water (= meest toegepast)
Soorten:
 Smelttabletten
 Bruistabletten
 Orodispergeerbare tabletten (uiteenvallen in vocht)
 Zuigtabletten
 Sublinguale tabletten (onder de tong)
 Buccale tabletten (tussen tanden en wangen)
 Kauwtablet
 dragee ((film)omhulde tablet)
 maagsapresistente tablet (valt niet uiteen door zure pH)
 Retardtabletten (slow release)
(laatste 2 niet pletten!!!)

 Capsule of gelule
= Omhulsel van gelatine dat oplost in de maag
 Bij slikproblemen openen en mengen met yoghurt
 Kan ook enterisch omhuld zijn om niet uiteen te vallen in de maag

 Oplossing, suspensie, emulsie
Oplossing = werkzame stof wordt opgelost in
oplosmiddel
 homogeen verdeeld, dus elke dosis bevat
evenveel
Siroop = oplossing met veel suiker
 tegenwoordig ook veel suikervrije
alternatieven (diabetes pt)
Suspensie = werkzame stof is niet oplosbaar dus
wordt gesuspendeerd
 vaste stof zakt naar beneden
 schudden voor gebruik
Emulsie = 2 niet-mengbare vloeistoffen
 Olie- en waterfase
 schudden voor gebruik

 Druppels
= oplossing met heel sterk gedoseerde geneesmiddelen
 toediening: oraal of lokaal

 Spray
= Heel veel (microscopisch) kleine druppels
 toediening: lokaal of via inhalatie

,  Infuus en injectievloeistof
= vloeibare vorm van geneesmiddel dat via een pompsysteem kan worden
toegediend

 Zalf, crème, gel en pasta
Zalf = Geneesmiddel is in poedervorm verwerkt in bepaalde hoeveelheid vet
of olie.
Pasta = Zalf waarvan 50% of meer van het gewicht bestaat uit poeder
Crème = mengsel van olie- en waterfase met stabilisator en werkzame stoffen
die zijn opgelost
Gel = op basis van water  verkoelend effect

 Transdermaal therapeutisch systeem (TTS)
= Om het geneesmiddel continu met zelfde snelheid aan de bloedbaan af te
geven.
 Best toedienen op bovenlichaam
 Niet verknippen!!

 Zetpil of klysma
= Geneesmiddel is verwerkt in een stof die oplost bij 37 graden
 Toediening is rectaal (soms ook vaginaal)
Klysma = vloeibare toediening rectaal

 Implantaten
= Toedieningsvorm om continu geneesmiddel vrij te geven en dus constante
bloedspiegel te geven
 vaak onder de vorm van een tablet (onderhuids)

2.2. Toedieningswijzen
 Plaatselijke werking (lokaal)
Voordeel: grote concentratie op de plaats van toediening

 Systemische werking (in de bloedbaan)
 Enteraal = opname via maag-darmtractus verdeling over hele lichaam
 Rectaal = via slijmvlies van het rectum in het bloed , geen first-pass effect
 Parenteraal = buiten maag-darmtractus

2.3. Bewaring van geneesmiddelen
 Bewaartermijn
 op geneesmiddel
 oogdruppels niet langer dan 1 maand na opening
 beperkte bewaartijd voor zaken die bereid werden
 Info zie bijsluiter geneesmiddel

 Temperatuur
 Juiste temperatuur is belangrijk (zie verpakking of bijsluiter)