DE RECHTE OOGSTAND
NIET-PARETISCH, NIET-RESTRICTIEF
STRABISME
Examenvraag: wat is het verschil tussen objectieve en subjectieve onderzoeksmethoden?
Antwoord: Bij objectieve onderzoeken is er geen medewerking van de patiënt nodig, deze kan door de
onderzoeker worden uitgevoerd a.d.h.v. toestellen etc. Aan subjectieve onderzoeken moet er wel actief deel
worden genomen door de patiënt zelf. Deze moet dan bijvoorbeeld letters lezen en zeggen wat hij ziet.
VOORWOORD
1e inzicht in de sensorische en motorische aspecten van de rechte oogstand en van strabisme (=scheelzien)
Binoculaire systeem= geïntegreerd sensomotorisch systeem dat, in ideale omstandigheden, de oogstand recht
houdt en adequaat en comfortabel binoculair enkelzien verwezenlijkt voor fixatie op alle afstanden en in alle
blikrichtingen
Sensorische en motorische aspecten van binoculair zien zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden
Binocular vision and ocular motility, theory and management strabismus:
Lichtstimuli, gemodificeerd door de refractieve media, bereiken het netvlies en veroorzaken fysische en
chemische veranderingen in de retinale receptoren. Op hun beurt veroorzaken fysisch-chemische
veranderingen elektrische reacties in de retinale neuronen die als impulsen worden overgedragen naar het
centrale zenuwstelsel. Uiteindelijk leidt dit tot bewuste visuele gewaarwordingen zoals vorm, ruimtelijke
relaties en kleur. Deze reeks gebeurtenissen kan het sensorische aspect van het visuele proces worden
genoemd. De sensorische reacties en gewaarwordingen veroorzaken ook een ketting van reacties in het
motorische systeem van de ogen, in de centrale en perifere zenuwstructuren en in de binnenste en buitenste
spieren van de ogen. In dit unitaire sensomotorische systeem verwerkt het sensorische systeem de ontvangen
informatie over de buitenwereld en geeft deze door. Het motorische systeem heeft geen onafhankelijke
betekenis en staat volledig in dienst van het sensorische systeem, waardoor het grotendeels wordt bestuurd.
Inzicht in dit systeem is essentieel voor de interpretatie van de neuromusculaire afwijkingen van de ogen.
Deze cursus:
ontwikkeling en de kenmerken van het normale binoculaire zien, de verschillende vormen van niet-
paretisch/niet-restrictief strabisme, en de behandelingsmethodes van strabisme
orthoptische aspecten van asthenope klachten en de kenmerken, het orthoptisch onderzoek en de
behandelingsmogelijkheden van nystagmus
wat niet: strabisme dat veroorzaak wordt door beperkingen van de oogbewegingen
, 1.EMBRYOLOGIE EN ONTWIKKELING VAN HET ZICHT IN DE EERSTE LEVENSMAANDEN
INLEIDING
We overlopen eerst kort de ontwikkeling van het gezichtsvermogen
DE VERSCHILLENDE ONTWIKKELINGSFASEN VAN HET GEZICHTSVERMOGEN
3fasen:
- embryonale fase: bevruchting tot 8 weken zwangerschap
- foetale fase: 9 weken zwangerschap tot geboorte
- neonatale fase: eerste 4 weken na geboorte
de ogen beginnen te ontwikkelen rond de 4e week van de zwangerschap, tijdens volgende fasen zet de
ontwikkeling van het gezichtsvermogen voort
EMBRYONALE FASE
- Ogen ontwikkelen rond de 4e week van de zwangerschap
- Ooggroeven (kleine uithollingen) verschijnen in streek van de hersenen
- Ooggroef groeit naar buiten en vormt blaasje = embryonale oogblaas
- Blaasje is verbonden met primitieve hersenen door buisachtige structuur = oogbekersteel
- Oogblaas ontwikkelt tot oogbeker, er vormt een verdikking waaruit de lens ontstaat
- Verdikking groeit richting binnenkant van de oogbeker zodat lens in oogbol terechtkomt
- Onder aan oogbeker vormt ook een groeve: hierin ontstaan bloedvaten voorzien binnenste lagen
