Lessen 2021-2022 E. ROELS en Y. HYUSEIN
Samenvoegen no es
ECONOMISCH RECHT 2022
LEERDOELEN
● Kennisoverdracht: verstrekken van brede basiskennis waarop in de grondige studies en
prac ca wordt voortgebouwd
● Onderlinge verbanden leggen tussen de onderdelen van het economisch recht
● Inzicht verwerven in het vakgebied
● Redeneervermogen opbouwen om theore sche beginselen toe te passen in de prak jk
WEDERZIJDSE VERWACHTINGEN
Student
● Kennisoverdracht
● Onderlinge verbanden worden aangetoond en verklaard
● Eerste aanzet tot redenering
Docent
● Detecteren van juridisch probleem
● Analyseren van het juridische probleem/juiste karakterisering
● Probleemoplossend redeneervermogen opbouwen
STUDIEMATERIAAL
● Syllabus: G. Straetmans (m.m.v. S. Bennis), Economisch recht. Leidraad voor studenten, 5e
ed., Antwerpen, Gompel&Svacina, 2021, 652 p.
● Rechtspraakbundel
● Codex
● Slides: Blackboard (behoudens aanpassingen)
EXAMEN
Leerstof:
● Alles over de onderwerpen die zijn behandeld in de colleges
● Inhoud colleges: volledig (tenzij anders aangegeven)
● Syllabus: volledig, behalve thema’s totaal niet aangeraakt in colleges
● Slides: brengen wat meer structuur (volgen de syllabus vrij getrouw)
● Rechtspraakbundel: kern van de uitspraken die aan bod kwamen in colleges
Getoetste vaardigheden:
● Brede basiskennis economisch recht
● Werken met codex
● Analy sch inzicht: toepassen van theorie
Vorm:
● Schri elijk, met kladblad
● Gesloten boek: syllabus, rechtspraakbundel… niet meebrengen
● Niet-geannoteerde codex (op straffe van disciplinaire maatregelen)
● Tijd : 3 uur
Onderdelen:
● Theorie: peilen naar uw kennis, inzichten en capaciteit om verbanden te leggen
1
,Lessen 2021-2022 E. ROELS en Y. HYUSEIN
○ Kleinere & grotere vragen – bv. MC, essayvraag…
● Casussen: peilen naar uw probleemoplossend vermogen: van theorie naar prak jk
TIPS BIJ CASUSSEN
● Zuivere reproduc e van theorie volstaat niet om geslaagd te zijn voor casusvragen
● Correcte probleemdetec e volstaat niet om geslaagd te zijn voor casusvragen, maar is wel
een condi o sine qua non daarvoor
● Correcte weergave op algemene of zelfs gedetailleerde wijze van wetgeving die relevant kan
zijn, nadat het juridische probleem correct werd gedetecteerd, volstaat niet om geslaagd te
zijn voor casusvragen
● Correcte probleemdetec e en correcte aanzet tot concrete oplossing aan de hand van de
specifieke, relevante wetsbepalingen en rechtspraak volstaat reeds om geslaagd te zijn voor
casusvragen
DATUM CASUSCOLLEGE 25 MEI 2022 – LET OP! WORDT NIET OPGENOMEN
OVERZICHT
De grote brokken:
● Deel I : aanknopingspunten ER
● Deel III : marktprak jken
● Deel IV : Intellectuele rechten
De kleinere brokken :
● Deel II : kenmerkende regels voor ondernemingen
● Deel V : mededingingsrecht
Doen we niet :
● insolven erecht, handelstussenpersonen en vrij verkeer
2
,Lessen 2021-2022 E. ROELS en Y. HYUSEIN
Waarschijnlijk op 4 mei zal er een gastspreker komen voor Mededingingsrecht → niet te kennen
Misbruik economische a ankelijkheid (WER) zal nog de prof geven
DEEL I. AANKNOPINGSPUNTEN ECONOMISCH RECHT
A. Aanloop: evolu es & begripsbepaling
