Inhoud
DEEL I. Inleiding....................................................................................................................................12
Hoofdstuk 1: van handelsrecht naar ondernemingsrecht................................................................12
Afdeling 1: ontstaan en toepassingsgebied van het handelsrecht................................................12
Afdeling 2: decodifcicatie Wetboek van Koophandel en invoering Wetboek van
vennootschappen en WER............................................................................................................12
Afdeling 3: naar een volwaardig ondernemingsrecht met WER en WVV.....................................12
Hoofdstuk 2: onderneming in formele en functionele zin................................................................13
Afdeling 1: onderneming in formele en functionele zin...............................................................13
Afdeling 2: onderneming in formele zin.......................................................................................13
Afdeling 3: onderneming in functionele zin..................................................................................14
Hoofdstuk 3: basisverplichtingen van ondernemingen....................................................................14
Afdeling 1: inschrijven in de Kruispuntbank van Ondernemingen................................................14
Afdeling 2: houder zijn van een financiële rekening.....................................................................15
Afdeling 3: afgifte van een factuur aan de klant...........................................................................15
Afdeling 4: bijhouden van boekhouding en het opstellen en, in de meeste gevallen, publiceren
van een jaarrekening....................................................................................................................16
Afdeling 5: gebruik taal van het taalgebied..................................................................................16
Afdeling 6: informatie- en transparantieverplichtingen...............................................................16
Hoofdstuk 4: enkele bijzondere verbintenisrechtelijke regels tussen/ tegen onderneming............17
Afdeling 1: passieve hoofdelijkheid onder ondernemingen.........................................................17
Afdeling 2: vermoeden van bezoldiging van het professioneel mandaat.....................................17
Afdeling 3: vermoeden van kennis van verborgen gebreken door beroepsverkoper...................17
Afdeling 4: bewijs in ondernemingszaken....................................................................................17
Afdeling 5: betalingsachterstand bij handelstransacties...............................................................18
Hoofdstuk 5: onderneming, vennootschap en rechtspersoon..........................................................19
Afdeling 1: Handelszaak vs vennootschap met RP........................................................................19
1)Vooraf....................................................................................................................................19
2)Handelszaak: geen rechtssubject...........................................................................................19
3)Facultatieve tempering: onbeslagbaarheid van de woning van de zelfstandige...................20
4)Vennootschap met (volkomen) rechtspersoonlijkheid: wel een rechtssubject.....................22
5)Recapitulatie..........................................................................................................................24
Afdeling 2: de handelszaak en de afzonderlijke ondernemingsgoederen rechtsobject................25
1)De handelszaak als feitelijke algemeenheid..........................................................................25
2)Een bijzonder geval: pand op de handelszaak.......................................................................25
1
,Deel 2: Vennootschapsrecht.................................................................................................................27
Hoofdstuk 1: een kennismaking.......................................................................................................27
Afdeling 1: Wat is een vennootschap ?.........................................................................................28
Afdeling 2: Waarom een vennootschap oprichten ?....................................................................28
Afdeling 3: Waarom is er vennootschapsrecht.............................................................................29
Afdeling 4: Welk vennootschapsrecht?........................................................................................29
Hoofdstuk 2: De vennootschap: elementen, vormen en kenmerken...............................................30
Afdeling 1: ontleding van de definitie van vennootschap.............................................................30
1) eenzijdige wilsverbintenis of een OK tussen 2 of meer personen........................................30
2) inbreng.................................................................................................................................30
3) voorwerp..............................................................................................................................30
4) doel.......................................................................................................................................31
Afdeling 2: de rechtspersoonlijkheid en de vennootschapsvormen.............................................34
1) Rechtspersoonlijkheid..........................................................................................................34
Algemeen..............................................................................................................................34
Vormvereisten van de oprichtingsakte.................................................................................35
Openbaarmaking..................................................................................................................36
2)De vennootschapsvormen.....................................................................................................38
3)Historische evolutie (p105-110 handboek)............................................................................38
4)WVV.......................................................................................................................................39
Afdeling 3: kenmerkende begrippen............................................................................................40
1)Vennootschapsbelang...........................................................................................................40
2)De zetel..................................................................................................................................40
