Musculoskeletale kinesitherapie 4
Theorie – Algemeen
1
,Musculoskeletale revalidatie in een bio –
psychosociaal denkkader
Biomedisch model à principe dat disfunctioneren verklaard kan worden in termen van een
onderliggende afwijking van de normale functie, zoals een ziekte of letsel (A)
Door de onderliggende pathologie te behandelen (bv medicatie, chirurgie, manipulatie of oefening)
zou met herstel van de normale functie bekomen à dus afname van de symptomen (B)
C à P met veel pijnklachten, maar weinig weefselschade (bv hoofdpijnklachten)
D à P met veel weefselschade, maar relatief gezien weinig symptomen in het dagelijks leven (bv P
met artrose in de knie)
2
,1. Belang van percepties van patiënt en therapeut
1.1. Percepties van de patiënt
Perceptie is een representatie van een concept. Het is belangrijk om ervan bewust te zijn dat
percepties door heel veel aspecten beïnvloed kunnen worden.
Biomedisch denken gaat gepaard met de overtuiging dat er een sterke relatie is tussen de pijn en de
bepeking (lokaal)
Biopsychosociaal denken houdt rekening met alle beïnvloedende factoren
Ziekteperceptie: gedachten en emoties van de patënt over de aandoening
- Ontstaan vanuit ervaringen, opgezochte info, omgeving, …
- Patiënten proberen dmv cognitieve processen de klachten te verklaren
- Bepaald hoe hij/zij met de klacht omgaat: contraproductieve percepties over de klachten
kunnen leiden tot een inadequaat omgaan met de klachten (inadequate coping strategie)
- Chronische klachten à inadequate coping à houdt de klachten in stand
- Percepties nagaan in anamnese (evt met vragenlijsten)
Illness Perceptions Questionnaire – Revised (IPQ – R) (bestaat uit 3 delen)
a. Illness identity: symptomen ondervragen, link de P deze symptomen met de aandoening
b. Beliefs domain: hoe denkt de P over zijn klachten, dit bestaat uit verschillende subcategorieën
c. Oorzakelijk domein: wat zijn volgens de P de meest waarschijnlijke oorzaken?
Zorgen dat P en T op dezelfde golflengte zitten om miscommunicatie te vermijden is belangrijk
- Open en professionele communicatie
- Samen en in overeenkomst bepalen wat het doel is
3
, 1.2. Percepties van de zorgverlener
Keuze bij het opstellen van het behandelplan bepaald door
- Theoretische achtergrond
- Zijn/haar eigen percepties
Zorgverleners hebben overtuigingen, emoties en attitudes à spreken over ‘attitudes and beliefs’ ipv
illness beliefs
Beliefs van een zorgverlener onderverdelen op het continuüm van meer biomedisch gericht tot meer
bio-psycho-sociaal gericht
Verschillende beliefs tussen zorgverleners à kunnen leiden tot verwarring en onzekerheid bij de
patiënt
Medical shopping à patiënten gaan daarbij verschillende zorgverlens raadplegen en gaan een
behandeling zoeken waar ze het beste gevoel bij hebben (niet per se een negatieve zaak) à essentie
kan hierdoor gemist worden (niet altijd)
Als zorgverlener bewust zijn van onze eigen overtuigingen en van de invloed daarvan op de
behandelstrategie (ook op het gedrag van de P)
- P niet aanmoedigen tot een gedrag dat kan bijdragen tot het chronisch worden van de
symptomen
- Fenomeen positief beïnvloeden door geruststellende en relevante informatie
4
Theorie – Algemeen
1
,Musculoskeletale revalidatie in een bio –
psychosociaal denkkader
Biomedisch model à principe dat disfunctioneren verklaard kan worden in termen van een
onderliggende afwijking van de normale functie, zoals een ziekte of letsel (A)
Door de onderliggende pathologie te behandelen (bv medicatie, chirurgie, manipulatie of oefening)
zou met herstel van de normale functie bekomen à dus afname van de symptomen (B)
C à P met veel pijnklachten, maar weinig weefselschade (bv hoofdpijnklachten)
D à P met veel weefselschade, maar relatief gezien weinig symptomen in het dagelijks leven (bv P
met artrose in de knie)
2
,1. Belang van percepties van patiënt en therapeut
1.1. Percepties van de patiënt
Perceptie is een representatie van een concept. Het is belangrijk om ervan bewust te zijn dat
percepties door heel veel aspecten beïnvloed kunnen worden.
Biomedisch denken gaat gepaard met de overtuiging dat er een sterke relatie is tussen de pijn en de
bepeking (lokaal)
Biopsychosociaal denken houdt rekening met alle beïnvloedende factoren
Ziekteperceptie: gedachten en emoties van de patënt over de aandoening
- Ontstaan vanuit ervaringen, opgezochte info, omgeving, …
- Patiënten proberen dmv cognitieve processen de klachten te verklaren
- Bepaald hoe hij/zij met de klacht omgaat: contraproductieve percepties over de klachten
kunnen leiden tot een inadequaat omgaan met de klachten (inadequate coping strategie)
- Chronische klachten à inadequate coping à houdt de klachten in stand
- Percepties nagaan in anamnese (evt met vragenlijsten)
Illness Perceptions Questionnaire – Revised (IPQ – R) (bestaat uit 3 delen)
a. Illness identity: symptomen ondervragen, link de P deze symptomen met de aandoening
b. Beliefs domain: hoe denkt de P over zijn klachten, dit bestaat uit verschillende subcategorieën
c. Oorzakelijk domein: wat zijn volgens de P de meest waarschijnlijke oorzaken?
Zorgen dat P en T op dezelfde golflengte zitten om miscommunicatie te vermijden is belangrijk
- Open en professionele communicatie
- Samen en in overeenkomst bepalen wat het doel is
3
, 1.2. Percepties van de zorgverlener
Keuze bij het opstellen van het behandelplan bepaald door
- Theoretische achtergrond
- Zijn/haar eigen percepties
Zorgverleners hebben overtuigingen, emoties en attitudes à spreken over ‘attitudes and beliefs’ ipv
illness beliefs
Beliefs van een zorgverlener onderverdelen op het continuüm van meer biomedisch gericht tot meer
bio-psycho-sociaal gericht
Verschillende beliefs tussen zorgverleners à kunnen leiden tot verwarring en onzekerheid bij de
patiënt
Medical shopping à patiënten gaan daarbij verschillende zorgverlens raadplegen en gaan een
behandeling zoeken waar ze het beste gevoel bij hebben (niet per se een negatieve zaak) à essentie
kan hierdoor gemist worden (niet altijd)
Als zorgverlener bewust zijn van onze eigen overtuigingen en van de invloed daarvan op de
behandelstrategie (ook op het gedrag van de P)
- P niet aanmoedigen tot een gedrag dat kan bijdragen tot het chronisch worden van de
symptomen
- Fenomeen positief beïnvloeden door geruststellende en relevante informatie
4
