Samenvatting OWNM C: De Lat Hoog Voor Iedereen

Op weg naar meesterschap C:
De lat hoog voor iedereen
1. Situering van deze cursus in het opleidingsprogramma
Dit OLOD krijgt een plaats in de lijn ‘pedagogische en didactische wetenschappen’. In deze lijn zitten 2
perspectieven:

 Op weg naar meesterschap
 Kijken naar kinderen

Het kind staat in allebei centraal. In ‘op weg naar meesterschap’ wordt het handelen vd leerkacht
meer uitgediept. Als leerkacht ga je in direct contact met de kinderen op een bescheiden manier.
Meesterschap is een zoektocht in relatie tot de leerling vanuit zorgzaamheid en respect. Het is
belangrijk om het kind te leren kennen, daarom focussen we in ‘kijken naar kinderen’ doorheen de
opleiding op het kind in al zijn facetten.



2. De leraar doet ertoe!
Meesterschap ontwikkel je in relatie tot de leerling vanuit zorgzaamheid en respect. Elke leerkracht
gaat op een persoonlijke manier op zoek naar zijn meesterschap door middel van reflectie.

 Het didactisch en het pedagogisch model zijn belangrijke richtingaanwijzers

Effectieve leerkrachten leveren cruciale bijdrage aan de ontwikkeling van hun leerlingen, dit door
onderwijs op maat te maken en hun handelen af te stemmen op hun doelen.

 Het verschil tussen effectieve en niet-effectieve leraren wordt vooral bepaald door de
houding/ overtuiging en verwachting van leraren bij hun besluiten over de belangrijkste
elementen en in hun werk.
 Belangrijk om eigenheid als leerkracht te durven leggen in de bouw van een relatie met lln
Doel:
 Doelgericht werken, differentiëren = de lat hoog leggen.




1

, 3. De onderwijsbehoeften van de leerlingen staan centraal

3.1 Pedagogisch en didactisch handelen
Door doelgericht te werken en te differentiëren voor iedere lln, bereiken we het hart van het
pedagogisch en didactisch model.

 In beide modellen staan de onderwijsbehoeften van de leerling centraal.
 Modellen stellen ons in staat de lln in relatie te plaatsen tot de andere componenten van
beide modellen
 Modellen helpen ons om te focussen op de lln

 Als leerkracht in spe is het belangrijk dat je weet hoe je de lat hoog kan leggen voor iedereen

Pedagogisch model: focus bij de lat hoog:

 Doelgericht werken en differentiëren vooral op de componenten uitdagen en ondersteunen

Didactisch model: focus bij de lat hoog:

 Doelstellingen en beginsituatie, didactische werkvormen en leermiddelen en relatie tssn
componenten

 We leggen de lat hoog voor onszelf door onze lessen op te stellen, rekening houdend met de
eindtermen en door steeds te streven naar een krachtige leeromgeving

 Om de lat hoog te leggen voor alle lln zullen we moeten differentiëren

In het didactisch model staat centraal ‘beginsituatie’ en in het pedagogisch model staat ‘kind met
zijn basisbehoeften’ centraal

 We moeten recht doen aan de basisbehoeften en de beginsituatie door de leerling mede het
proces te laten sturen, door het leren te laten verbinden, het kritisch kijken naar het leren te
stimuleren, door onze doelen af te stemmen op de heterogene groep die voor ons zit…
 Beginsituatie en basisbehoeften vormen de basis van een krachtige leeromgeving

Goede differentiatie zorgt ervoor dat je de basisbehoeften verder versterkt:

 Verbondenheid: bied gepaste didactische ondersteuning, waardoor verbondenheid tssn lln en
jezelf versterkt
 Competentie: stimuleer het geloof in het eigen kunnen bij de lln en daag hen uit
o self fulfilling prophecy*
 Autonomie: bied mogelijkheid ad lln om eigen keuzes te maken, instructies te volgen
rekening houdend met eigen basisbehoeften

* self fulfilling prophecy
 = als je zelf gelooft dat je iets kan of andere overtuigd dat ze iets kunnen, zal dit leiden tot het uitkomen van de
voorspelling.