3)de naam.................................................................................................................................41
4)personen- en kapitaalvennootschap.....................................................................................42
Hoofdstuk 3: Vennootschappen zonder rechtspersoonlijkheid........................................................44
Afdeling 1: kenmerken van de (tijdelijke of stille) maatschap......................................................44
1)Historiek................................................................................................................................44
2)Zuiver contractuele vennootschapstypes..............................................................................44
3)Vormvereisten.......................................................................................................................44
4)Onbeperkte aansprakelijkheid...............................................................................................44
5)Geen rechtspersoonlijkheid, wel afgescheiden vermogen?..................................................45
6)Enkele verschilpunten...........................................................................................................47
Afdeling 2: geldigheidsvereisten...................................................................................................47
1)Materiële geldigheidsvereisten voor de deelneming............................................................47
2)Materiële geldigheidsvereisten voor vennootschap..............................................................48
2
, Afdeling 3: bestuur.......................................................................................................................48
1)De persoon van de zaakvoerder............................................................................................48
2)De bestuursbevoegdheid van de zaakvoerder.......................................................................49
3)De aansprakelijkheid van de vennoten en zaakvoerders.......................................................49
Afdeling 4: Het aandeel en zijn overdracht in de vennootschappen zonder RP...........................50
1)Vertegenwoordiging..............................................................................................................50
Hoofdstuk 4: Vennootschappen met onvolkomen rechtspersoonlijkheid........................................50
Afdeling 1: Kenmerken van de VOF en de CommV.......................................................................51
1)Gemengde contractuele vennootschapsvormen...................................................................51
2)Onvolkomen RP, afgescheiden vermogen, onbeperkte aansprakelijkheid............................51
3)Openbaar karakter................................................................................................................52
4)De commanditaire vennootschap: eigenheid met aanzet van beperkte aansprakelijkheid. .52
5)Vennoten/ondernemers........................................................................................................52
6)Personenvennootschappen...................................................................................................52
Afdeling 2: Geldigheidsvereisten..................................................................................................52
1) Materiële geldigheidsvereisten voor deelneming................................................................52
2) Materiële geldigheidsvereisten van de vennootschap.........................................................53
3) Formele geldigheidvereisten...............................................................................................53
Afdeling 3: Bestuur en vertegenwoordigen..................................................................................53
1)De vertegenwoordigingsbevoegdheid van de zaakvoerder(s)...............................................53
2)De aansprakelijkheid van vennoten en zaakvoerders............................................................53
Afdeling 4: Het aandeel en zijn overdracht in de VORP................................................................54
Hoofdstuk 5: vennootschappen met volkomen rechtspersoonlijkheid............................................54
Afdeling 1: 3 vormen....................................................................................................................55
Afdeling 2: Oprichting...................................................................................................................55
1)Bepalingen gemeenschappelijk.............................................................................................55
2)Specifieke bepalingen per vennootschapsvorm....................................................................57
3)Vennootschap in oprichting...................................................................................................57
Problematiek........................................................................................................................57
Overname verbintenissen.....................................................................................................57
Aansprakelijkheid promotoren.............................................................................................57
Afdeling 3: Vermogensvorming en -bescherming bij VVRP..........................................................57
1)Algemene beschouwingen.....................................................................................................57
2)Vermogensvorming en -behoud in de BV en CV....................................................................58
Aanvangsvermogen in BV en CV...........................................................................................58
Bijkomende inbrengen en uitgifte van nieuwe aandelen in de BV en CV.............................59
3
, Vermogensbehoud in de BV en CV.......................................................................................62
3)Kapitaalvorming, kapitaalbewegingen en kapitaalbehoud in NV..........................................65
Kapitaalbegrip.......................................................................................................................65
De verschillende kapitaalbegrippen......................................................................................66
Aanvangskapitaal in de NV...................................................................................................68
Kapitaalbewegingen in de NV...............................................................................................69
Kapitaalsbehoud in de NV.....................................................................................................73
Afdeling 4: Effecten, aandelen en overdracht van aandelen........................................................75
