recht
AJ 2021-2022
Laura Van Vaerenbergh
1E BACHELOR ORTHOPEDAGOGIE - HOGENT
,Recht_Samenvatting.S2 – Laura Van Vaerenbergh
HOOFDSTUK 1: INLEIDING
1 DEFINITIE
Recht = het geheel der regels die op een bepaald tijdstip, in een bepaalde gemeenschap gelden en op haar gezag zijn vastgesteld
→ definitie bestaat uit 4 elementen:
1. geheel der regels
2. op een bepaald tijdstip
3. in een bepaalde gemeenschap
4. op haar gezag vastgesteld: dwingend karakter
2 KENMERKEN VAN HET RECHT
2.1 HET RECHT IS EEN GEHEEL VAN REGELS, REGELINGEN EN INSTELLINGEN
Er zijn een tal van regels voor individuen > 5 soorten bepalingen:
1. gebodsbepalingen: je moet iets doen
− opkomstplicht: je moet komen naar het stembureau, maar je bent niet verplicht om te stemmen op iemand
− leerplicht: vanaf een bepaalde leeftijd zijn kinderen verplicht om te leren
→ enkel LEERplicht, geen SCHOOLplicht
− aangifte van geboorte: binnen de 3 dagen na de geboorte van de baby, aangifte doen bij de gemeente waar
het kind geboren is
− dienstplicht: verplichting tot het tijdelijk vervullen van werkzaamheden binnen de krijgsmacht
→ België: dienstplicht opgeschort: kan terug ingevoerd worden bij oorlogsdreiging
− belastingplicht: iedereen is verplicht belastingen te betalen > bestaat uit aangifte- en betalingsplicht
2. verbodsbepalingen: je mag iets niet doen
− verbod op bigamie: verboden om meer dan één huwelijk af te sluiten
− oneerlijke handelspraktijken: je mag geen bedrieglijke informatie geven of verspreiden
bv. je mag geen product rechtstreeks adverteren aan kinderen
− strafrecht: het strafwetboek staat vol verbodsbepalingen
3. verlofbepalingen: je mag kiezen of je de regels gebruikt
− index van woninghuur: de huurprijs vastmaken aan de evolutie van de welvaart = stijgt de index, dan stijgt de
huur, idem dito voor als de index daalt
→ index van woninghuur is van toepassing op elke woninghuur, tenzij het contract expliciet zegt van niet
− huwelijksrecht: het opstellen van een huwelijkscontract
→ wanneer er geen huwelijkscontract wordt opgesteld val je automatisch terug op stelsel van
gemeenschappelijke aanwinsten
4. technische regels: leggen plichten op met oog op uniformiteit
− dagvaarding, identiteitskaart en akten van burgerlijke staat: hoe moet iets eruit zien, zodat alles dezelfde
informatie bevat?
5. individuele beslissingen: regels met geen algemene draagwijdte
− vonnissen of arresten, bouwvergunningen en benoemingen → regels gelden enkel voor de personen waarop
ze betrekking hebben
1
,Recht_Samenvatting.S2 – Laura Van Vaerenbergh
2.2 HET RECHT VARIEERT IN TIJD EN PLAATS
Recht en regels zijn een instrument in handen van machthebbers om ons in een bepaalde richting te sturen om de samenleving
op een bepaalde manier te ordenen, volgens hun inzichten
bv. premies van zonnepanelen, isolatienormen, elektrische wagens (afstraffen van benzine- en dieselwagens)
1789: Franse Revolutie = ijkpunt: moment dat er gebroken en afgerekend werd met de middeleeuwen (zaten vol geweld,
standenmaatschappij)
→ middeleeuw: adel had alle macht
→ mensen in een lagere stand werden als slaven behandeld
→ bevolking wou met Franse Revolutie komaf maken met alle privileges van de adel
Er ontstaan nieuwe waarden:
“Liberté, égalité et fraternité!”