van de oogbeker en de lensblaas van bloed
- Groeven sluiten rond 6e week zwangerschap: ook bloedvaten komen binnenin oog te liggen
- Uit dunne buitenblad ontstaat het pigmentblad van het netvlies cellen van pigmentblad zorgen voor
donkere kleur
- Uit binnenblad ontstaat laag van het netvlies: hier liggen lichtgevoelige cellen en zenuwcellen
- Zenuwcellen worden zenuwvezels en groeien naar achteren: van netvlies naar optische steel
- Optische steel: holle binnenruimte die op den duur wordt opgevuld door gezichtszenuwen
- Rondom oogbeker ontwikkelt het vaatvlies = belangrijk voor aanvoer zuurstof en voedingsstoffen naar
het netvlies
- Harde oogrok ontwikkeld om oog stevigheid te geven en gaat vooraan over in hoornvlies
- Rond 6e week zwangerschap begint iris te ontwikkelen uit de rand van de oogbeker, samen met
pupilverwijder en pupilvernauwer = spieren die grootte van de pupil regelen
- Rond 6e week zwangerschap ontwikkelen oogleden zich tot 2 huidplooien groeien van weerszijden
naar elkaar toe
FOETALE FASE
- Iris, pupilverwijder en pupilvernauwer ontwikkelen verder
- Groot de van de lens wordt ontwikkeld
- Pupil wordt gevormd, eerst bedekt door vaatvlies vaatvlies verdwijnt in de foetale fase
- Rond 15e week zwangerschap verschijnen er bloedvaten in het vaatvlies
- 22e week zwangerschap: bloedvaten hebben zich ontwikkeld tot aders en slagaders
- De 2 plooien van de oogleden groeien naar elkaar toe: kleven aan elkaar in de 10 e week van de
zwangerschap scheiden weer tussen 26e en 28e week van de zwangerschap
NIET-PARETISCH, NIET-RESTRICTIEF
STRABISME
Examenvraag: wat is het verschil tussen objectieve en subjectieve onderzoeksmethoden?
Antwoord: Bij objectieve onderzoeken is er geen medewerking van de patiënt nodig, deze kan door de
onderzoeker worden uitgevoerd a.d.h.v. toestellen etc. Aan subjectieve onderzoeken moet er wel actief deel
worden genomen door de patiënt zelf. Deze moet dan bijvoorbeeld letters lezen en zeggen wat hij ziet.
VOORWOORD
1e inzicht in de sensorische en motorische aspecten van de rechte oogstand en van strabisme (=scheelzien)
Binoculaire systeem= geïntegreerd sensomotorisch systeem dat, in ideale omstandigheden, de oogstand recht
houdt en adequaat en comfortabel binoculair enkelzien verwezenlijkt voor fixatie op alle afstanden en in alle
blikrichtingen
Sensorische en motorische aspecten van binoculair zien zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden
Binocular vision and ocular motility, theory and management strabismus:
Lichtstimuli, gemodificeerd door de refractieve media, bereiken het netvlies en veroorzaken fysische en
chemische veranderingen in de retinale receptoren. Op hun beurt veroorzaken fysisch-chemische
veranderingen elektrische reacties in de retinale neuronen die als impulsen worden overgedragen naar het
centrale zenuwstelsel. Uiteindelijk leidt dit tot bewuste visuele gewaarwordingen zoals vorm, ruimtelijke
relaties en kleur. Deze reeks gebeurtenissen kan het sensorische aspect van het visuele proces worden
genoemd. De sensorische reacties en gewaarwordingen veroorzaken ook een ketting van reacties in het
motorische systeem van de ogen, in de centrale en perifere zenuwstructuren en in de binnenste en buitenste
spieren van de ogen. In dit unitaire sensomotorische systeem verwerkt het sensorische systeem de ontvangen
informatie over de buitenwereld en geeft deze door. Het motorische systeem heeft geen onafhankelijke
betekenis en staat volledig in dienst van het sensorische systeem, waardoor het grotendeels wordt bestuurd.