Vroeger handelsrecht
● tradi onele betekenis
○ “De rechtsregels die de verhouding tussen handelaars beheersen”
● tegenovergestelde van
○ Burgerlijk recht (gemeen privaatrecht)
○ Economisch recht (sensu stricto) = regels waarbij de overheid bepaalde aspecten van
het bedrijfsleven regelt
■ ER s.s. publiekrecht >< handelsrecht privaatrecht
Geschiedenis van het handelsrecht (niet te kennen)
● Codex Hamurabi
● Romeins recht
○ kenden geen onderscheid tussen handelsrecht en burgerlijk recht
● Middeleeuwen
○ hier komt onderscheid met de gilden (beroepsgroepen, privileges)
● Ordonnances Colbert (1673: terre en 1681: marine)
● Franse revolu e
○ Wet-Le Chapelier
○ Decreet-d’Allarde 2-17 maart 1791
■ iedereen die wil, moet beroep kunnen uitoefenen die hij wil, dus theore sch
de privileges van de beroepsgroepen afgescha
■ = beginsel van vrijheid van handel en nijverheid
● Napoleon
○ Burgerlijk wetboek (1804)
○ Wetboek van koophandel (1807) : codificering van de
gewoontes/principes uit ME (17e)
■ objec eve en subjec eve begrip van
koophandelaar
■ wetboek : specifiek regime vr specifieke personen die specifieke handelingen
stellen
■ Belangrijkste gevolg : aparte rechtbank vr bepaalde personen (om bv
soepeler om te gaan met bewijs …)
● 19e wijzigingen faillissementsrecht en def. kooplieden
3
, Lessen 2021-2022 E. ROELS en Y. HYUSEIN
○ nieuw art. 1 :“zij die daden van koophandel uitoefenen [zoals opgesomd in art. 2] en
die daarvan hoofdzakelijk of aanvullend, hun gewoon beroep maken.” (niet meer
“négociants, marchands of banquiers”)
○ subj. daden van koophandel : ook personen die gewoonlijk objec eve daden v
koophandel stellen vallen er onder
○ vroeger dus uitgesloten : landbouwer, apothekers, professionele verhuurders van
ORG, …
● beetje bij beetje wetboek van koophandel uitgehold
Waarom heb ik dit alles nu uitgelegd?
Het is belangrijk om de geschiedenis in het achterhoofd te houden, bij het lezen van oude teksten,
dossiers, … Je gaat het handelaars begrip nog duizende keren tegenkomen en in sommige gevallen
zal het ook relevant zijn! Op het examen moet je de geschiedenis niet reproduceren, maar weet dus
dat het nog steeds relevant is.
● Koen Geens en Johan Van den Lano e
○ nieuw wetboek ingevoerd, MAAR voor heel veel bepalingen nu in WER, geldt nog
dezelfde principes en uitleg (miss. ook zelfde RS) zoals dat van toep. was op de
aparte wetgeving voordien. (Let op! sommige bepalingen zijn terug gewijzigd onder
meer door invloed v EU)
○ → Wetboek van Koophandel : eerst niets meegedaan, dan insolven e en
faillissementsrecht overgezet naar WER, gevolgd door poging om handelaars begrip
volledig te schrappen, door vr de relevante regels toepassingsgebied te herbekijken
en te verruimen
○ Nu Wetboek van Koophandel > Scheepvaartwetboek
● RIP handelaarsbegrip 1 november 2018 (dus weg met obj. en subj. begrip)
○ door industrialisering van produc e en consump e, dienstensector belangrijker, vrije
beroepers met winstoogmerk gaan handelen
○ van nachtwakersstaat naar welvaartsstaat : hoeveelheid wetgeving s jgt + EU
invloeden (zowel in primair en secundair recht regels over economische markt bv.