1)Categorieën van effecten en soortvorming...........................................................................75
Categorieën effecten in de BV..............................................................................................75
Categorieën effecten in de CV..............................................................................................76
Categorieën effecten in de NV..............................................................................................76
2)Vorm van effecten.................................................................................................................77
3)Overdracht van effecten........................................................................................................77
Overdracht van niet volgestorte aandelen van een B/C/NV.................................................77
Wettelijke regeling overdraagbaarheid aandelen B/C/NV....................................................77
Statutaire en conventionele overdrachtsbeperkingen ten gevolge van de wil van de
oprichters bij B/C/NV............................................................................................................78
Overdrachtscontrole door FSMA ten gevolge van de verspreiding in het publiek van de
aandelen...............................................................................................................................79
4)Uittreding of uitsluiting ten laste van het vennootschapsvermogen.....................................80
5)Uitsluiting of uittreding: geschillenregeling...........................................................................81
Afdeling 5: De organen.................................................................................................................82
1)De algemene vergadering in de BV, CV, NV...........................................................................82
Bijeenroeping........................................................................................................................82
Verloop van AV.....................................................................................................................87
Bevoegdheden......................................................................................................................87
Nietigheid besluiten algemene vergadering........................................................................91
2)Bestuursorgaan.....................................................................................................................92
Verhouding tot AV................................................................................................................92
Bestuurders..........................................................................................................................93
Bestuursbevoegdheid...........................................................................................................93
Aansprakelijkheid bestuurders.............................................................................................97
Hoofdstuk 6: boekhouding, jaarrekening en controle......................................................................99
Boekhouding...............................................................................................................................100
Jaarrekening...............................................................................................................................100
4
DEEL I. Inleiding....................................................................................................................................12
Hoofdstuk 1: van handelsrecht naar ondernemingsrecht................................................................12
Afdeling 1: ontstaan en toepassingsgebied van het handelsrecht................................................12
Afdeling 2: decodifcicatie Wetboek van Koophandel en invoering Wetboek van
vennootschappen en WER............................................................................................................12
Afdeling 3: naar een volwaardig ondernemingsrecht met WER en WVV.....................................12
Hoofdstuk 2: onderneming in formele en functionele zin................................................................13
Afdeling 1: onderneming in formele en functionele zin...............................................................13
Afdeling 2: onderneming in formele zin.......................................................................................13
Afdeling 3: onderneming in functionele zin..................................................................................14
Hoofdstuk 3: basisverplichtingen van ondernemingen....................................................................14
Afdeling 1: inschrijven in de Kruispuntbank van Ondernemingen................................................14
Afdeling 2: houder zijn van een financiële rekening.....................................................................15
Afdeling 3: afgifte van een factuur aan de klant...........................................................................15
Afdeling 4: bijhouden van boekhouding en het opstellen en, in de meeste gevallen, publiceren
van een jaarrekening....................................................................................................................16
Afdeling 5: gebruik taal van het taalgebied..................................................................................16
Afdeling 6: informatie- en transparantieverplichtingen...............................................................16
Hoofdstuk 4: enkele bijzondere verbintenisrechtelijke regels tussen/ tegen onderneming............17
Afdeling 1: passieve hoofdelijkheid onder ondernemingen.........................................................17
Afdeling 2: vermoeden van bezoldiging van het professioneel mandaat.....................................17
Afdeling 3: vermoeden van kennis van verborgen gebreken door beroepsverkoper...................17
Afdeling 4: bewijs in ondernemingszaken....................................................................................17
Afdeling 5: betalingsachterstand bij handelstransacties...............................................................18
Hoofdstuk 5: onderneming, vennootschap en rechtspersoon..........................................................19
Afdeling 1: Handelszaak vs vennootschap met RP........................................................................19
1)Vooraf....................................................................................................................................19
2)Handelszaak: geen rechtssubject...........................................................................................19
3)Facultatieve tempering: onbeslagbaarheid van de woning van de zelfstandige...................20
4)Vennootschap met (volkomen) rechtspersoonlijkheid: wel een rechtssubject.....................22