(vrijheid, gelijkheid en broederschap)
2.2.1 Liberté
Liberalisme = streven naar zoveel mogelijk vrijheid van het individu
PARTIJEN
− Open VLD
− Spirit
− LDD
− MR
− Vlott
VERTEGENWOORDIGERS
− Federale regering: uitvoerende macht van België
· Alexander De Croo
o Premier van België
o Open VLD
· Vincent van Quickenborne
o Minister van Justitie Alexander De Vincent van Sophie Wilmès
o Open VLD Croo Quickenborne
· Sophie Wilmès
o Minister van Buitenlandse Zaken
o MR
− Vlaamse regering
· Bart Somers
o Viceminister-president
o Open VLD
· Lydia Peeters Bart Somers Lydia Peeters
o Vlaams Minister van Mobiliteit en Openbare Werken
o Open VLD
2
, Recht_Samenvatting.S2 – Laura Van Vaerenbergh
GESCHIEDENIS
1831: hoofdstuk Rechten en Vrijheden toegevoegd in Grondwet
→ baanbrekend: België was eerste land (op het Europese vaste land) dat dit deed
→ individu beschermen tegen de overheid
→ decennia lang was er grote onderdrukking: vrijheid was de perfecte reactie op die onderdrukking
Liberalen zijn sindsdien altijd mee aan zet geweest: hebben principe van belastingverlaging vooropgesteld
→ willen dat de burger zoveel mogelijk zijn zaken zelf kan regelen (goed voor de sterken in de samenleving, minder voor de
zwakken)
2.2.2 Fraternité
Christen Democratie = christelijke opvattingen, oog voor gemeenschapszin en naastenliefde
Fraternité of broederschap
→ eerder omschreven als solidariteit/naastenliefde
→ meer religieus getint
PARTIJEN
− CD&V
− cdH
→ zusterpartijen hebben niet zo goede band: CD&V is iets meer rechts, cdH is iets meer links
VERTEGENWOORDIGERS
− Federale regering
· Vincent Van Peteghem
o Minister van Financiën, belast met Coördinatie van
Fraude
o CD&V
Vincent Van Annelies Verlinden Sammy Mahdi
· Annelies Verlinden Peteghem
o Minister van Binnenlandse Zaken, Institutionele
Hervormingen en Democratische Vernieuwing
o CD&V
· Sammy Mahdi
o Staatssecretaris voor Asiel en Migratie
o CD&V
− Vlaamse regering
· Hilde Crevits
o Viceminister-president van de Vlaamse Regering,
Vlaams Minister voor Economie, Innovatie, Werk,
Sociale economie en Landbouw Hilde Crevits Wouter Beke Benjamin Dalle
o CD&V
· Wouter Beke
o Vlaams Minister van Welzijn, Volksgezondheid, Gezin en Armoedebestrijding
o CD&V
· Benjamin Dalle
o Minister voor Brussel, Jeugd en Media
o CD&V
3
AJ 2021-2022
Laura Van Vaerenbergh
1E BACHELOR ORTHOPEDAGOGIE - HOGENT
,Recht_Samenvatting.S2 – Laura Van Vaerenbergh
HOOFDSTUK 1: INLEIDING
1 DEFINITIE
Recht = het geheel der regels die op een bepaald tijdstip, in een bepaalde gemeenschap gelden en op haar gezag zijn vastgesteld
→ definitie bestaat uit 4 elementen:
1. geheel der regels
2. op een bepaald tijdstip
3. in een bepaalde gemeenschap
4. op haar gezag vastgesteld: dwingend karakter
2 KENMERKEN VAN HET RECHT
2.1 HET RECHT IS EEN GEHEEL VAN REGELS, REGELINGEN EN INSTELLINGEN
Er zijn een tal van regels voor individuen > 5 soorten bepalingen:
1. gebodsbepalingen: je moet iets doen
− opkomstplicht: je moet komen naar het stembureau, maar je bent niet verplicht om te stemmen op iemand
− leerplicht: vanaf een bepaalde leeftijd zijn kinderen verplicht om te leren
→ enkel LEERplicht, geen SCHOOLplicht
− aangifte van geboorte: binnen de 3 dagen na de geboorte van de baby, aangifte doen bij de gemeente waar
het kind geboren is
− dienstplicht: verplichting tot het tijdelijk vervullen van werkzaamheden binnen de krijgsmacht
→ België: dienstplicht opgeschort: kan terug ingevoerd worden bij oorlogsdreiging
− belastingplicht: iedereen is verplicht belastingen te betalen > bestaat uit aangifte- en betalingsplicht
2. verbodsbepalingen: je mag iets niet doen
− verbod op bigamie: verboden om meer dan één huwelijk af te sluiten
− oneerlijke handelspraktijken: je mag geen bedrieglijke informatie geven of verspreiden
bv. je mag geen product rechtstreeks adverteren aan kinderen
− strafrecht: het strafwetboek staat vol verbodsbepalingen
3. verlofbepalingen: je mag kiezen of je de regels gebruikt
− index van woninghuur: de huurprijs vastmaken aan de evolutie van de welvaart = stijgt de index, dan stijgt de
huur, idem dito voor als de index daalt
→ index van woninghuur is van toepassing op elke woninghuur, tenzij het contract expliciet zegt van niet
− huwelijksrecht: het opstellen van een huwelijkscontract
→ wanneer er geen huwelijkscontract wordt opgesteld val je automatisch terug op stelsel van
gemeenschappelijke aanwinsten
4. technische regels: leggen plichten op met oog op uniformiteit
− dagvaarding, identiteitskaart en akten van burgerlijke staat: hoe moet iets eruit zien, zodat alles dezelfde
informatie bevat?