liberalisering van de markt)
○ bv. vroegere staatsbedrijven werden privé
○ + toenemende harmonisa e : fair play, zelfde speelveld creëren
■ via secundaire wetgeving verordeningen en richtlijnen
■ func oneel optreden : steeds aanknopingspunt te vinden in primaire
bronnen > optreden in func e van bereiken bepaald doel
○ EU recht hee geen aandacht vr obj/subj daden van koophandel → handelaars
begrip komt in strijd met EU-recht >> concept handelaar w steeds minder en minder
belangrijk
● vooral na jaren 2000: rechtstakken rond dezelfde figuur van de onderneming
○ beetje bij beetje modalisering van het recht
⇒Naar de huidige benadering
● ons economisch model: (gereguleerde) markteconomie
○ centraal staat : “ondernemingsgewijze produc e & distribu e
4
Samenvoegen no es
ECONOMISCH RECHT 2022
LEERDOELEN
● Kennisoverdracht: verstrekken van brede basiskennis waarop in de grondige studies en
prac ca wordt voortgebouwd
● Onderlinge verbanden leggen tussen de onderdelen van het economisch recht
● Inzicht verwerven in het vakgebied
● Redeneervermogen opbouwen om theore sche beginselen toe te passen in de prak jk
WEDERZIJDSE VERWACHTINGEN
Student
● Kennisoverdracht
● Onderlinge verbanden worden aangetoond en verklaard
● Eerste aanzet tot redenering
Docent
● Detecteren van juridisch probleem
● Analyseren van het juridische probleem/juiste karakterisering
● Probleemoplossend redeneervermogen opbouwen
STUDIEMATERIAAL
● Syllabus: G. Straetmans (m.m.v. S. Bennis), Economisch recht. Leidraad voor studenten, 5e
ed., Antwerpen, Gompel&Svacina, 2021, 652 p.
● Rechtspraakbundel
● Codex
● Slides: Blackboard (behoudens aanpassingen)
EXAMEN
Leerstof:
● Alles over de onderwerpen die zijn behandeld in de colleges
● Inhoud colleges: volledig (tenzij anders aangegeven)
● Syllabus: volledig, behalve thema’s totaal niet aangeraakt in colleges
● Slides: brengen wat meer structuur (volgen de syllabus vrij getrouw)
● Rechtspraakbundel: kern van de uitspraken die aan bod kwamen in colleges
Getoetste vaardigheden:
● Brede basiskennis economisch recht
● Werken met codex
● Analy sch inzicht: toepassen van theorie
Vorm:
● Schri elijk, met kladblad
● Gesloten boek: syllabus, rechtspraakbundel… niet meebrengen
● Niet-geannoteerde codex (op straffe van disciplinaire maatregelen)
● Tijd : 3 uur
Onderdelen:
● Theorie: peilen naar uw kennis, inzichten en capaciteit om verbanden te leggen
1
,Lessen 2021-2022 E. ROELS en Y. HYUSEIN
○ Kleinere & grotere vragen – bv. MC, essayvraag…
● Casussen: peilen naar uw probleemoplossend vermogen: van theorie naar prak jk
TIPS BIJ CASUSSEN
● Zuivere reproduc e van theorie volstaat niet om geslaagd te zijn voor casusvragen
● Correcte probleemdetec e volstaat niet om geslaagd te zijn voor casusvragen, maar is wel
een condi o sine qua non daarvoor
● Correcte weergave op algemene of zelfs gedetailleerde wijze van wetgeving die relevant kan
zijn, nadat het juridische probleem correct werd gedetecteerd, volstaat niet om geslaagd te
zijn voor casusvragen
● Correcte probleemdetec e en correcte aanzet tot concrete oplossing aan de hand van de
specifieke, relevante wetsbepalingen en rechtspraak volstaat reeds om geslaagd te zijn voor
casusvragen
DATUM CASUSCOLLEGE 25 MEI 2022 – LET OP! WORDT NIET OPGENOMEN
OVERZICHT
De grote brokken:
● Deel I : aanknopingspunten ER
● Deel III : marktprak jken
● Deel IV : Intellectuele rechten
De kleinere brokken :
● Deel II : kenmerkende regels voor ondernemingen
● Deel V : mededingingsrecht
Doen we niet :
● insolven erecht, handelstussenpersonen en vrij verkeer
2
,Lessen 2021-2022 E. ROELS en Y. HYUSEIN
Waarschijnlijk op 4 mei zal er een gastspreker komen voor Mededingingsrecht → niet te kennen
Misbruik economische a ankelijkheid (WER) zal nog de prof geven
DEEL I. AANKNOPINGSPUNTEN ECONOMISCH RECHT
A. Aanloop: evolu es & begripsbepaling
Vroeger handelsrecht