Inzicht in dit systeem is essentieel voor de interpretatie van de neuromusculaire afwijkingen van de ogen.
Deze cursus:
ontwikkeling en de kenmerken van het normale binoculaire zien, de verschillende vormen van niet-
paretisch/niet-restrictief strabisme, en de behandelingsmethodes van strabisme
orthoptische aspecten van asthenope klachten en de kenmerken, het orthoptisch onderzoek en de
behandelingsmogelijkheden van nystagmus
wat niet: strabisme dat veroorzaak wordt door beperkingen van de oogbewegingen
, 1.EMBRYOLOGIE EN ONTWIKKELING VAN HET ZICHT IN DE EERSTE LEVENSMAANDEN
INLEIDING
We overlopen eerst kort de ontwikkeling van het gezichtsvermogen
DE VERSCHILLENDE ONTWIKKELINGSFASEN VAN HET GEZICHTSVERMOGEN
3fasen:
- embryonale fase: bevruchting tot 8 weken zwangerschap
- foetale fase: 9 weken zwangerschap tot geboorte
- neonatale fase: eerste 4 weken na geboorte
de ogen beginnen te ontwikkelen rond de 4e week van de zwangerschap, tijdens volgende fasen zet de
ontwikkeling van het gezichtsvermogen voort
EMBRYONALE FASE
- Ogen ontwikkelen rond de 4e week van de zwangerschap
- Ooggroeven (kleine uithollingen) verschijnen in streek van de hersenen
- Ooggroef groeit naar buiten en vormt blaasje = embryonale oogblaas
- Blaasje is verbonden met primitieve hersenen door buisachtige structuur = oogbekersteel
- Oogblaas ontwikkelt tot oogbeker, er vormt een verdikking waaruit de lens ontstaat
- Verdikking groeit richting binnenkant van de oogbeker zodat lens in oogbol terechtkomt
- Onder aan oogbeker vormt ook een groeve: hierin ontstaan bloedvaten voorzien binnenste lagen
van de oogbeker en de lensblaas van bloed
- Groeven sluiten rond 6e week zwangerschap: ook bloedvaten komen binnenin oog te liggen
- Uit dunne buitenblad ontstaat het pigmentblad van het netvlies cellen van pigmentblad zorgen voor
donkere kleur
- Uit binnenblad ontstaat laag van het netvlies: hier liggen lichtgevoelige cellen en zenuwcellen
- Zenuwcellen worden zenuwvezels en groeien naar achteren: van netvlies naar optische steel
- Optische steel: holle binnenruimte die op den duur wordt opgevuld door gezichtszenuwen
- Rondom oogbeker ontwikkelt het vaatvlies = belangrijk voor aanvoer zuurstof en voedingsstoffen naar
het netvlies
- Harde oogrok ontwikkeld om oog stevigheid te geven en gaat vooraan over in hoornvlies
- Rond 6e week zwangerschap begint iris te ontwikkelen uit de rand van de oogbeker, samen met
pupilverwijder en pupilvernauwer = spieren die grootte van de pupil regelen
- Rond 6e week zwangerschap ontwikkelen oogleden zich tot 2 huidplooien groeien van weerszijden
naar elkaar toe
FOETALE FASE
- Iris, pupilverwijder en pupilvernauwer ontwikkelen verder
- Groot de van de lens wordt ontwikkeld
- Pupil wordt gevormd, eerst bedekt door vaatvlies vaatvlies verdwijnt in de foetale fase
- Rond 15e week zwangerschap verschijnen er bloedvaten in het vaatvlies
- 22e week zwangerschap: bloedvaten hebben zich ontwikkeld tot aders en slagaders
- De 2 plooien van de oogleden groeien naar elkaar toe: kleven aan elkaar in de 10 e week van de
zwangerschap scheiden weer tussen 26e en 28e week van de zwangerschap
