Hoofdstuk 2: Membraantransport
Diffusie
- Spontaan of passief
- Doel = []-gradiënt hetzelfde
krijgen
- Beweging van deeltjes
● Brownse-beweging
○ = willekeurige
verplaatsing van
deeltjes
○ Hoe groter de deeltjes, hoe trager ⇒ meer botsingen
● Gauss-curve
○ Deeltjes verspreiden geleidelijk, curve breder
○ Altijd rond startpunt ⇒ gemiddelde verplaatsing = 0
■ Deeltjes hebben evenveel kans om naar links als naar rechts te
bewegen
● Kwadratische verplaatsing
○ Alle waarden = positief
○ Hoe breder Gauss-curve, hoe meer positie stijgt
● Diffusie van gassen
○ Capillairen
■ O2 diffundeert van haarvat naar weefsel
■ CO2 diffundeert van weefsel naar haarvat
○ Longen
■ O2 diffundeert van lucht naar haarvat
■ CO2 diffundeert van haarvat naar lucht
● Eerste wet van Fick
1
, ● Hydrofobiciteit
○ ‘Hoe goed is iets oplosbaar in water?’
○ K = partitiecoëfficiënt
■ K = 0 ⇒ enkel oplosbaar in water
■ K = 1 ⇒ in beiden evenveel oplosbaar
■ K > 1 ⇒ hoe hoger K, hoe meer oplosbaar in membraan
● Voorbeeld passieve diffusie doorheen membraan
Gefaciliteerde diffusie
- Voor moleculen die moeilijker door membraan gaan
- Zonder inbreng van energie
- Met gradiënt mee
Uniporters
○ Suikers en aminozuren
○ Veel sneller
○ Onafhankelijk van partitiecoëfficiënt K
○ Vmax ⇒ alle uniporters werken op volle kracht
○ Specifiek voor molecule
⇒ Glucose uniport
- Integrale proteïnen, soort van doorgeefluik
- 12 transmembranaire alfa-helices
- Hoe lager Km, hoe hoger v
2
, - Hoge Km ⇒ Lever: slaat glucose op, enkels als deze zijn [] te hoog is
⇒ bèta-cellen: zetten insuline vrij bij hoge
[glucose]
- Lage Km ⇒ cellen die veel suiker nodig hebben, gaan dus snel glucose binnen
de cel diffunderen
● GLUT1
○ Rode bloedcellen
○ Lage Km
● GLUT2
○ Lever en bèta-cellen pancreas
○ Hoge Km
● GLUT3
○ Hersenen en zenuwcellen
○ Lage Km
● GLUT4
○ Vetcellen en spieren
● GLUT5
○ Transport fructose
Kanalen
○ Water
○ Ionen
⇒ Waterkanalen
● CHIP28
○ Aquaporine
○ Functioneel als homotetratmeer
■ 4 x dezelfde polypeptide met 6 transmembranaire helices, hiertussen
passeert water
○ Belangrijk in nieren ⇒ zorgen voor meer geconcentreerde urine
■ Diabetes insipidus
● Minder AQP2 in nieren door mutatie
● Urine bevat meer water ⇒ polydipsie en polyurie
● Geen suikerziekte! Bloedsuikerspiegel normaal
3
Diffusie
- Spontaan of passief
- Doel = []-gradiënt hetzelfde
krijgen
- Beweging van deeltjes
● Brownse-beweging
○ = willekeurige
verplaatsing van
deeltjes
○ Hoe groter de deeltjes, hoe trager ⇒ meer botsingen
● Gauss-curve
○ Deeltjes verspreiden geleidelijk, curve breder
○ Altijd rond startpunt ⇒ gemiddelde verplaatsing = 0
■ Deeltjes hebben evenveel kans om naar links als naar rechts te
bewegen
● Kwadratische verplaatsing
○ Alle waarden = positief
○ Hoe breder Gauss-curve, hoe meer positie stijgt
● Diffusie van gassen
○ Capillairen
■ O2 diffundeert van haarvat naar weefsel
■ CO2 diffundeert van weefsel naar haarvat
○ Longen
■ O2 diffundeert van lucht naar haarvat
■ CO2 diffundeert van haarvat naar lucht
● Eerste wet van Fick
1
, ● Hydrofobiciteit
○ ‘Hoe goed is iets oplosbaar in water?’
○ K = partitiecoëfficiënt
■ K = 0 ⇒ enkel oplosbaar in water
■ K = 1 ⇒ in beiden evenveel oplosbaar
■ K > 1 ⇒ hoe hoger K, hoe meer oplosbaar in membraan
● Voorbeeld passieve diffusie doorheen membraan
Gefaciliteerde diffusie
- Voor moleculen die moeilijker door membraan gaan
- Zonder inbreng van energie
- Met gradiënt mee
Uniporters
○ Suikers en aminozuren
○ Veel sneller
○ Onafhankelijk van partitiecoëfficiënt K
○ Vmax ⇒ alle uniporters werken op volle kracht
○ Specifiek voor molecule
⇒ Glucose uniport
- Integrale proteïnen, soort van doorgeefluik
- 12 transmembranaire alfa-helices
- Hoe lager Km, hoe hoger v
2
, - Hoge Km ⇒ Lever: slaat glucose op, enkels als deze zijn [] te hoog is
⇒ bèta-cellen: zetten insuline vrij bij hoge
[glucose]
- Lage Km ⇒ cellen die veel suiker nodig hebben, gaan dus snel glucose binnen
de cel diffunderen
● GLUT1
○ Rode bloedcellen
○ Lage Km
● GLUT2
○ Lever en bèta-cellen pancreas
○ Hoge Km
● GLUT3
○ Hersenen en zenuwcellen
○ Lage Km
● GLUT4
○ Vetcellen en spieren
● GLUT5
○ Transport fructose
Kanalen
○ Water
○ Ionen
⇒ Waterkanalen
● CHIP28
○ Aquaporine
○ Functioneel als homotetratmeer
■ 4 x dezelfde polypeptide met 6 transmembranaire helices, hiertussen
passeert water
○ Belangrijk in nieren ⇒ zorgen voor meer geconcentreerde urine
■ Diabetes insipidus
● Minder AQP2 in nieren door mutatie
● Urine bevat meer water ⇒ polydipsie en polyurie
● Geen suikerziekte! Bloedsuikerspiegel normaal
3