5)Recapitulatie..........................................................................................................................24
Afdeling 2: de handelszaak en de afzonderlijke ondernemingsgoederen rechtsobject................25
1)De handelszaak als feitelijke algemeenheid..........................................................................25
2)Een bijzonder geval: pand op de handelszaak.......................................................................25
1
,Deel 2: Vennootschapsrecht.................................................................................................................27
Hoofdstuk 1: een kennismaking.......................................................................................................27
Afdeling 1: Wat is een vennootschap ?.........................................................................................28
Afdeling 2: Waarom een vennootschap oprichten ?....................................................................28
Afdeling 3: Waarom is er vennootschapsrecht.............................................................................29
Afdeling 4: Welk vennootschapsrecht?........................................................................................29
Hoofdstuk 2: De vennootschap: elementen, vormen en kenmerken...............................................30
Afdeling 1: ontleding van de definitie van vennootschap.............................................................30
1) eenzijdige wilsverbintenis of een OK tussen 2 of meer personen........................................30
2) inbreng.................................................................................................................................30
3) voorwerp..............................................................................................................................30
4) doel.......................................................................................................................................31
Afdeling 2: de rechtspersoonlijkheid en de vennootschapsvormen.............................................34
1) Rechtspersoonlijkheid..........................................................................................................34
Algemeen..............................................................................................................................34
Vormvereisten van de oprichtingsakte.................................................................................35
Openbaarmaking..................................................................................................................36
2)De vennootschapsvormen.....................................................................................................38
3)Historische evolutie (p105-110 handboek)............................................................................38
4)WVV.......................................................................................................................................39
Afdeling 3: kenmerkende begrippen............................................................................................40
1)Vennootschapsbelang...........................................................................................................40
2)De zetel..................................................................................................................................40
3)de naam.................................................................................................................................41
4)personen- en kapitaalvennootschap.....................................................................................42
Hoofdstuk 3: Vennootschappen zonder rechtspersoonlijkheid........................................................44
Afdeling 1: kenmerken van de (tijdelijke of stille) maatschap......................................................44
1)Historiek................................................................................................................................44
2)Zuiver contractuele vennootschapstypes..............................................................................44
3)Vormvereisten.......................................................................................................................44
4)Onbeperkte aansprakelijkheid...............................................................................................44
5)Geen rechtspersoonlijkheid, wel afgescheiden vermogen?..................................................45
6)Enkele verschilpunten...........................................................................................................47
Afdeling 2: geldigheidsvereisten...................................................................................................47
1)Materiële geldigheidsvereisten voor de deelneming............................................................47
2)Materiële geldigheidsvereisten voor vennootschap..............................................................48
2
, Afdeling 3: bestuur.......................................................................................................................48
1)De persoon van de zaakvoerder............................................................................................48
2)De bestuursbevoegdheid van de zaakvoerder.......................................................................49
3)De aansprakelijkheid van de vennoten en zaakvoerders.......................................................49
Afdeling 4: Het aandeel en zijn overdracht in de vennootschappen zonder RP...........................50
1)Vertegenwoordiging..............................................................................................................50
Hoofdstuk 4: Vennootschappen met onvolkomen rechtspersoonlijkheid........................................50
Afdeling 1: Kenmerken van de VOF en de CommV.......................................................................51
1)Gemengde contractuele vennootschapsvormen...................................................................51
2)Onvolkomen RP, afgescheiden vermogen, onbeperkte aansprakelijkheid............................51
3)Openbaar karakter................................................................................................................52
4)De commanditaire vennootschap: eigenheid met aanzet van beperkte aansprakelijkheid. .52
5)Vennoten/ondernemers........................................................................................................52
6)Personenvennootschappen...................................................................................................52
Afdeling 2: Geldigheidsvereisten..................................................................................................52