● tradi onele betekenis
○ “De rechtsregels die de verhouding tussen handelaars beheersen”
● tegenovergestelde van
○ Burgerlijk recht (gemeen privaatrecht)
○ Economisch recht (sensu stricto) = regels waarbij de overheid bepaalde aspecten van
het bedrijfsleven regelt
■ ER s.s. publiekrecht >< handelsrecht privaatrecht
Geschiedenis van het handelsrecht (niet te kennen)
● Codex Hamurabi
● Romeins recht
○ kenden geen onderscheid tussen handelsrecht en burgerlijk recht
● Middeleeuwen
○ hier komt onderscheid met de gilden (beroepsgroepen, privileges)
● Ordonnances Colbert (1673: terre en 1681: marine)
● Franse revolu e
○ Wet-Le Chapelier
○ Decreet-d’Allarde 2-17 maart 1791
■ iedereen die wil, moet beroep kunnen uitoefenen die hij wil, dus theore sch
de privileges van de beroepsgroepen afgescha
■ = beginsel van vrijheid van handel en nijverheid
● Napoleon
○ Burgerlijk wetboek (1804)
○ Wetboek van koophandel (1807) : codificering van de
gewoontes/principes uit ME (17e)
■ objec eve en subjec eve begrip van
koophandelaar
■ wetboek : specifiek regime vr specifieke personen die specifieke handelingen
stellen
■ Belangrijkste gevolg : aparte rechtbank vr bepaalde personen (om bv
soepeler om te gaan met bewijs …)
● 19e wijzigingen faillissementsrecht en def. kooplieden
3
, Lessen 2021-2022 E. ROELS en Y. HYUSEIN
○ nieuw art. 1 :“zij die daden van koophandel uitoefenen [zoals opgesomd in art. 2] en
die daarvan hoofdzakelijk of aanvullend, hun gewoon beroep maken.” (niet meer
“négociants, marchands of banquiers”)
○ subj. daden van koophandel : ook personen die gewoonlijk objec eve daden v
koophandel stellen vallen er onder
○ vroeger dus uitgesloten : landbouwer, apothekers, professionele verhuurders van
ORG, …
● beetje bij beetje wetboek van koophandel uitgehold
Waarom heb ik dit alles nu uitgelegd?
Het is belangrijk om de geschiedenis in het achterhoofd te houden, bij het lezen van oude teksten,
dossiers, … Je gaat het handelaars begrip nog duizende keren tegenkomen en in sommige gevallen
zal het ook relevant zijn! Op het examen moet je de geschiedenis niet reproduceren, maar weet dus
dat het nog steeds relevant is.
● Koen Geens en Johan Van den Lano e
○ nieuw wetboek ingevoerd, MAAR voor heel veel bepalingen nu in WER, geldt nog
dezelfde principes en uitleg (miss. ook zelfde RS) zoals dat van toep. was op de
aparte wetgeving voordien. (Let op! sommige bepalingen zijn terug gewijzigd onder
meer door invloed v EU)
○ → Wetboek van Koophandel : eerst niets meegedaan, dan insolven e en
faillissementsrecht overgezet naar WER, gevolgd door poging om handelaars begrip
volledig te schrappen, door vr de relevante regels toepassingsgebied te herbekijken
en te verruimen
○ Nu Wetboek van Koophandel > Scheepvaartwetboek
● RIP handelaarsbegrip 1 november 2018 (dus weg met obj. en subj. begrip)
○ door industrialisering van produc e en consump e, dienstensector belangrijker, vrije
beroepers met winstoogmerk gaan handelen
○ van nachtwakersstaat naar welvaartsstaat : hoeveelheid wetgeving s jgt + EU
invloeden (zowel in primair en secundair recht regels over economische markt bv.
liberalisering van de markt)
○ bv. vroegere staatsbedrijven werden privé
○ + toenemende harmonisa e : fair play, zelfde speelveld creëren
■ via secundaire wetgeving verordeningen en richtlijnen
■ func oneel optreden : steeds aanknopingspunt te vinden in primaire
bronnen > optreden in func e van bereiken bepaald doel
○ EU recht hee geen aandacht vr obj/subj daden van koophandel → handelaars
begrip komt in strijd met EU-recht >> concept handelaar w steeds minder en minder
belangrijk
● vooral na jaren 2000: rechtstakken rond dezelfde figuur van de onderneming
○ beetje bij beetje modalisering van het recht
⇒Naar de huidige benadering
● ons economisch model: (gereguleerde) markteconomie
○ centraal staat : “ondernemingsgewijze produc e & distribu e
4