5. individuele beslissingen: regels met geen algemene draagwijdte
− vonnissen of arresten, bouwvergunningen en benoemingen → regels gelden enkel voor de personen waarop
ze betrekking hebben
1
,Recht_Samenvatting.S2 – Laura Van Vaerenbergh
2.2 HET RECHT VARIEERT IN TIJD EN PLAATS
Recht en regels zijn een instrument in handen van machthebbers om ons in een bepaalde richting te sturen om de samenleving
op een bepaalde manier te ordenen, volgens hun inzichten
bv. premies van zonnepanelen, isolatienormen, elektrische wagens (afstraffen van benzine- en dieselwagens)
1789: Franse Revolutie = ijkpunt: moment dat er gebroken en afgerekend werd met de middeleeuwen (zaten vol geweld,
standenmaatschappij)
→ middeleeuw: adel had alle macht
→ mensen in een lagere stand werden als slaven behandeld
→ bevolking wou met Franse Revolutie komaf maken met alle privileges van de adel
Er ontstaan nieuwe waarden:
“Liberté, égalité et fraternité!”
(vrijheid, gelijkheid en broederschap)
2.2.1 Liberté
Liberalisme = streven naar zoveel mogelijk vrijheid van het individu
PARTIJEN
− Open VLD
− Spirit
− LDD
− MR
− Vlott
VERTEGENWOORDIGERS
− Federale regering: uitvoerende macht van België
· Alexander De Croo
o Premier van België
o Open VLD
· Vincent van Quickenborne
o Minister van Justitie Alexander De Vincent van Sophie Wilmès
o Open VLD Croo Quickenborne
· Sophie Wilmès
o Minister van Buitenlandse Zaken
o MR
− Vlaamse regering
· Bart Somers
o Viceminister-president
o Open VLD
· Lydia Peeters Bart Somers Lydia Peeters
o Vlaams Minister van Mobiliteit en Openbare Werken
o Open VLD
2
, Recht_Samenvatting.S2 – Laura Van Vaerenbergh
GESCHIEDENIS
1831: hoofdstuk Rechten en Vrijheden toegevoegd in Grondwet
→ baanbrekend: België was eerste land (op het Europese vaste land) dat dit deed
→ individu beschermen tegen de overheid
→ decennia lang was er grote onderdrukking: vrijheid was de perfecte reactie op die onderdrukking
Liberalen zijn sindsdien altijd mee aan zet geweest: hebben principe van belastingverlaging vooropgesteld
→ willen dat de burger zoveel mogelijk zijn zaken zelf kan regelen (goed voor de sterken in de samenleving, minder voor de
zwakken)
2.2.2 Fraternité
Christen Democratie = christelijke opvattingen, oog voor gemeenschapszin en naastenliefde
Fraternité of broederschap
→ eerder omschreven als solidariteit/naastenliefde
→ meer religieus getint
PARTIJEN
− CD&V
− cdH
→ zusterpartijen hebben niet zo goede band: CD&V is iets meer rechts, cdH is iets meer links
VERTEGENWOORDIGERS
− Federale regering
· Vincent Van Peteghem
o Minister van Financiën, belast met Coördinatie van
Fraude
o CD&V
Vincent Van Annelies Verlinden Sammy Mahdi
· Annelies Verlinden Peteghem
o Minister van Binnenlandse Zaken, Institutionele
Hervormingen en Democratische Vernieuwing
o CD&V
· Sammy Mahdi
o Staatssecretaris voor Asiel en Migratie
o CD&V
− Vlaamse regering
· Hilde Crevits
o Viceminister-president van de Vlaamse Regering,
Vlaams Minister voor Economie, Innovatie, Werk,
Sociale economie en Landbouw Hilde Crevits Wouter Beke Benjamin Dalle
o CD&V
· Wouter Beke
o Vlaams Minister van Welzijn, Volksgezondheid, Gezin en Armoedebestrijding
o CD&V
· Benjamin Dalle
o Minister voor Brussel, Jeugd en Media
o CD&V
3