1) Materiële geldigheidsvereisten voor deelneming................................................................52
2) Materiële geldigheidsvereisten van de vennootschap.........................................................53
3) Formele geldigheidvereisten...............................................................................................53
Afdeling 3: Bestuur en vertegenwoordigen..................................................................................53
1)De vertegenwoordigingsbevoegdheid van de zaakvoerder(s)...............................................53
2)De aansprakelijkheid van vennoten en zaakvoerders............................................................53
Afdeling 4: Het aandeel en zijn overdracht in de VORP................................................................54
Hoofdstuk 5: vennootschappen met volkomen rechtspersoonlijkheid............................................54
Afdeling 1: 3 vormen....................................................................................................................55
Afdeling 2: Oprichting...................................................................................................................55
1)Bepalingen gemeenschappelijk.............................................................................................55
2)Specifieke bepalingen per vennootschapsvorm....................................................................57
3)Vennootschap in oprichting...................................................................................................57
Problematiek........................................................................................................................57
Overname verbintenissen.....................................................................................................57
Aansprakelijkheid promotoren.............................................................................................57
Afdeling 3: Vermogensvorming en -bescherming bij VVRP..........................................................57
1)Algemene beschouwingen.....................................................................................................57
2)Vermogensvorming en -behoud in de BV en CV....................................................................58
Aanvangsvermogen in BV en CV...........................................................................................58
Bijkomende inbrengen en uitgifte van nieuwe aandelen in de BV en CV.............................59
3
, Vermogensbehoud in de BV en CV.......................................................................................62
3)Kapitaalvorming, kapitaalbewegingen en kapitaalbehoud in NV..........................................65
Kapitaalbegrip.......................................................................................................................65
De verschillende kapitaalbegrippen......................................................................................66
Aanvangskapitaal in de NV...................................................................................................68
Kapitaalbewegingen in de NV...............................................................................................69
Kapitaalsbehoud in de NV.....................................................................................................73
Afdeling 4: Effecten, aandelen en overdracht van aandelen........................................................75
1)Categorieën van effecten en soortvorming...........................................................................75
Categorieën effecten in de BV..............................................................................................75
Categorieën effecten in de CV..............................................................................................76
Categorieën effecten in de NV..............................................................................................76
2)Vorm van effecten.................................................................................................................77
3)Overdracht van effecten........................................................................................................77
Overdracht van niet volgestorte aandelen van een B/C/NV.................................................77
Wettelijke regeling overdraagbaarheid aandelen B/C/NV....................................................77
Statutaire en conventionele overdrachtsbeperkingen ten gevolge van de wil van de
oprichters bij B/C/NV............................................................................................................78
Overdrachtscontrole door FSMA ten gevolge van de verspreiding in het publiek van de
aandelen...............................................................................................................................79
4)Uittreding of uitsluiting ten laste van het vennootschapsvermogen.....................................80
5)Uitsluiting of uittreding: geschillenregeling...........................................................................81
Afdeling 5: De organen.................................................................................................................82
1)De algemene vergadering in de BV, CV, NV...........................................................................82
Bijeenroeping........................................................................................................................82
Verloop van AV.....................................................................................................................87
Bevoegdheden......................................................................................................................87
Nietigheid besluiten algemene vergadering........................................................................91
2)Bestuursorgaan.....................................................................................................................92
Verhouding tot AV................................................................................................................92
Bestuurders..........................................................................................................................93
Bestuursbevoegdheid...........................................................................................................93
Aansprakelijkheid bestuurders.............................................................................................97
Hoofdstuk 6: boekhouding, jaarrekening en controle......................................................................99
Boekhouding...............................................................................................................................100
Jaarrekening...............................................................................................................................100
4