3.2 Doelgericht werken en differentiatie
2

, 3.2.1 Doelgericht werken
Elke lkr stelt bij elke les een aantal doelstellingen op die hij wil bereiken met zijn lln.
 Het didactisch handelen moet gericht zijn op het behalen van deze doelstellingen
 De leeractiviteiten moeten systematisch en intentioneel zijn.
Hoe kunnen we de doelen op een efficiënte en effectieve manier bereiken bij alle lln?

 Efficiënt: zonder tijdsverlies, zonder omwegen, recht op het doel af
 Effectief: daadwerkelijk, doeltreffend, het doel bereikend
 Alle lln: aanpak afstemmen op beginsituatie vd lln en rekening houden met ≠ tssn lln.

 van belang dat alle componenten in het leerproces doelgericht uitgewerkt worden

3.2.2 Differentiatie
= proactief, positief, actief, planmatig omgaan met verschillen tussen leerlingen waarbij deze
verschillen kunnen verkleinen, gelijk blijven of vergroten om zo tegemoet te komen aan de
psychologische basisbehoeften van elke leerling, met name: autonomie, competentie en
verbondenheid.

Kwalitatief onderwijs moet de diversiteit vd samenleving benutten om gelijke onderwijskansen te
creëren voor alle lln.

 aanbieden van flexibele leerwegen kan hiertoe een belangrijke hefboom zijn  aandacht voor ≠
tssn lln

Doel als leerkracht = alle lln zo ver mogelijk te brengen in hun leerproces

 focus in dit olod: HOE je deze eindtermen behaald met je lln

 Doelgericht mogelijk werken door ≠ componenten vh didactisch model af te stemmen op de
doelen, zodat deze effectief en op een zo efficiënt mogelijke manier bereikt worden
 Rekeking houden met de beginsituatie van alle lln



Verschillen tss lln in de klas bespreken we deze als een natuurlijk fenomeen dat de klasomgeving
rijker maakt en waar je iets van kan leren, iedereen voelt zich hierdoor goed in zijn vel, iedereen zijn
waarde wordt geaccepteerd.

Belang van differentiatie in de klas: om beter resultaat te bekomen, helpen om leerlingen beter te
doen presteren op school.

 Lln met leerachterstand / voorsprong worden vaak afzonderlijk ondersteund door
zorgleerkracht en volgen een apart traject.




DEEL 1: Doelgericht weken

3

, 1. Het didactisch model
Een didactisch model bevat de noodzakelijke componenten om leerprocessen te realiseren en geeft de
relaties tussen deze componenten weer


 Via doelstellingen drukken we verwachte
leerresultaten uit
 De keuze vd na te streven doelstellingen is
afhankelijk vd beginsituatie
 We moeten onderwijsleersituatie creëren om
leerprocessen op gang te brengen en zodoende om
leerresultaten te realiseren
 Selecteer de leerinhoud die je opneemt in je
doelstellingen
 Kies de geschikte leerstof om de leerinhouden aan
te brengen
 Kies passende didactische werkvormen en
leermiddelen om de doelstellingen op een efficiënte
manier te bereiken. Houdt hierbij rekening met de
didactische principes
 Ga doelgericht evalueren

2. Doelstellingen: leren, geen vrijblijvende aangelegenheid!
Lesdoelen kan je onderverdelen in 3 groepen :

 Cognitieve doelen
 Dynamisch-affectieve doelen
 Psychomotorische doelen

Het ene doel is eenvoudiger en makkelijker te bereiken, het andere doel is complexer en heel wat
moeilijker te realiseren.  geen reden om niet te werken aan die complexere doelen.

 Een taxonomie helpt ons om dit te kunnen

2.1 Begripsomschrijving
Taxonomie: taxis= ordening en nomos = wet
Taxonomie = een wetmatige ordening, een structurering die gebaseerd is op een theoretisch basis
= methode om zaken in te delen met als doel ideeën en materiaal universeel te kunnen delen
Adhv. Taxonomie kun je observeren, analyseren en discussiëren.


Onderwijs heeft ≠ taxonomieën:
 Taxonomie van Romiszowsky, van De Block en Heene en deze
van Bloom




2.2 Taxonomie van Bloom: algemeen


4